نگاهي به ايده صندوقهاي ارزي
مردم ايران براي اينكه بتوانند داراييهاي خود را از خطر تورم مصون نگه دارند، ريال خود را به ارزهاي مختلف، طلا يا حتي تتر و ساير رمزارزها تبديل كردهاند بهطوري كه برآورد ميشود حدود ۱۰۰ ميليارد دلار از داراييهاي مردم به اين شكل تبديل شده باشد، زيرا مردم نميخواهند ريال نگه دارند تا بر اثر تورم فزاينده، ارزش آن از بين برود.
مردم ايران براي اينكه بتوانند داراييهاي خود را از خطر تورم مصون نگه دارند، ريال خود را به ارزهاي مختلف، طلا يا حتي تتر و ساير رمزارزها تبديل كردهاند بهطوري كه برآورد ميشود حدود ۱۰۰ ميليارد دلار از داراييهاي مردم به اين شكل تبديل شده باشد، زيرا مردم نميخواهند ريال نگه دارند تا بر اثر تورم فزاينده، ارزش آن از بين برود. هدف از راهاندازي اين صندوقها كه در بازار سرمايه ايجاد ميشوند، اين است كه مردم بتوانند دلار، طلا يا حتي تتر خود را در اين صندوقها نگهداري و در مقابل آن واحدهاي سرمايهگذاري دريافت كنند؛ اين واحدهاي سرمايهگذاري بايد در زمان تسويه، معادل همان دارايي اوليه قابل دريافت باشد.
قاعدتا اين صندوقها كمكي به ثبات نرخ ارز نميكنند. كاركرد اصلي آنها اين است كه دلار يا طلايي را كه در دست مردم است به يك بازار مالي تبديل كنند. اين صندوقها ميتوانند اوراق منتشر كنند، اوراق بدهي شركتها را تامين مالي يا خريداري كنند و حتي به شركتها وام ارزي بدهند. اگر قرار باشد تضميني به مردم داده شود، بايد توجه داشت كه ما در اين حوزه يك تجربه شكستخورده داريم. زماني مردم در بانكها سپرده ارزي باز كردند، اما هنگام برداشت، ارز به آنها داده نشد و به جاي آن با نرخ مصوب بانك مركزي تسويه ريالي شدند؛ تجربهاي بسيار دردناك براي مردم است.
مردم ارز آورده بودند، اما وقتي براي برداشت مراجعه ميطكردند، بانك ميگفت ارز نداريم و ريال پرداخت ميكنيم. حتي آن ريال هم به قيمت روز نبود، بلكه به نرخ مصوب بانك مركزي پرداخت ميشد كه اختلاف بسيار زيادي با نرخ بازار داشت. اين اتفاق باعث بياعتباري جدي نظام بانكي شد؛ چراكه مردم حساب دلاري و يورويي داشتند، اما در عمل به دارايي خود دسترسي نداشتند. به نظر ميرسد آقاي مدنيزاده، وزير اقتصاد تلاش ميكند ابزار حرفهايتري را معرفي كند تا ارزهاي در اختيار مردم تجميع و امكان استفاده مالي از آن فراهم شود.
فرض كنيد صندوقي با منابعي معادل ۵ ميليارد دلار شكل بگيرد؛ اين صندوق ميتواند تامين مالي واردات انجام دهد، چون ارز در اختيار دارد، ميتواند مثلا با پتروشيميها قرارداد ببندد و تامين مالي ارزي خريد تجهيزات را بر عهده بگيرد. اين صندوقها ميتوانند مشابه كاري كه صندوق توسعه ملي انجام ميدهد را اجرايي كنند يعني با نرخهاي ۸، ۹ يا ۱۰ درصد تسهيلات ارزي بدهند يا به عنوان ركن ضامن عمل كنند؛ حتي اين صندوقها ميتوانند به واردكنندگان تسهيلات بدهند، اما خودشان وارد عمليات تجاري نميشوند.
