چشم‌انداز تجارت با روسیه

 تعاملات اقتصادی میان ایران و روسیه طی سال‌های اخیر به‌ ویژه پس از تشدید تحریم‌های غرب علیه هر دو کشور، رشد قابل‌توجهی یافته است. ایران برای مقابله با تحریم‌های غیرقانونی و ناعادلانه امریکا اقداماتی را در سال‌های اخیر انجام داده است که از جمله آنها می‌توان به عضویت در گروه‌ها و سازمان‌هایی چون بریکس، سازمان همکاری‌های شانگهای و اتحادیه اوراسیا اشاره کرد. ضمن اینکه روسیه نیز همانند ایران از معدود کشورهایی است که در هر سه مورد این نهادها عضو است و مانند ایران با تحریم مواجه است. بر این اساس، مبادلات هر چه بیشتر اقتصادی در کنار همکاری‌های سیاسی، می‌تواند در راستای مقابله هر دو کشور با تحریم‌های غیرقانونی غرب موثر باشد.

 با این حال، شفافیت یکی از مسائل محوری است که باید در روابط دو کشور بیش از پیش مورد توجه قرار بگیرد. افزایش حجم مبادلات، بدون زیرساخت‌های شفاف، مشکلاتی را در اجرای فرآیندهای تجاری، اعتماد متقابل و نیز جذب سرمایه ایجاد می‌کند. درنتیجه در کنار افزایش حجم تجارت، شفافیت در فرآیند توسعه روابط اقتصادی هم ضروری است. تجارت دو کشور از حوزه زیرساخت‌های انرژی، حمل ‌و نقل و کالاهای اساسی تا همکاری‌های بانکی و سرمایه‌گذاری صنعتی را شامل می‌شود، بر این اساس، بالا رفتن حجم تجارت، نیازمند یک سامانه نظارتی دقیق و داده‌های شفاف است تا از رانت‌جویی و حرکت به سوی اقتصاد ناکارآمد جلوگیری شود.

اغلب شاهد اختلاف میان گزارش‌ها، تاخیر در انتشار یا عدم شفافیت در جزيیات آمار تجارت و سرمایه‌گذاری میان ایران و روسیه هستیم. مشکلات نظام بانکی هم مساله دیگری است که فعالان اقتصادی با آن مواجه هستند. اگرچه ما ریال و روبل را با هم مبادله می‌کنیم و این امکان بسیار خوبی است، چون مشکلات مبادله با دلار را نداریم، ولی با برخی مشکلات داخلی مواجه هستیم که مهم‌ترین آن کاهش بیش از 25درصدی ارزش پول در مرحله تبدیل روبل به ریال در سامانه‌های سنا و نیما است که امیدواریم بانک مرکزی این مشکل اساسی را حل کند. ما باید پایگاهی را در زمینه سرمایه‌گذاری ایجاد کنیم. راه‌اندازی یک سایت دو زبانه که همه فعالان اقتصادی امکان دسترسی به اطلاعات آن را داشته باشند و راهنمایی‌های مبسوط و ویژه ارايه دهد، می‌تواند بسیاری از مشکلات بازرگانان را حل کند و مبادله کالا سریع‌تر و بهتر انجام شود. تحریم شبکه‌های پیام‌رسان مالی، ازجمله سويیفت، از مهم‎ترین و موثرترین بخش‌های تحریم‌ها است که در سال‌های اخیر علیه کشورهای متعددی ازجمله ایران وضع و اجرا شده است. بر این اساس، ایجاد شبکه‌ جایگزین سويیفت می‌تواند راهگشا باشد. همچنین با راه‌اندازی بانک‌های توسعه مشترک در دو کشور می‌توان کارها را راحت‌تر پیش برد.