400 ساعت قطعي اينترنت
با وجود وعدههاي مكرر مقامات دولتي در مورد بازگشت اينترنت بينالملل، وضعيت دسترسي كاربران به اينترنت هنوز ناپايدار است و از رفع كامل محدوديتها خبري نيست.
با وجود وعدههاي مكرر مقامات دولتي در مورد بازگشت اينترنت بينالملل، وضعيت دسترسي كاربران به اينترنت هنوز ناپايدار است و از رفع كامل محدوديتها خبري نيست. اين در حالي است كه مقامات همچنان وعدههايي مبني بر رفع مشكلات ميدهند، اما هيچ تاريخ مشخصي براي بازگشت به وضعيت عادي اعلام نشده است.
با وجود وعدههاي مكرر مسوولان درباره بازگشت اينترنت بينالملل، بررسيها نشان ميدهد دسترسي كاربران همچنان ناپايدار است و زمان مشخصي براي رفع كامل محدوديتها اعلام نشده است. مديرعامل شركت ارتباطات زيرساخت روز شنبه ۴ بهمن درباره رفع اختلال در دسترسي به اينترنت بينالملل به سيتنا گفت: «انشاءالله امروز يا فردا اين موضوع حل ميشود». اين اظهارات در حالي مطرح ميشود كه طي روزهاي گذشته، وعدههاي مشابهي از سوي مقامات مختلف دولتي درباره زمان اتصال كامل اينترنت مطرح شده، اما هنوز به نتيجه عملي و پايدار نرسيده است. خبرگزاري فارس نوشته است: «اتصال مجدد اينترنت بينالملل شامگاه گذشته [جمعه ۳ بهمن] پس از تصويب در شوراي عالي امنيت ملي به وزارت ارتباطات ابلاغ شده و شركت ارتباطات زيرساخت بههمراه سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي مامور پيگيري اجراي اين تصميم شدهاند. با اين حال، بررسيهاي ميداني نشان ميدهد از حوالي ظهر شنبه، دسترسي به اينترنت بينالملل براي بخشي از كاربران برقرار شد، اما اين اتصال كوتاهمدت و ناپايدار بوده و پس از حدود ۳۰ دقيقه بار ديگر قطع شده است.» دادههاي منتشرشده در رادار كلادفلر نيز اين ناپايداري را تاييد ميكند. طبق اين دادهها، ساعت ۱۱: ۳۰ به وقت ايران، ترافيك اينترنت بينالملل كشور به حدود ۹۲ درصد رسيد كه نشاندهنده اتصال بخش قابلتوجهي از كاربران است؛ اما اين ميزان ترافيك كمتر از نيم ساعت بعد كاهش يافته و در ساعت ۱۲ به حدود ۲۱ درصد رسيده است. فارس گفته است كه «وزارت ارتباطات همچنان در حال تلاش براي برقراري مجدد دسترسي كاربران به اينترنت بينالملل است، اما تثبيت اين دسترسي بهدليل پيچيدگيهاي فني نيازمند زمان عنوان شده است.» اين وعدهها در شرايطي مطرح ميشود كه پيشتر نيز مقامهاي مختلف از بازگشت اينترنت به وضعيت عادي خبر داده بودند. اول بهمنماه ۱۴۰۴، محمد عطريانفر، عضو شوراي اطلاعرساني دولت، با اشاره به بهبود شرايط امنيتي اعلام كرده بود كه احتمالا از هفته آينده دسترسيهاي اينترنتي به وضعيت پيشين بازميگردد و محدوديت تازهاي فراتر از شرايط قبل اعمال نخواهد شد. او همچنين تاكيد كرده بود كه با عاديسازي وضعيت، سياست فيلترينگ پلتفرمهاي خارجي تغييري نخواهد كرد. پيش از آن نيز، حسين افشين، معاون علمي رييسجمهوري، در ۲۹ ديماه گفته بود كه شبكه اينترنت كشور بهتدريج در حال بازگشت به وضعيت عادي است و تا پايان هفته، يعني دوم بهمنماه، بهطور كامل متصل ميشود. همچنين محمد سراج، نماينده تهران در مجلس، از بازگشت اينترنت بينالملل از ۲۹ دي خبر داده بود؛ وعدهاي كه در عمل محقق نشد. در عين حال، مقامات مختلف بر اين نكته تاكيد كردهاند كه تصميمگيري درباره قطع يا وصل اينترنت در اختيار وزارت ارتباطات نيست. مصطفي پوردهقان، عضو كميسيون صنايع مجلس، اعلام كرده است كه اينترنت به يك موضوع امنيتي تبديل شده و مرجع تصميمگيري درباره آن، نهادهاي ذيربط امنيتي هستند و وزارت ارتباطات صرفا نقش مجري دارد. اين موضوع پيشتر از سوي كميسيون اصل ۹۰ مجلس نيز مطرح شده بود؛ كميسيوني كه پس از جلسه با وزير ارتباطات در ۳۰ ديماه اعلام كرد قصور يا كوتاهي از سوي اين وزارتخانه در موضوع قطع اينترنت احراز نشده است. با وجود اين توضيحات، وزارت ارتباطات تاكنون موضع رسمي و شفافي درباره زمان دقيق رفع كامل محدوديتها و تثبيت دسترسي كاربران به اينترنت بينالملل ارايه نكرده است. در نتيجه، كاربران همچنان با وضعيتي مواجهاند كه در آن، وعدههاي پيدرپي درباره وصل اينترنت مطرح ميشود، اما دسترسي پايدار و قابل اتكا هنوز محقق نشده است.
وزارت ارتباطات: دستور اتصال اينترنت ابلاغ نشده است
وزارت ارتباطات در اطلاعيهاي خبر خبرگزاري فارس در خصوص «ابلاغ آزادسازي اينترنت بينالملل به وزارت ارتباطات از سوي شوراي عالي امنيت ملي» را تكذيب كرد. اين اطلاعيه در سايت وزارت ارتباطات منتشر شده و در متن آن آمده است: «به دنبال انتشار گزارشي از سوي خبرگزاري فارس مبني بر «ابلاغ آزادسازي اينترنت بينالملل به وزارت ارتباطات از سوي شوراي عالي امنيت ملي»، اعلام ميدارد كه اين مطلب صحت ندارد. به گزارش مركز روابط عمومي و اطلاعرساني وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات؛ وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مجدانه پيگير بهبود در وضعيت دسترسي و رفع مشكلات ارتباطي موجود كسبوكارها و مردم عزيز ماست. بديهي است اطلاعرساني درباره تصميمات كلان و ملي در حوزه ارتباطات، صرفاً از مسير مراجع رسمي انجام خواهد شد. وزارت ارتباطات از رسانهها انتظار دارد در چنين شرايطي، پيش از انتشار اخبار، نسبت به صحتسنجي اطلاعات از مراجع رسمي اقدام كرده و از ايجاد ابهام يا تشويش در افكارعمومي پرهيز كنند.»
معاون وزير ارتباطات: خسارت قطعي اينترنت روزانه 2000 ميليارد تومان است
معاون وزير ارتباطات با هشدار نسبت به وارد شدن خسارت روزانه 2000 ميليارد توماني ناشي از قطعي اينترنت، راهكارهايي مانند اينترنت طبقاتي را تهديدي براي امنيت ملي و عامل نابودي كسبوكارهاي كوچك دانست. به گزارش تازههاي اقتصاد، احسان چيتساز، معاون سياستگذاري و برنامهريزي توسعه اقتصاد ديجيتال وزارت ارتباطات، اعلام كرد كه تبديل رويكردهاي اضطراري مانند فيلترينگ به يك رويه دايمي، اثربخشي آن را در زمان بحران از بين ميبرد. او هشدار داد تداوم اين سياست اشتباه، نه تنها مسوولان را مجبور به قطع كامل ارتباطات ميكند، بلكه با سوق دادن مردم به سمت ابزارهاي جايگزين، محدوديتها را در آينده بياثر خواهد كرد و ممكن است در نهايت به قطع برق منجر شود. اين مسائل در حالي مطرح ميشود كه سهم اقتصاد ديجيتال از توليد ناخالص ملي پس از يك دوره افت، از ۴٫۶۲ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۴٫۰۲ درصد در سال ۱۴۰۲ رسيده و پيشبيني ميشد تا سال ۱۴۰۴ به حدود ۴٫۶۳ درصد افزايش يابد. اقتصاد ديجيتال شامل اپراتورها، پلتفرمهاي ارايهدهنده خدمات و صنايع سنتي هوشمند شده با فناوريهايي نظير هوش مصنوعي است. ارتباطات پايدار زيرساخت اصلي اين زنجيره محسوب ميشود و بدون آن، هوشمندسازي و مفاهيمي مانند هوش مصنوعي بيمعنا خواهند بود. به گفته چيتساز بر اساس محاسبات انجام شده، تنها در دو لايه نخست (هسته و پلتفرمها)، روزانه حدود 2000 ميليارد تومان خسارت و عدمالنفع ناشي از قطعي اينترنت ثبت ميشود. اين زيان محدود به بخش ديجيتال نيست؛ تجارت سنتي نيز براي امور ضروري مانند مكاتبات و ارتباطات اجتماعي به ابزارهاي ديجيتال وابسته است. در حوزه تبليغات، سرمايهگذاريها بر پايه اميد به فروش كالا انجام ميشود، اما زماني كه اين زنجيره قطع ميشود، بازگشت به چرخه درآمدي پيشين حدود ۵ الي ۶ ماه زمان ميبرد. با توجه به جريان نقدينگي محدود و تابآوري پايين در اين بخش، تداوم اين وضعيت منجر به تعديل نيروي انساني و ايجاد يك زيان پايدار و ساختاري براي اين شركتها خواهد شد.
اينترنت سفيد رويكردي تبعيضآميز است
چيتساز تاكيد كرد كه ارايه راهكارهايي مانند اينترنت سفيد يا اينترنت طبقاتي نه تنها كمكي به پايداري دسترسيها نميكند، بلكه رويكرد تبعيضآميز آنها تهديدي براي امنيت ملي محسوب ميشود و مورد حمايت وزارت ارتباطات نيست. اولويت كليدي شكلگيري يك شبكه بيطرف است كه دسترسي تمامي آحاد مردم بدون تبعيض برقرار باشد. او در پايان تاكيد كرد كه پايداري همهجانبه شبكه و پرهيز از رفتارهاي سليقهاي، تنها راه حفظ انگيزه در اكوسيستم ديجيتال و تضمين رشد اقتصادي كشور است.
