روزهاي تيره بورس
شاخص كل بورس تهران در آخرين روز كاري هفته به كانال سه ميليوني سقوط كرد و شرايط بدي را براي سرمايهگذاران خود رقم زد.
شاخص كل بورس تهران در آخرين روز كاري هفته به كانال سه ميليوني سقوط كرد و شرايط بدي را براي سرمايهگذاران خود رقم زد. دلايل مختلفي دست به دست يكديگر داد تا شاخص كل به محدوده سه ميليوني سقوط كند، اما به نظر ميرسد كه در اين شرايط كمبود حمايتها باعث شد كه سقوط شاخص در بازه زماني كوتاهتري رخ بدهد.
همين چند روز پيش بود كه كارشناسان پيشبيني ميكردند تا پايان سال شاخص به كانال 5 ميليوني نيز خواهد رسيد، اما با افزايش ريسكهاي سياسي به يكباره شرايط تغيير كرد و بازار سهام در عرض چند روز با خروج نقدينگي سنگين مواجه شد و در نهايت شاهد آن بوديم كه شاخص به محدوده سه ميليوني سقوط كرد، مساله اساسي اينجاست كه اين تغيير كانال و سقوط شاخص به محدوده سه ميليوني نمایانگر سقوط اعتماد در بازار است. اگر مسوولان بازار نتوانند اين اعتماد در كوتاهمدت بازسازي كنند دوباره شرايط همانند گذشته وخيم خواهد شد.
ريسكهاي سياسي باعث شده كه اين روزها بورس تهران روند اصلاحي را تجربه كند و همين ريسكها زمينه ساز ريزش بازار شده است. بورس تهران همواره به ريسكهاي سياسي واكنش شديدي نشان ميدهد و اكنون نيز نسبت به اين ريسكها واكنش نشان داده است. برخي از كارشناسان عقيده دارند در زمان افزايش ريسكهاي سياسي متولي بايد حمايتهاي سنيگني از بازار انجام بدهد و از سوي ديگر در صورت لزوم نيز به صورت موقت بازار را تعطيل سازد. دراصل كارشناسان عقيده دارند كه بورس ريسكپذيري بسيار بالايي دارد و در چنين شرايطي نياز است كه مسوولان اقدامات پيشگيرانه انجام بدهند تا شاخص افتهاي سنگيني را در كارنامه خود به ثبت نرساند.
درحال حاضر بازار به واسطه ترس از ريسكهاي سياسي با خروج نقدينگي سنگين همراه شده است و حمايتهاي كمجان هم چندان روي بازار جوابگو نيست. براي نمونه از حمايتهاي از بازار سهام خبر داد، قادر معصومي خانقاه در گفتوگو با اشاره به رقم حمايت انجام شده از طريق صندوقهاي حمايتي، حقوقيها و بازارگردانها از بازار سهام گفت: سهشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴، مجموع حمايتها از بازار سرمايه به ۲.۸ همت رسيد.
مدير نظارت بر بورسهاي سازمان بورس و اوراقبهادار پيشتر اعلام كرده بود: دوشنبه، ۶ بهمن، رقم حمايت صندوقهاي حمايتي و حقوقيها از بازار حدود ۲ همت بود.
به گفته معصومي، مجموع رقم حمايت انجام شده از طريق صندوقهاي حمايتي و حقوقيها از بازار سرمايه در طول روزهاي چهارم تا ششم بهمن ۱۴۰۴ نيز حدود ۱۰ همت بوده است.
اما با توجه به ابعاد بازار و شرايط پيش آمده اين حجم از حمايتها نميتواند دردي از بورس دوا كند و بررسيها نشان ميدهد كه همچنان فروشندههاي بسياري در صفوف فروش قرار دارند.
طي آخرين روز كاري هفته يعني چهارشنبه 8 بهمن ماه شاخص كل بورس تهران 30 هزار و 746 واحدي معادل 0.77 درصد كاهش يافت و به عدد 3 ميليون و 981 هزار واحدي رسيد. شاخص كل نسبت به روزهاي گذشته افت كمتري را تجربه كرد اما همچنان نزولي است.
در سوي ديگر بازار نيز شاخص كل هم وزن نيز 13 هزار و 684 واحد برابر با 1.32 درصد كاهش داشت و به جايگاه يك ميليون و 25 هزار واحدي رسيد. يكي از نكات مهم بازار اينجاست كه با سقوط شاخص كل به محدوده سه ميليوني همچنان شاخص هم وزن در محدوده يك ميليوني قرار دارد. همچنين شاخص فرابورس 512 واحد افت را در كارنامه خود به ثبت رساند و به عدد 30 هزار و 739 واحدي رسيد.
بررسي شاخصها، جريان نقدينگي و رفتار معاملهگران نشان ميدهد كه اگرچه كفه عرضه همچنان سنگينتر از تقاضا است، اما شتاب نزولي بازار نسبت به روزهاي گذشته تا حدي كاهش پيدا كرده است. بررسي عملكرد شاخصها حاكي از آن است كه افت بيشتر شاخص هموزن در مقايسه با شاخص كل، بيانگر تداوم فشار فروش در نمادهاي كوچك و متوسط بازار است. اين موضوع نشان ميدهد بخش قابل توجهي از سهامداران حقيقي در اين گروه از نمادها همچنان رويكرد محافظهكارانهتري اتخاذ كرده و تمايل بيشتري به كاهش ريسك يا خروج از بازار دارند. با اين حال، كاهش شيب نزولي شاخص هموزن نسبت به روزهاي گذشته ميتواند نشانهاي از فروكش كردن نسبي فضاي منفي و كاهش هيجان فروش در بخشي از بازار تلقي شود.
در سوي ديگر، آمار معاملات از افزايش نسبي تحرك در بازار حكايت دارد. ارزش معاملات خرد بار ديگر به بالاي ۲۰ هزار ميليارد تومان بازگشت و در پايان دادوستدهاي روز اخير، حدود ۴۴.۹ ميليارد برگه سهم، حق تقدم و واحدهاي صندوقهاي سهامي ميان معاملهگران دست به دست شد. ارزش اين معاملات به حدود ۲۲ هزار و ۷۹۳ ميليارد تومان رسيد كه در مقايسه با روزهاي اخير رشد قابل توجهي را نشان ميدهد. اين افزايش ميتواند نشانهاي از فعالتر شدن خريداران در برخي سطوح قيمتي و تلاش بازار براي يافتن كفهاي كوتاهمدت باشد؛ هرچند همچنان عرضه در بسياري از نمادها دست بالا را حفظ كرده است.
سرانه خريد حقيقيها در معاملات حدود ۶۴ ميليون تومان و سرانه فروش در سطح بالاتر ۷۳.۹ ميليون تومان ثبت شد. اين اختلاف نشان ميدهد كه هنوز انگيزه فروش در ميان سهامداران قويتر از تمايل به خريد است. شاخص قدرت خريد منفي ۱.۱۶ نيز اين عدم توازن را تأييد ميكند، اما كاهش فاصله آن نسبت به روزهاي قبل ميتواند به معناي كند شدن روند خروج سرمايه و كاهش شتاب فروش باشد.
جريان نقدينگي همچنان به زيان بازار سهام در حال حركت است. بر اساس آمارها، حدود يك هزار و ۷۳۲ ميليارد تومان پول حقيقي از بازار سهام، حق تقدمها و صندوقهاي سهامي خارج شد. نكته قابل توجه آن است كه صندوقهاي درآمد ثابت نيز از اين روند بينصيب نماندند و با خروج سنگين حدود ۴ هزار و ۲ ميليارد تومان نقدينگي حقيقي مواجه شدند. اين ارقام بيانگر سطح بالاي بياعتمادي و احتياط سرمايهگذاران است؛ شرايطي كه در آن بسياري ترجيح ميدهند نقدينگي خود را از بازارهاي مالي خارج كرده يا تا روشنتر شدن چشمانداز اقتصادي و سياسي، در حاشيه بازار باقي بمانند.
با اين حال، همه نشانهها منفي نيست. يكي از نكات قابل توجه معاملات، افزايش تعداد نمادهاي مثبت نسبت به روزهاي گذشته بود. در پايان معاملات، ۲۲۳ نماد در محدوده مثبت و ۵۹۸ نماد در محدوده منفي قرار داشتند. هرچند همچنان تعداد نمادهاي منفي قابل توجه است، اما رشد نمادهاي مثبت ميتواند نشانهاي از كاهش نسبي فشار فروش و شكلگيري تقاضاي موثر در برخي گروهها و نمادهاي خاص باشد.
وضعيت صفهاي خريد و فروش نيز تا حدي اين بهبود نسبي را تأييد ميكند. در پايان معاملات، ۶۳ نماد با صف خريد و ۳۴۸ نماد با صف فروش همراه بودند. اگرچه تعداد صفهاي فروش همچنان بالاست، اما مقايسه اين آمار با روزهاي قبل نشان ميدهد از شدت قفلشدگي بازار در صفهاي فروش كاسته شده و برخي نمادها توانستهاند به محدوده مثبت يا حتي صف خريد برسند. اين تغيير ميتواند نشانهاي از كاهش هيجان منفي و بازگشت تدريجي تعادل به بخشي از بازار باشد.با وجود اين نشانهها، عدم توازن ميان سفارشهاي خريد و فروش همچنان پابرجاست. ارزش سفارشهاي فروش در پايان معاملات به حدود ۴ هزار و ۱۰۳ ميليارد تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارشهاي خريد تنها حدود يك هزار و ۸۹۸ ميليارد تومان بود. اين فاصله نشان ميدهد كه براي عبور بازار از وضعيت ركودي و منفي فعلي، تقويت سمت تقاضا و بازگشت اعتماد سرمايهگذاران امري ضروري است؛ موضوعي كه تحقق آن بيش از هر چيز به ثبات متغيرهاي كلان و كاهش ريسكهاي پيشروي بازار وابسته خواهد بود.
