اتصال مرحلهاي اينترنت بينالمللی
پس از قطعي ديجيتالي گسترده كه از ۱۸ ديماه آغاز شد؛ تقريبا تمامي سرويسهاي خارجي از دسترس خارج شدند. بامداد شنبه ۲۷ ديماه ارسال پيامك ممكن شد و در روزهاي بعدي شاهد در دسترس قرار گرفتن گوگل بوديم و روز گذشته سرويس ChatGPT براي كاربران فعال شد.
پس از قطعي ديجيتالي گسترده كه از ۱۸ ديماه آغاز شد؛ تقريبا تمامي سرويسهاي خارجي از دسترس خارج شدند. بامداد شنبه ۲۷ ديماه ارسال پيامك ممكن شد و در روزهاي بعدي شاهد در دسترس قرار گرفتن گوگل بوديم و روز گذشته سرويس ChatGPT براي كاربران فعال شد. معاون علمي رييسجمهور خبر از برقرار شدن اتصال اينترنت حداكثر تا پايان هفته داده است. معاون علمي رييسجمهور با بيان اينكه اكوسيستم دانشبنياني ايران جوان و شكننده است، آخرين وضعيت سكوي هوش مصنوعي در خاموشي اينترنت را تشريح كرد و گفت: در اين شرايط بيشترين آسيب متوجه شركتهاي دانشبنيان است و در صورتي كه سقف درخواست حمايتها به معاونت علمي بيشتر باشد، ممكن است بستههاي حمايتي بيشتري را تعريف كنيم. به گزارش ايسنا حسين افشين با اشاره به آسيب شركتها ناشي از قطعي اينترنت، گفت: طبق حمايتهاي ما در جنگ ۱۲ روزه تمركز حمايتي ما بر روي نيروي انساني است و اعلام كرديم در صورتي از شركتها حمايت ميشود كه تعديل نيرو نداشته باشند. وي با اشاره به ضرر و زيانهاي ناشي از قطعي اينترنت در كشور اظهار كرد: طبق اظهارنظر رضا الفت نسب، دبير اتحاديه كسب و كارهاي اينترنتي، به ازاي هر روز خاموشي اينترنت ۳.۸ همت آسيب به اكوسيستم كشور آسيب وارد ميشود كه به نظر من اين عدد كمتر است و نياز به بررسي بيشتر دارد، چرا كه IPهاي داخلي از ابتدا باز بوده است. افشين با بيان اينكه بهطور قطع اكوسيستم دانشبنياني ايران جوان و شكننده است، خاطرنشان كرد: در اين شرايط بيشترين آسيب متوجه شركتهاي دانشبنيان است و در صورتي كه سقف درخواست حمايتها به معاونت علمي بيشتر باشد، ممكن است بستههاي حمايتي بيشتري را تعريف كنيم. معاون علمي رييسجمهور با اشاره به مصوبات جلسات هيات دولت، افزود: طبق دستور رييسجمهور قرار است تا آخر هفته جاري به تدريج وضعيت اينترنت به حالت عادي برگردد، ولي اگر قطعي اينترنت ادامه يابد، براي شركتهاي بزرگ كه IP ثابت دارند، خدمات اينترنتي داده شود. وي اضافه كرد: ولي مشكل اصلي اين شركتها آن است كه مشتريانشان به اينترنت دسترسي داشته باشند و اميدواريم به تدريج وضعيت قطعي به شرايط عادي بازگردد. افشين با اشاره به شرايط خدمات دهي سكوي هوش مصنوعي، گفت: در اين شرايط سكوي هوش مصنوعي خدمات خوبي ارايه ميداد و اين دستاورد حاصل تلاشهايي است كه در يك سال اخير توسط معاونت علمي انجام شده است. معاون علمي رييسجمهور اضافه كرد: در اين راستا ما سامانهاي را طرحريزي كرديم كه بازارمحور است و بيشترين پژوهانه اين طرح به شركتهاي كوچكتري كه خدمات ارايه دادهاند، اختصاص مييابد.
برقراري دستيارهاي هوش مصنوعي
در بعضي اپراتورها
دستيار هوش مصنوعي چتجيپيتي و ديپسيك از طريق بعضي اپراتورها از دقايقي قبل در دسترس قرار گرفته؛ البته ناپايداريهايي در دسترسي وجود دارد. در دوازدهمين روز قطعي اينترنت بينالمللي و يك روز پس از در دسترس قرار گرفتن موتور جستوجوي گوگل و برخي سرويسهاي آن مثل گوگلترنسليت، اكنون دستيار هوش مصنوعي چتجيپيتي از طريق اپراتور همراه اول و برخي اپراتورهاي اينترنت ثابت در دسترس قرار گرفته است. البته اين دسترسي صرفا براي نسخه وب چتجيپيتي فراهم شده و اپليكيشن اين دستيار هوش مصنوعي كماكان خارج از دسترس است. بررسيهاي زوميت نشان ميدهد كه اين اتصال مجدد در همه اپراتورها صورت نگرفته است. علاوه بر اين، همانطور كه موتور جستوجوي گوگل از ديروز با ناپايداري و اختلالهاي متعدد، براي برخي هنوز در دسترس است و براي برخي ديگر همچنان محدوديت دارد، اين وضعيت براي دستيار هوش مصنوعي چتجيپيتي هم وجود دارد و با ناپايداريهايي دسترسي به آن امكانپذير شده است. با اين حال، از دقايقي پيش از نوشته شدن اين خبر از طريق برخي اپراتورها، از جمله همراه اول و سامانتل، ميتوان به نسخه وب اين دستيار هوش مصنوعي دسترسي داشت. امكان دسترسي به هوش مصنوعي ديپسيك هم مجددا برقرار شده است و در برخي اپراتورها ميتوان به اين ابزار هم دسترسي داشت. بررسيهاي زوميت نشان ميدهد درخواستها با آيپي ايران به سمت نسخه وب دستيار هوش مصنوعي جمناي هم ارسال ميشود اما كاربران با خطاي ۴۰۳ مواجه ميشوند كه مربوط به تحريمهاي بينالمللي است. پيش از اين، جمناي از طريق اينترنت ايران در دسترس نبود اما اكنون قابل دسترس است،
اما خطاي ۴۰۳ دريافت ميشود.
خالقان محتوا روزهاي تاريكي را در ايران
سپري ميكنند
در حالي كه در سطح جهاني، هر روز شاهد رشد فزاينده تعداد خالقان محتوا (Creators) و افزايش پلتفرمهاي فعال در اين حوزه هستيم، متأسفانه در ايران، قطعهاي مقطعي و مكرر اينترنت طي يك سال گذشته ضربهاي جدي و گاه جبرانناپذير به پيكره اقتصاد توليد محتوا وارد كرده است.اين اختلالها نهتنها روند طبيعي رشد اين صنعت نوپا را متوقف كرده، بلكه امنيت شغلي هزاران نفر را نيز با تهديد جدي مواجه ساخته است. در سالهاي اخير، همگام با ترندهاي جهاني، تعداد فزايندهاي از افراد، توليد محتوا را به عنوان شغل اصلي و تماموقت خود انتخاب كردهاند. فعاليت در حوزههايي نظير پادكست، يوتيوب، توليد محتواي تخصصي در اينستاگرام، استريم و ساير پلتفرمهاي ديجيتال، براي بسياري از افراد به منبع اصلي درآمد تبديل شده است. اين روند نشاندهنده شكلگيري تدريجي «اقتصاد خالقان محتوا» در كشور بود؛ اقتصادي كه ميتوانست فرصتهاي شغلي پايدار، درآمد ارزي و توسعه مهارتهاي نوين را به همراه بياورد. با اين حال، بيشترين آسيب متوجه خالقان محتوايي است كه در ابتداي مسير حرفهاي خود قرار دارند. اين گروه معمولاً سهم اندكي از درآمد تبليغاتي دارند و بخش قابل توجهي از درآمد آنها بهصورت دلاري و مستقيما از پلتفرمهاي بينالمللي تأمين ميشود. همين درآمد محدود نيز با موانع متعددي از جمله متصل نبودن به سيستم بانكي جهاني، مشكلات مربوط به شناسايي و احراز هويت در پلتفرمها، و در نهايت قطع يا محدودسازي دسترسي به اينترنت، عملاً با اختلال جدي مواجه شده است. نكته حائز اهميت آن است كه صنعت توليد محتوا تنها به خالقان محتوا محدود نميشود، بلكه زنجيرهاي گسترده از مشاغل مستقيم و غيرمستقيم را نيز در بر ميگيرد. افرادي كه در مراحل پيشتوليد، توليد و پستوليد فعاليت دارند، از جمله تدوينگران، طراحان گرافيك، نويسندگان، مديران شبكههاي اجتماعي، صداگذاران و مشاوران تبليغاتي، همگي بهطور مستقيم از اين وضعيت آسيب ديده و از فرصت كسب درآمد محروم شدهاند. يكي ديگر از اركان اصلي درآمد در اين حوزه، تبليغات و اسپانسرشيپ است. متاسفانه با قطع اينترنت، اين منبع درآمدي نيز بهطور كامل متوقف ميشود و حتي پس از برقراري مجدد اينترنت، بازگشت آن به روال عادي معمولاً با تأخيري يكماهه يا حتي چندماهه همراه خواهد بود. اهميت اين بخش از درآمد تا آنجاست كه بر اساس گزارشهاي جهاني، در برخي موارد تا حدود ۸۰ درصد از درآمد خالقان محتوا از طريق تبليغات و همكاريهاي تجاري تأمين ميشود. در نتيجه، اين اختلال نهتنها خالقان محتوا، بلكه پلتفرمها و آژانسهاي تبليغاتي فعال در اين حوزه را نيز با زيانهاي مالي قابل توجهي مواجه ميسازد. در نهايت، اگرچه ترندهاي جهاني مانند رشد سريع اقتصاد خالقان محتوا بهطور كامل با قطعهاي مقطعي اينترنت از بين نخواهند رفت، اما بدون ترديد سرعت رشد آنها كاهش خواهد يافت. اين كاهش سرعت، در بلندمدت موجب عقبماندگي كشور از تحولات جهاني، از دست رفتن فرصتهاي رقابتي و تضعيف جايگاه ايران در اقتصاد ديجيتال منطقه خواهد شد. توجه جدي به زيرساختهاي ارتباطي پايدار و حمايت از فعالان اين حوزه، ضرورتي انكارناپذير براي همگامسازي با آينده اقتصاد جهاني است.
