بورس در بحران
شاخصهاي بازار سهام همچنان رخت سرخ بر تن كردهاند و همچنان اين بازار زير فشار فروش قرار دارد. طي روزهاي اخير فشار فروش ابتدا از نمادهاي كوچك شروع شد و به ترتيب به نمادهاي بزرگ سرايت كرد و الان تمامي بازار رخت سرخ بر تن دارند و شرايط چندان خوبي را تجربه نميكنند.
شاخصهاي بازار سهام همچنان رخت سرخ بر تن كردهاند و همچنان اين بازار زير فشار فروش قرار دارد. طي روزهاي اخير فشار فروش ابتدا از نمادهاي كوچك شروع شد و به ترتيب به نمادهاي بزرگ سرايت كرد و الان تمامي بازار رخت سرخ بر تن دارند و شرايط چندان خوبي را تجربه نميكنند.
در روزهاي گذشته بازار سهام به واسطه ريسكهاي سياسي ريزشهاي بسياري را تجربه كرد و در نهايت شاخص ازكانال 4 ميليوني خارج شد. از سوي ديگر بررسيها نشان ميدهد كه ارزش بازار سهام طي 9 روز كاري اخير از 100، 15 همت به 100، 13 همت رسيده و افت حدود 2000 همتي را تجربه كرده است.
آمارهاي معاملاتي نشان ميدهد كه بورس تهران از 29 آذر ماه تا 29 دي ماه يعني حدود 21 روز معاملات حدود 2000 همت رشد كرد و در 9 روز معاملاتي اين رشد را پس داد. اين روند يكي از تيز و تندترين اصلاح تاريخ بازار سهام بوده است كه اعتماد را از بازار فراري داده است.
به عقيده كارشناسان اين نقدينگي خارج شده اغلب جذب نقدينگي بازار طلا شده است و بخشي از آن نيز به بازار ارز رسيده است. البته بخشي از اين نقدينگي نيز به صندوقهاي طلا نيز رسيده است. بهطوركلي اين روزها به واسطه افزايش قيمت در بازارطلا شاهد ورود نقدينگي سنگين به بازار بودهايم.
درحال حاضر مولفههاي بسياري براي رشد و توسعه بورس وجود دارد و دست به دست يكديگر دادن اين مولفه ميتوانست تا پايان سال شاخص را به محدوده 5 ميليوني برساند. در اصل آزاد شدن نرخ دلار و همچنين ورود شركتها به تالار دوم باعث شده كه شركتها روند صعودي بگيرند، سرمايهگذاران نيز به واسطه اين موضوع وارد صفوف خريد شوند. از سوي ديگر آزاد شدن نرخ دلار نيز باعث شد كه شركتها با افزايش نرخ مواجه شدند كه اين موضوع به راحتي در صورت مالي شركتها قابل مشاهده بود و در مجموع ميتوان گفت كه شركتها شرايط خوبي را تجربه كرده بودند اما در نهايت ريسكها دست به دست يكديگر دادند كه شاخص روند اصلاحي را تجربه كند.
روز گذشته و در اولين روز كاري هفته شاخص كل بورس با كاهش 57 هزار و 68 واحدي معادل 1.43 درصدي مواجه شد و به تراز 3 ميليون و 924 هزار واحدي رسيد. از سوي ديگر شاخص كل هم وزن افت بيش از شاخص كل هم وزن را متحمل شد و با كاهش 18 هزار و 191 واحدي معادل 1.77 درصدي به تراز يك ميليون و 7 واحدي رسيد، مساله اساسي اينجاست كه شاخص هم وزن نيز در يك قدمي از دست دادن تراز يك ميليوني قرار گرفته است.
بررسي آمار معاملات نشان ميدهد كه بورس همچنان با كمبود تقاضا روبهروست و سرمايهگذاران در بازار به صورت قابل توجهي احتياط ميكنند. ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي در پايان بازار به حدود ۱۲ هزار و ۶۹۵ ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه اگرچه در نگاه نخست چندان پايين به نظر نميرسد، اما در مقايسه با روز چهارشنبه هفته گذشته كه بيش از ۲۲ هزار ميليارد تومان معامله در بازار انجام شده بود، افت قابل توجهي را نشان ميدهد. اين كاهش محسوس ارزش معاملات، نشان ميدهد كه سرمايهگذاران و فعالان بازار نقدينگي خود را موقت از بازار دور كردهاند و مشخص نيست اين دور كردن نقدينگي تا زماني ادامه داشته باشد.
حجم معاملات نيز ۲۱.۷ ميليارد سهم ثبت شد كه همزمان با كاهش ارزش معاملات، نشان ميدهد تحرك بازار بيش از آنكه ناشي از ورود پول تازه باشد، حاصل جابهجايي محدود ميان معاملهگران موجود بوده است. در چنين شرايطي، بررسي رفتار سرمايهگذاران حقيقي اهميت دوچنداني پيدا ميكند. سرانه خريد حقيقيها حدود ۴۹.۹ ميليون تومان و سرانه فروش آنها ۷۷.۲ ميليون تومان گزارش شد. اين اختلاف قابل توجه باعث شد قدرت خريد حقيقيها به منفي ۱.۵۵ برسد؛ عددي كه بهروشني از برتري مطلق فروشندگان و ضعف سمت تقاضا حكايت دارد.در همين راستا، خروج پول حقيقي از بازار سهام به حدود يك هزار و ۹۶۰ ميليارد تومان برتري مطلق فروشندگان و ضعف سمت تقاضا حكايت دارد.
در همين راستا، خروج پول حقيقي از بازار سهام به حدود يك هزار و ۹۶۰ ميليارد تومان رسيد. تداوم خروج نقدينگي حقيقي، بهويژه در شرايطي كه بازار از منظر ارزندگي در برخي صنايع به سطوح قابل قبولي رسيده، نشاندهنده بياعتمادي سرمايهگذاران خرد به آينده كوتاهمدت بورس است برتري مطلق فروشندگان و ضعف سمت تقاضا حكايت دارد. در همين راستا، خروج پول حقيقي از بازار سهام به حدود يك هزار و ۹۶۰ ميليارد تومان رسيد. تداوم خروج نقدينگي حقيقي، بهويژه در شرايطي كه بازار از منظر ارزندگي در برخي صنايع به سطوح قابل قبولي رسيده، نشاندهنده بياعتمادي سرمايهگذاران خرد به آينده كوتاهمدت بورس است. استمرار اين روند در كنار كاهش قدرت خريد، اين پيام را مخابره ميكند كه فعلاً محرك قدرتمندي براي بازگشت نقدينگي تازه به بازار وجود ندارد و فعال رسيد. تداوم خروج نقدينگي حقيقي، بهويژه در شرايطي كه بازار از منظر ارزندگي در برخي صنايع به سطوح قابل قبولي رسيده، نشاندهنده بياعتمادي سرمايهگذاران خرد به آينده كوتاهمدت بورس است. استمرار اين روند در كنار كاهش قدرت خريد، اين پيام را مخابره ميكند كه فعلاً محرك قدرتمندي براي بازگشت نقدينگي تازه به بازار وجود ندارد و فعالان خرد ترجيح ميدهند در حاشيه بمانند.
در پايان معاملات، تنها ۶۲ نماد در محدوده مثبت به كار خود پايان دادند، در حالي كه ۷۴۵ نماد، معادل حدود ۹۲ درصد كل بازار، با كاهش قيمت مواجه شدند. چنين نسبت نابرابري، نشاندهنده فراگيري جو منفي در كليت بازار و تسلط نگاه بدبينانه بر رفتار معاملهگران است. افزون بر اين، ارزش سفارشهاي فروش به بيش از ۷ هزار و ۳۵۶ ميليارد تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارشهاي خريد تنها ۷۷۸ ميليارد تومان بود. اين شكاف عميق ميان عرضه و تقاضا، عمق فشار فروش و نبود خريدار موثر را بهوضوح نمايان ميسازد. تعداد صفهاي فروش نيز به ۵۸۴ نماد رسيد، در حالي كه تنها ۱۱ نماد با صف خريد همراه بودند. افزايش چشمگير صفهاي فروش، بهويژه در نمادهاي كوچك و متوسط، به كاهش نقدشوندگي بازار دامن زده و ريسك حبس سرمايه را براي سهامداران افزايش داده است. اين موضوع ميتواند در روزهاي آينده نيز بر رفتار معاملهگران اثرگذار باشد و باعث تداوم رويكرد محافظهكارانه در معاملات شود.
در كنار بازار سهام، وضعيت صندوقهاي درآمد ثابت نيز حامل سيگنالهاي قابل تأملي بود. خروج پول از اين صندوقها به رقم قابل توجه ۴ هزار و ۲۰۳ ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه نشان ميدهد حتي سرمايههاي كمريسك نيز در حال جابهجايي هستند. اين روند ميتواند نشانهاي از افزايش سطح نگراني سرمايهگذاران نسبت به شرايط كلي بازارهاي مالي و ترجيح نقدماندن يا انتقال منابع به ساير بازارها باشد.
در كل، مجموعه آمارها از بازاري حكايت دارد كه همچنان تحت فشار عرضه، كاهش اعتماد و كمبود نقدينگي موثر قرار دارد. تا زماني كه نشانههايي روشن از بهبود ارزش معاملات، تقويت سمت تقاضا و توقف خروج پول حقيقي مشاهده نشود، نميتوان انتظار تغيير پايدار در روند بازار داشت. بازگشت آرامش و تعادل به بورس، بيش از هر چيز نيازمند محركهاي اقتصادي شفاف و سيگنالهاي اطمينانبخش براي سرمايهگذاران است.
