دو راهي بورس بين صعود و احتياط

معاملات بورس تهران در هفته منتهي به بهمن‌ماه، در شرايطي دنبال شد كه بازار سرمايه با مجموعه‌اي از محدوديت‌ها و ابهامات روبرو بود. قطعي و اختلال در اينترنت، كاهش دسترسي فعالان بازار به قيمت‌هاي جهاني و نرخ دلار بازار آزاد، افت نقش شبكه‌هاي اجتماعي در گردش سريع اطلاعات و در مقابل، پررنگ‌تر شدن شايعات و فضاي احساسي، از جمله عواملي بودند كه بر رفتار معامله‌گران اثر گذاشتند. با اين حال، بازار سهام برخلاف انتظار برخي فعالان، هفته‌اي نسبتاً مثبت را پشت سر گذاشت و شاخص‌هاي بورسي عمدتاً در مسير صعودي حركت كردند؛ هرچند اين صعود، با احتياط و نوسان همراه بود.

در جريان معاملات در اواسط هفته، شاخص كل بورس توانست تا ميانه كانال ۴.۵ ميليون واحدي رشد كند و اميدواري‌هايي را نسبت به عبور از اين سطح مقاومتي مهم ايجاد كند، اما اين حركت صعودي چندان پايدار نماند. افزايش فشار فروش در نمادهاي بزرگ و شاخص‌ساز، به‌ويژه از سوي بازيگران حقوقي و معامله‌گران كوتاه‌مدت، مانع از تثبيت شاخص در سطوح بالاتر شد و در نهايت بازار با رويكردي محتاطانه‌تر به استقبال پايان هفته رفت. البته كارشناسان پيش بيني مي‌كنند در هفته‌ها و روزهاي پيش رو محدوده 4.5 كف شاخص خواهد بود وبازار رشد خوبي را تجربه خواهد كرد.

برآيند معاملات هفته پاياني دي‌ماه نشان مي‌دهد شاخص كل بورس در مجموع با رشد ۱.۷۲ درصدي همراه شد و در سطح ۴ ميليون و ۴۴۸ هزار واحدي متوقف شد. اگرچه اين بازدهي مثبت، از تداوم روند صعودي بازار حكايت دارد، اما بررسي دقيق‌تر رفتار معامله‌گران نشان مي‌دهد كه از اواسط هفته، رويكرد بازيگران بزرگ تغيير كرده است. افزايش عرضه در نمادهاي اثرگذار و شاخص‌ساز، باعث شد حركت صعودي شاخص كل با وقفه مواجه شود و عبور از مقاومت رواني و تكنيكالي ۴.۵ ميليون واحدي به تعويق بيفتد.در چنين فضايي، بسياري از حقوقي‌ها و معامله‌گران كوتاه‌مدت ترجيح دادند از سود شناسايي‌شده خود را سيو كنند. اين تصميم، اگرچه از منظر مديريت ريسك قابل‌درك است، اما عملاً مانع از آن شد كه شاخص كل بتواند با قدرت از سطح مقاومتي پيش‌رو عبور كند. به همين دليل، بازار در روزهاي پاياني هفته وارد فاز نوساني‌تري شد و نشانه‌هايي از افزايش احتياط در رفتار معامله‌گران نمايان شد.

در مقابل، معاملات در نمادهاي كوچك و متوسط، متفاوت از سهم‌هاي بزرگ بود. شاخص هم‌وزن كه نماي بهتري از وضعيت كلي بازار و عملكرد شركت‌هاي كوچك‌تر ارايه مي‌دهد، بدون درگيري جدي با مقاومت‌هاي سنگين، مسير باثبات‌تري را طي كرد. اين شاخص در پايان هفته با رشد قابل‌توجه ۴.۴ درصدي، به سطح يك ميليون و ۱۳۲ هزار واحد رسيد؛ رشدي كه به‌مراتب بالاتر از بازدهي شاخص كل بود و از تغيير جهت جريان نقدينگي در بازار حكايت دارد.

انتشار گزارش عملكرد پاييز شركت‌ها در هفته گذشته نيز نقش مهمي در ايفاي انتظارات معامله گران داشت. اين گزارش‌ها به كاهش نسبت‌هاي مهم ارزش‌گذاري بازار، از جمله نسبت قيمت به سود P/E و قيمت به فروش P/S منجر شد. همچنين، ارزش دلاري بازار سرمايه با احتساب نرخ دلار آزاد، به حدود ۱۰۷ ميليارد دلار رسيده است.

در كنار تحولات كلي بازار، اخبار و رويدادهاي شركتي نيز در كانون توجه فعالان بورس قرار داشت. طي اين هفته، شركت‌هاي فعال در گروه روانكار و تايرسازي موفق به دريافت افزايش نرخ شدند. علاوه بر اين، قيمت شير خام و شكر نيز با افزايش همراه شد كه مي‌تواند در آينده بر صورت‌هاي مالي شركت‌هاي مرتبط اثرگذار باشد. از سوي ديگر، بانك صادرات ايران با فروش بلوك غيرمديريتي سهام «وبصادر» و «وسپهر»، حدود ۱۰ هزار ميليارد تومان سود شناسايي كرد. شركت وسپهر نيز با واگذاري بلوك نيشكر، حدود ۳ هزار ميليارد تومان سود به ثبت رساند؛ اخباري كه توجه بخشي از بازار را به اين نمادها جلب كرد.

مجموع اين عوامل باعث شد جريان نقدينگي در هفته گذشته تمايل بيشتري به خروج از سهم‌هاي بزرگ و حركت به سمت نمادهاي كوچك و متوسط نشان دهد. همين جابه‌جايي نقدينگي، بازدهي بالاتر اين گروه‌ها نسبت به ميانگين بازار را رقم زد. آمار معاملات نيز اين موضوع را تأييد مي‌كند؛ به‌طوري‌كه ميانگين حجم معاملات روزانه در اين هفته به حدود ۴۵ ميليارد برگه سهم رسيد و ارزش معاملات خرد نيز در محدوده ۳۴ هزار ميليارد تومان تثبيت شد.

اين ارقام نشان مي‌دهد كه با وجود برخورد شاخص كل به يك مقاومت مهم رواني و تكنيكالي، سطح فعاليت معامله‌گران همچنان بالا بوده و بازار هنوز وارد فاز ركودي نشده است. در همين حال، مجموعاً حدود ۵ هزار و ۳۰۰ ميليارد تومان پول حقيقي وارد بازار سهام شد كه بيانگر تداوم جذابيت بورس براي سرمايه‌گذاران حقيقي، دست‌كم در كوتاه‌مدت، است.

البته در روز پاياني هفته، روند ورود پول حقيقي متوقف شد و كفه خروج نقدينگي سنگين‌تر شد. اين رفتار را مي‌توان به افزايش احتياط معامله‌گران در نزديكي مرز ۴.۵ ميليون واحدي نسبت داد؛ سطحي كه شكست يا عدم شكست آن، مي‌تواند مسير آتي بازار را تا حد زيادي مشخص كند. تا زماني كه اين مقاومت كليدي فتح نشود، به نظر مي‌رسد تصميم‌گيري‌ها در بازار با محافظه‌كاري بيشتري همراه باشد. 

    بورس كالا در يك نگاه

آمار معاملات بورس كالاي ايران در نخستين ماه از زمستان ۱۴۰۴ نشان مي‌دهد كه در دي ماه ۱۱ ميليون و ۹۴۹ هزار و ۲۰۰ تن انواع كالا به ارزش ۲۹۹ هزار و ۹۳۰ ميليارد تومان در بازار فيزيكي دادوستد شد.

در دي ماه در مجموع ۴ ميليون و ۸۷۳ هزار و ۴۸۲ تن سيمان به ارزش ۱۰.۶ هزار ميليارد تومان در تالار سيمان فروخته شد.همچنين تالار محصولات صنعتي شاهد معامله ۳ ميليون و ۳۰ هزار و ۵۶۴ تن محصول به ارزش ۱۰۸.۱ ميليارد تومان بود. در اين تالار يك ميليون و ۴۵۲ هزار و ۵۵۸ تن فولاد، يك ميليون و ۱۵۱ هزار تن سنگ آهن، ۳۷۴ هزار و ۴۰۰ تن آهن اسفنجي، ۲۹ هزار تن باريت، ۱۲ هزار و ۱۱۵ تن مس و ۶ هزار و ۴۵۰ تن آلومينيوم، ۳ هزار و ۴۷۰ تن روي، ۹۰۰ تن قير‌اند آلومينيوم، ۸۰۰ تن چدن و ۵۱ تن تيشو فروخته شد.

در تالار صادراتي كيش يك ميليون و ۹۱۵ هزار و ۴۸۳ تن محصول به ارزش ۴۳.۶ هزار ميليارد تومان خريدار داشت. در اين تالار ۵۵۰ هزار و ۹۰۰ تن قير، ۵۴۴ هزار و ۵۵ تن كلينكر، ۳۹۰ هزار تن سنگ آهن، ۳۶۰ هزار و ۵۷۵ تن سيمان، ۲۰ هزار تن لوب كات، ۱۷ هزار تن مس، ۱۷ هزار تن فولاد، ۱۰ هزار تن آهن اسفنجي، ۳ هزار تن گوگرد، يك هزار و ۹۶۱ تن عايق رطوبتي، ۷۸۴ تن مواد شيميايي و ۲۰۸ تن روغن به دست خريداران رسيد.

در تالار حراج باز يك ميليون و ۱۵۱ هزار و ۸۴۲ تن محصول شامل ۵۱۸ هزار تن سنگ آهن، ۳۰۴ هزار تن وكيوم باتوم، ۱۴۹ هزار و ۸۲۰ تن فولاد، ۱۰۷ هزار تن روي، ۵۴ هزار و ۸۱۵ تن مواد شيميايي، ۱۴ هزار و ۵۷۰ تن مس، ۲ هزار و ۵۰۸ تن مواد پليمري، يك هزار و ۱۰۰ تن كنسانتره موليبدن و ۲۹ تن كنسانتره فلزات گرانبها به ارزش ۵۲.۹ هزار ميليارد تومان معامله شد.

در تالار پتروشيمي و فرآورده‌هاي نفتي ۷۹۱ هزار و ۲۳۴ تن محصول به ارزش ۶۱.۸ هزار ميليارد تومان دادوستد شد. در اين تالار ۵۰۹ هزار و ۵۷ تن مواد پليمري، ۱۰۵ هزار و ۴۵۶ تن مواد شيميايي، ۸۹ هزار و ۵۰۰ تن لوب كات، ۳۸ هزار و ۵۸۰ تن گوگرد، ۱۸ هزار و ۷۳۳ تن قير، ۱۷ هزار و ۴۸۷ تن روغن، ۱۱ هزار و ۵۰ تن فرآورده‌هاي نفتي و يك هزار و ۳۷۰ تن گازها و خوراك‌ها دادوستد شد.

تالار خودرو نيز معامله ۲۴۰ دستگاه خودرو به ارزش ۱.۴ هزار ميليارد تومان را تجربه كرد.همچنين در تالار حراج همزمان ۴۶ هزار و ۳۳۵ تن آلومينيوم به ارزش ۹.۳ هزار ميليارد تومان مورد معامله قرار گرفته است.در تالار فرعي هم ۱۴۰ هزار و ۲۶۰ تن محصول به ارزش ۱۲.۲ هزار ميليارد تومان دادوستد شد.