سقوط بيتكوين و بازگشت ترديد به بازار كريپتو
سقوط بيتكوين به زير مرزهاي حساس قيمتي، بار ديگر بازار رمزارزها را در كانون بياعتمادي و ريسكگريزي سرمايهگذاران قرار داده است.
سقوط بيتكوين به زير مرزهاي حساس قيمتي، بار ديگر بازار رمزارزها را در كانون بياعتمادي و ريسكگريزي سرمايهگذاران قرار داده است. همزمان با ريزش بازارهاي سهام جهاني، خروج ميلياردها دلار سرمايه از صندوقهاي ETF و موج گسترده تسويه معاملات، بزرگترين رمزارز جهان پس از ماهها نوسان، وارد يكي از بحرانيترين مقاطع خود از اكتبر ۲۰۲۴ تاكنون شده است؛ وضعيتي كه آينده داراييهاي ديجيتال را بيش از پيش در هالهاي از ابهام فرو برده است.
بازار جهاني رمزارزها در روزهاي اخير يكي از پرتنشترين دورههاي خود در بيش از يك سال گذشته را تجربه كرده است؛ دورهاي كه با سقوط قيمت بيتكوين به سطوح حمايتي حساس، موجي از ليكوئيد شدن معاملات، خروج سرمايه از صندوقهاي ETF و تشديد فضاي ريسكگريزي در بازارهاي مالي جهان همراه شده است. بيتكوين، به عنوان بزرگترين رمزارز جهان، روز جمعه ۱۷ بهمن با سقوط به محدوده ۶۰ هزار دلار، پايينترين سطح قيمتي خود در حدود ۱۶ ماه گذشته را لمس كرد؛ سطحي كه از ديد بسياري از تحليلگران، مرز رواني مهمي براي ادامه يا توقف روند نزولي بازار به شمار ميرود. در جريان معاملات پرنوسان همان روز، قيمت بيتكوين پس از برخورد به كف ۶۰ هزار دلاري، بار ديگر تا محدوده ۶۴ هزار دلار بازگشت و در نهايت رشد روزانهاي در حدود ۱.۶ درصد را ثبت كرد. با اين حال، اين بازگشت محدود نتوانست نگرانيها درباره آينده بازار را كاهش دهد، چرا كه اين قيمت، پايينترين سطح بيتكوين از اكتبر ۲۰۲۴ محسوب ميشود. در زمان تنظيم اين گزارش، بيتكوين در محدوده ۶۶ هزار دلار در نوسان است، اما رفتار بازار نشان ميدهد كه اعتماد سرمايهگذاران همچنان شكننده باقي مانده است.
بيتكوين و پيوند عميق با بازارهاي پرريسك
ريزش اخير بيتكوين همزمان با موج فروش گسترده در بازار سهام، بهويژه سهام شركتهاي فناوري، رخ داد؛ اتفاقي كه بار ديگر وابستگي عميق رمزارزها به داراييهاي پرريسك را برجسته كرد. در شرايطي كه شاخصهاي اصلي والاستريت، از جمله نزدك، داوجونز و 500 S&P با افتهاي سنگين مواجه شدند، سرمايهگذاران به سرعت از داراييهاي ريسكي خارج شدند و به سمت نقدينگي حركت كردند. كريس وستون، مدير بخش تحقيقات كارگزاري «پپرستون» در ملبورن، در اين باره معتقد است: «بيتكوين از اكتبر ۲۰۲۵ وارد مسير نزولي شده و اين پرسش مطرح است كه آيا با يك هشدار جدي براي بازار مواجه هستيم يا صرفاً با يك نوسان تصادفي.» او تأكيد ميكند كه «بسياري از موقعيتهاي معاملاتي بزرگ و شلوغ، با سرعتي بسيار بالا در حال بسته شدن هستند»، موضوعي كه به تشديد نوسانات دامن زده است. اين شرايط تنها به بيتكوين محدود نمانده و ساير رمزارزهاي بزرگ نيز از موج فروش در امان نبودهاند. اتريوم، دومين رمزارز بزرگ بازار، اگرچه در مقطعي رشد ۲.۴ درصدي را تجربه كرد و به ۱۸۹۱ دلار رسيد، اما پيش از آن تا كف ۱۰ ماهه ۱۷۵۱ دلار سقوط كرده بود. اين رفتار رفت و برگشتي، تصويري روشن از سردرگمي و بيتصميمي سرمايهگذاران ارايه ميدهد.
افت سنگين ارزش بازار و خروج سرمايه
بر اساس دادههاي پلتفرم «كوينگكو»، ارزش كل بازار جهاني رمزارزها از زمان ثبت اوج تاريخي ۴.۳۷۹ تريليون دلار در اوايل اكتبر، حدود دو تريليون دلار كاهش يافته است. تنها در يك ماه گذشته، بيش از يك تريليون دلار از ارزش اين بازار از بين رفته؛ رقمي كه عمق بحران فعلي را بهخوبي نشان ميدهد. بيتكوين در آستانه ثبت افت هفتگي ۱۶ درصدي قرار دارد و زيان آن از ابتداي سال تاكنون به حدود ۲۷ درصد رسيده است. وضعيت اتريوم نيز چندان بهتر نيست؛ اين رمزارز افت هفتگي ۱۷ درصدي را تجربه كرده و زيان تجمعي آن در سال جاري به ۳۶ درصد رسيده است. اين ارقام، بيانگر آن است كه فشار فروش، ماهيتي ساختاري پيدا كرده و تنها به يك شوك كوتاهمدت محدود نيست.
تسويههاي سنگين و نشانههاي «تسليم بازار»
در تاريخ ۵ فوريه ۲۰۲۶ (۱۷ بهمن ۱۴۰۴)، همزمان با تشديد ريسكگريزي جهاني، قيمت بيتكوين تا محدوده ۶۲ هزار و ۲۰۰ دلار سقوط كرد؛ حركتي كه به موج گستردهاي از ليكوئيد شدن معاملات مشتقه انجاميد. بر اساس دادههاي پلتفرم «كوينگلس»، بيش از ۲.۰۶ ميليارد دلار از موقعيتهاي معاملاتي در بازار كريپتو تسويه شد و حدود ۴۲۷ هزار معاملهگر از بازار خارج شدند. بخش عمده اين خسارت متوجه معاملهگران لانگ بود؛ بهطوري كه ۱.۸۴ ميليارد دلار از ليكوئيديشنها به اين گروه اختصاص داشت و بيش از يك ميليارد دلار آن مستقيماً مربوط به پوزيشنهاي بيتكوين بود. اين تصفيه گسترده، اثر دومينويي بر كل بازار گذاشت و ارزش كل بازار رمزارزها را با افتي ۱۳.۳ درصدي به حدود ۲.۱۶ تريليون دلار رساند. برخي تحليلگران، اين وضعيت را نشانهاي از «تسليم بازار» ميدانند؛ مرحلهاي كه معمولاً در انتهاي روندهاي نزولي عميق شكل ميگيرد. جيمي كاتس، تحليلگر بازار در رئال ويژن، با اشاره به افت شديد شاخص قدرت نسبي (RSI) به سطح ۱۵.۶۴، اين شرايط را حتي شديدتر از سقوط بازار در دوران پاندمي ۲۰۲۰ توصيف كرده است.
فشار بر شركتهاي استخراج و تغيير مسير به سوي هوش مصنوعي
پيامدهاي ريزش بازار تنها به قيمت رمزارزها محدود نمانده و شركتهاي فعال در زيرساخت اين صنعت را نيز تحت فشار قرار داده است. سهام شركتهاي بزرگ استخراج بيتكوين، از جمله «كلين اسپارك» و «آيرن»، پس از انتشار گزارشهاي مالي ضعيف، با افتهاي دو رقمي مواجه شدند. كلين اسپارك كاهش ۱۹ درصدي قيمت سهام را تجربه كرد و آيرن نيز با افت ۱۱ درصدي روبرو شد. گزارشهاي مالي اين شركتها نشان ميدهد كه كاهش قيمت بيتكوين، فشار مستقيمي بر درآمد و ترازنامه آنها وارد كرده است. در واكنش به اين شرايط، هر دو شركت اعلام كردهاند كه بهدنبال تغيير استراتژي از استخراج صرف به سمت توسعه زيرساختهاي ابري و هوش مصنوعي هستند؛ حركتي كه ميتواند نشانهاي از تلاش براي كاهش وابستگي به نوسانات شديد بازار رمزارزها باشد.
هشدارها درباره آينده از اصلاح عميق تا سناريوهاي بدبينانه
در ميان اين فضاي پرابهام، برخي تحليلگران هشدارهاي جديتري مطرح كردهاند. مايك مكگلون، استراتژيست ارشد كالا در بلومبرگ اينتليجنس، معتقد است بازارهاي مالي ممكن است در آستانه بحراني مشابه سالهاي ۲۰۰۸ يا ۲۰۰۱ قرار داشته باشند. او هشدار داده كه بيتكوين، كه اكنون در محدوده ۶۶ هزار دلار معامله ميشود، در سناريويي بدبينانه ميتواند حتي تا سطح ۱۰ هزار دلار سقوط كند. به باور مكگلون، خروج سرمايه از صندوقهاي ETF، كاهش نقدينگي جهاني و پايان دوران سياستهاي پولي انبساطي، ميتواند سال ۲۰۲۶ را به يكي از چالشبرانگيزترين سالها براي داراييهاي پرريسك تبديل كند. اين ديدگاه، اگرچه از سوي برخي فعالان بازار بيش از حد بدبينانه تلقي ميشود، اما نشاندهنده عمق نگرانيها در ميان تحليلگران كلان است.
بازار در انتظار جهت بعدي
در مجموع، بازار رمزارزها پس از ماهها فشار فروش و ريزش از اوجهاي تاريخي، در وضعيتي شكننده قرار دارد. اگرچه برخي سرمايهگذاران سطوح فعلي را فرصتي براي ورود بلندمدت ميدانند، اما نوسانات شديد، خروج سرمايه و همبستگي بالاي رمزارزها با بازارهاي پرريسك، نشان ميدهد كه مسير پيشرو همچنان ناهموار خواهد بود. بيتكوين، كه روزگاري به عنوان «پناهگاه امن ديجيتال» معرفي ميشد، اكنون بيش از هر زمان ديگري به نبض بازارهاي جهاني و احساسات سرمايهگذاران وابسته است. اينكه آيا افتهاي اخير مقدمهاي براي شكلگيري كف قيمتي جديد است يا آغاز مرحلهاي عميقتر از اصلاح، پرسشي است كه پاسخ آن در هفتهها و ماههاي آينده روشن خواهد شد.
