مقابله با فروشندگان فيلترشكن پيچيده نيست
دبير پيشين شوراي عالي فضاي مجازي معتقد است ميتوان در زمينه فيلترشكنها با مافياهايي كه در اين مسير كسب درآمد ميكنند، برخورد كرد؛ اما واقعيت اين است كه نتايج درخشاني حاصل نخواهد شد چراكه دور زدن فيلتر كار پيچيدهاي نيست و در كشوري كه چند ميليون نفر متخصص رشتههاي آيتي وجود دارد، افراد بسياري ميتوانند اين تدابير را اجرا كنند.
دبير پيشين شوراي عالي فضاي مجازي معتقد است ميتوان در زمينه فيلترشكنها با مافياهايي كه در اين مسير كسب درآمد ميكنند، برخورد كرد؛ اما واقعيت اين است كه نتايج درخشاني حاصل نخواهد شد چراكه دور زدن فيلتر كار پيچيدهاي نيست و در كشوري كه چند ميليون نفر متخصص رشتههاي آيتي وجود دارد، افراد بسياري ميتوانند اين تدابير را اجرا كنند. به گزارش ايسنا، سيد ابوالحسن فيروزآبادي- دبير پيشين شوراي عالي فضاي مجازي در مصاحبه با ايسنا، در پاسخ به اين سوال كه آيا در زمينه استفاده از فيلترشكن امكان اعمال قانون يا جرمانگاري وجود دارد، اظهار كرد: اگر حاكميت بخواهد اقدامي انجام دهد، ميتواند تا حدودي وارد عمل شود اما در حوزه اقتصاد اين موضوع، در دنيا نيز ناكاميهايي وجود دارد. همانطور كه مواد مخدر در دنيا وجود دارد و ضرر و زيان زيادي براي مردم دارد، اما دولتها نتوانستند آن را بهطور كامل جمع كنند. وي افزود: در حوزه فيلترشكنها نيز ميتوان اقداماتي انجام داد و با مافياها، گروهها، سازمانها يا شركتهايي كه در اين مسير كسب درآمد ميكنند برخورد كرد اما واقعيت اين است كه نتايج درخشاني حاصل نخواهد شد چراكه فيلترشكن كار سخت و پيچيدهاي نيست و در كشوري كه چند ميليون نفر متخصص يا تحصيلكرده در رشتههاي آيتي وجود دارد، بسياري ميتوانند اين تدابير را اجرا كنند. شخصاً نديدهام كه دولت يا بخشي از دولت از فيلتر به خاطر درآمد آن حمايت كند.
اينترنت جزو لوازم زندگي امروز است
فيروزآبادي توضيح داد: اين سوال وارد است كه اگر اينترنت فيلتر است، چرا برخي از مسوولان كشور در توييتر و اينستاگرام فعاليت دارند؟ وقتي اين سوال از برخي از مسوولان پرسيده ميشود، ميگويند اطلاعي ندارند و حتي مدعي ميشوند اين صفحات متعلق به آنها نيست. اما معتقدم اينترنت جزو لوازم زندگي امروز است و مردم بايد بتوانند از يوتيوب استفاده كنند، بهويژه كساني كه ميتوانند استفاده علمي، آموزشي و كسبوكاري از آن داشته باشند. بنابراين، معتقدم كساني كه سيمكارت سفيد دارند، لزوماً مورد انتقاد نيستند و نبايد اينگونه برخورد شود كه چون عدهاي دسترسي ندارند، دسترسي ديگران هم قطع شود. دبير اسبق شوراي عالي فضاي مجازي تصريح كرد: بهطور مثال اگر در جامعهاي عدهاي لباس داشته باشند و برخي به دليل فقر لباس نداشته باشند، نبايد بگوييم لباس را از كساني كه لباس دارند، بگيريم؛ بلكه بايد براي كساني كه لباس ندارند، لباس تهيه كنيم. نگاه من به سيمكارتهاي سفيد اين است كه اين نوع دسترسي بايد به همه شهروندان داده شود، نه اينكه فقط به گروههاي خاص تعلق بگيرد. حتي رسانهايها هم نبايد در اين موضوع استثناء باشند. برآوردي كه در زمان مسووليتم در مركز ملي فضاي مجازي، انجام داديم، نشان ميداد كه ميتوان گام به گام فضا را باز كرد. البته اين اشكال جدي وجود دارد كه فضاي اينترنت، فضاي وحشي است و نبايد همه آحاد جامعه به همه بخشهاي فضاي مجازي دسترسي داشته باشند. وي با بيان اينكه حتي كشورهاي غربي نيز به اين نتيجه رسيدهاند؛ گفت: در بسياري از كشورها و پلتفرمها، محدوديت سني اعمال ميشود؛ براي مثال اينستاگرام براي افراد زير ۱۶ سال محدوديت دارد و هنگام ايجاد حساب كاربري، اگر فردي با سن پايين وارد شود، اجازه استفاده داده نميشود. بسياري از پلتفرمها به همين شكل عمل ميكنند. بنابراين اينگونه نيست كه فقط در ايران فيلترينگ وجود داشته باشد. در كشورهاي ديگر نيز تلاش ميشود از طريق نظام آموزشي، مدرسه، خانواده، دولت و خود پلتفرمها، اينترنت به شكلهاي مختلف مديريت و طبقهبندي شود. با اين حال، من با آنچه در فضاي مجازي كشور به عنوان «اينترنت طبقاتي» مطرح ميشود، با اين واژه بهشدت مخالف هستم. فيروزآبادي افزود: ما در زمان مسووليت در مركز ملي فضاي مجازي تدبير كرديم كه دانشگاهيها، چه دانشجو و چه استاد دانشگاه، به يوتيوب دسترسي داشته باشند، تمام رسانهايها به همه پلتفرمهاي خبري دنيا دسترسي داشته باشند يا فعالان اجتماعي دسترسي كامل به اينترنت داشته باشند و براي همه اين گروهها اينترنت باز شود. همچنين دسترسي لازم براي بازرگانان و كسبوكارهايي كه فعاليتشان بر بستر شبكههاي اجتماعي است، فراهم باشد. دبير پيشين شوراي عالي فضاي مجازي تصريح كرد: براي سفارتخانهها نيز اينترنت واقعاً سفيد در نظر گرفته شد، چرا كه اتباع خارجي و توريستها بايد فقط با محدوديتهايي مثل كودكآزاري كه عرف جهاني دارد، مواجه باشند. در مجموع، اين بستهبندي به عدد بسيار بالايي رسيد؛ بهطوريكه حدود شش تا هفت ميليون نفر در كشور اينترنتي متفاوت از ساير مردم داشتند. اين همان كاري است كه الان در غرب هم در حال انجام است، اما ما ميخواستيم با مسووليتپذيري بيشتري اين كار را انجام دهيم. وي ادامه داد: اما متأسفانه عدهاي كه خودشان طرفداران شديد فيلترينگ هستند، مطرح ميكنند كه اين كار طبقاتي است و خيلي بد است و ديگران با اسم آزاديخواهي و با عنوان اينكه چرا «سيمكارت سفيد» وجود دارد، به جايي ميرسند كه ميگويند بايد سيمكارت سفيد جمع شود و همه مردم دچار محدوديت شوند. اين تناقض كاملاً مشخص است. همين الان هم فكر ميكنم يك جدول بزرگي وجود دارد كه در آن، با وجود اينكه براي همه اينترنت بسته است، تعداد زيادي از كاربران اينترنت باز دارند و اين هم لازم است و ما نبايد اعتراض كنيم كه چرا براي آنها باز است. تصميمگيري در اين زمينه قاعدتاً در كارگروههايي انجام ميشود. مركز ملي فضاي مجازي، چند سازمان و نهاد در اين فرآيند نقش دارند.
چرا موتور جستوجوي بومي در ايران رشد نكرد؟
وي در پاسخ به اين سوال كه چرا سالهاي گذشته منابع و اقدامات بسياري براي توسعه سكوها و پلتفرمهاي داخلي از جمله موتورهاي جستوجوي بومي انجام شده اما ما شاهد عملكرد مناسبي از سوي آنها نبودهايم، اظهار كرد: واقعيت اين است كه هيچكدام از دولتها نپذيرفتند كه بهصورت جدي در حوزه موتور جستوجو سرمايهگذاري كنند. ما هم در دولت آقاي روحاني و هم در دولت آقاي رييسي تلاش كرديم دولت را مكلف به سرمايهگذاري در اين حوزه كنيم، اما موفق نشديم. فيروز آبادي تأكيد كرد: موتور جستوجو در مقياس كاربري كشور ايران لزوماً سودده نيست، مگر اينكه مكانيزمهاي خاصي براي آن طراحي شود كه البته امكانپذير است، اما نياز به سرمايهگذاري اوليه مناسبي دارد. به دليل نگرانيها و كمبود سرمايه، بخش خصوصي قدرتمندي وارد اين حوزه نشد. نمونههايي مثل «پارسيجو» تلاش كردند، اما عملاً موفق نشدند و دچار مشكلات اقتصادي شدند. دبير پيشين شوراي عالي فضاي مجازي در پايان گفت: در مركز ملي فضاي مجازي پيشنهاد شد اپراتور اول تلفن همراه (همراه اول)، به دليل سطح درآمد بالايي كه دارد، اين خدمت را در قالب اپراتوري خود راهاندازي كند و موتور جستوجوي «ذرهبين» شكل گرفت، اما متأسفانه در اين ايام هر وقت مراجعه كردم، كار نميكرد. به نظر ميرسد دچار مشكلات بودجهاي شده و نتوانسته مدل كسبوكار مناسبي براي پوشش هزينههاي خود تعريف كند.
