رشد شارپي پتانسيل اصلاح را انباشته كرده بود

مدار اقتصادي| محمدرضا اعلمي، كارشناس بازار سرمايه در خصوص روند اخير شاخص‌هاي بورسي گفت: تحليل دقيق ساختار بازار نشان مي‌دهد كه رشد شارپي و بي‌وقفه ماه‌هاي گذشته، پتانسيل اصلاح را انباشته كرده بود و تنها يك جرقه كافي بود تا اين انرژي تخليه شود. در حقيقت، سلامت بازار ايجاب مي‌كرد كه اين اصلاح در زمان مناسب و به صورت تدريجي انجام پذيرد؛ اما تعويق در اين فرآيند باعث شد تا ريسك تبديل يك «اصلاح سالم» به يك «ريزش هيجاني» افزايش يابد. او با اشاره به اينكه درك وضعيت كنوني بازار تنها با بررسي دو لايه اصلي، يعني واگرايي ميان شاخص‌ها و شرايط ساختاري بازار امكان‌پذير است، گفت: بررسي رفتار دو شاخص كليدي بازار، يعني شاخص كل و شاخص هم‌وزن، مهم‌ترين سيگنال هشدار را در هفته‌هاي اخير مخابره كرد. شاخص كل كه تحت تأثير وزن بالاي چند سهم بزرگ و ليدر قرار دارد، به واسطه ورود نقدينگي نسبي به اين نمادها، در برابر ريزش مقاومت بيشتري نشان مي‌داد. در مقابل، شاخص هم‌وزن كه نماينده واقعي وضعيت عمومي بازار، به‌خصوص سهام كوچك و متوسط است، زودتر و شديدتر وارد فاز اصلاح شد. او توضيح داد: در حالي كه شاخص كل هنوز در سطوح نسبتا بالاتري از كف‌هاي قيمتي خود نوسان مي‌كرد، شاخص هم‌وزن با شتاب بيشتري سقف‌هاي خود را پس گرفت و به سمت حمايت‌هاي مهم حركت كرد. اين واگرايي واضح، نشانه‌اي كلاسيك از خروج پول هوشمند و شروع فرآيند توزيع (Distribution) در بدنه اصلي بازار است. به زبان ساده، سرمايه‌گذاران بزرگ زودتر از سهم‌هاي كوچك و كم‌نقدشونده خارج شدند و اين فشار فروش، به نمادهاي بزرگ نيز سرايت كرد. اين كارشناس بازار سرمايه خاطرنشان كرد: اصلاح شديدتر شاخص هم‌وزن (كه عموما سريع‌تر از شاخص كل اصلاح مي‌شود)، به اين معنا است كه بازار تا زماني كه ثبات در سهم‌هاي كوچك و متوسط برقرار نشود، نمي‌تواند يك رالي صعودي پايدار و فراگير را تجربه كند. حمايت‌هاي كوتاه‌مدت براي شاخص كل در حوالي ۴,۰۱۸,۰۰۰ واحد و براي شاخص هم‌وزن در منطقه 000، 979 واحد تعريف مي‌شوند. از دست رفتن اين سطوح، به‌ويژه در شاخص هم‌وزن، زنگ خطر ورود به يك فاز اصلاحي عميق‌تر را به صدا در آورد. اعلمي يكي از عوامل تشديد رالي صعودي و متعاقبا افزايش ريسك ريزش را تغيير حجم مبنا به عدد «يك» دانست و گفت: حجم مبنا به مثابه يك فيلتر يا ترمز طبيعي، از رشد غيرواقعي قيمت‌ها در سهم‌هاي كوچك جلوگيري مي‌كند و نقدشوندگي واقعي معاملات را به بازار تحميل مي‌كند. با كاهش حجم مبنا، قيمت‌ها با تعداد بسيار كمي معامله و با نقدينگي اندك، قابل جابه‌جايي شدند. اين امر باعث شد تا رشد بازار سريع، اما كاملا غيرپايدار باشد. در واقع، اين رشد قيمتي، تأييدي بر تقاضاي عميق و بنيادين بازار نبود، بلكه نتيجه‌ تغيير مكانيزم كشف قيمت بود. بازار سهام به يك اتومبيل فاقد ترمزهاي مطمئن تبديل شد؛ سرعت‌گيري فوق‌العاده‌اي داشت اما كوچك‌ترين فشار نزولي، منجر به قفل شدن و عدم توانايي در كنترل حركت شد.