۳ ارز جهاني رقيب دلار امريكا

درحالي‌كه در حال حاضر دلار امريكا در معرض خطر تبديل شدن به كم‌ارزش‌ترين ارز جهان نيست، اما ارزش آن در مقايسه با ارزش ۱۶ ارز پرمعامله در سراسر جهان در سال ۲۰۲۵، حدود 8 درصد كاهش يافت.

قدرت دلار امريكا نسبت به ساير ارزهاي جهان بر تجارت تاثير مي‌گذارد. دلار ضعيف‌تر امريكا به اين معني است كه كالاهاي توليد شده در امريكا، در كشورهاي ديگر ارزان‌تر مي‌شوند درحالي كه واردات گران‌تر مي‌شود. اين الگو با اهداف اقتصادي دولت ترامپ مبني بر ايجاد تعادل مجدد در تجارت و از بين بردن كسري تجاري با ساير كشورها مطابقت دارد. اما دلار ضعيف‌تر، سفر به كشورهاي ديگر را براي امريكايي‌ها گران‌تر مي‌كند. مهم‌تر از آن، كاهش ارزش دلار امريكا باعث افزايش تورم مي‌شود و تعداد بيشتري از امريكايي‌ها براي دوام آوردن به پس‌اندازهاي خود روي مي‌آورند و كسب و كارهاي كوچك، كاركنانشان را كاهش مي‌دهند.

با اين حال، ارزش همه ارزها در برابر دلار امريكا با نرخ يكساني افزايش نمي‌يابد. سه ارزي كه بيشترين رشد ارزش را در برابر دلار امريكا در سال ۲۰۲۵ داشتند، كرون سوئد، پزوي مكزيك و فرانك سوييس بودند. هر يك از اين پويايي‌ها تحت تاثير علل خاصي بودند، اما عدم قطعيت اقتصادي در امريكا، عامل اصلي و اساسي بود.

برخلاف اكثر اعضاي اتحاديه اروپا، سوئد به جاي پذيرش يورو، تصميم به حفظ واحد پول خود گرفت و در سال گذشته، ارزش كرون سوئد در برابر دلار امريكا ۲۰.۲درصد و در برابر يورو حداقل 5درصد افزايش يافت.

اين رشد به دليل توليد ناخالص داخلي سوئد است كه طبق گزارش بلومبرگ، پيش‌بيني مي‌شود در سال ۲۰۲۶، تقريبا دو برابر نرخ توليد ناخالص داخلي اتحاديه اروپا افزايش يابد. سوئد همچنين بدهي عمومي پاييني دارد كه طبق محاسبات آژانس اعتبارسنجي فيچ، معادل ۳۳.۶درصد از توليد ناخالص داخلي در پايان سال ۲۰۲۴ بود. در مقايسه، نسبت بدهي به توليد ناخالص داخلي امريكا در پايان سال ۲۰۲۴، حدود ۱۱۴.۵درصد بود. به‌علاوه، سرمايه‌گذاران به‌طور فزاينده‌اي به بخش دفاعي سوئد علاقه‌مند شده‌اند و طبق گزارش گروه «اس‌اي بي» (SEB) مستقر در استكهلم، اين ارز توسط سرمايه‌گذاران سوداگر كه نمي‌خواهند از افزايش ارزش كرون جا بمانند، مورد‌توجه قرار گرفته است.

نكته قابل‌توجه اين است كه در مواقع آشفتگي جهاني، ارزهايي مانند كرون معمولا به خوبي ارزهاي همتاي خود از كشورهاي بزرگ‌تر مانند امريكا عمل نمي‌كنند. با اين حال، به نظر مي‌رسد كه اين وضعيت برعكس شده است. آنا سيم، معاون رييس بانك مركزي سوئد در سخنراني نوامبر ۲۰۲۵ اظهار كرد: «كاهش ارزش دلار احتمالا به دليل جريان‌هاي مالي خارج شده از دارايي‌هاي دلاري به دليل عدم اطمينان درمورد سياست اقتصادي امريكا است. اين امر الگوي تاريخي دلار به عنوان يك پناهگاه امن را نقض مي‌كند.»

ارزي كه بيشترين افزايش ارزش را در مقايسه با دلار امريكا داشت، پزوي مكزيك بود كه در سال ۲۰۲۵ شاهد افزايش ۱۵.۶درصدي ارزش خود بود. دليل اصلي افزايش ارزش پزو اين است كه بانك مركزي مكزيك نرخ بهره 7درصدي دارد كه يكي از شديدترين نرخ‌هاي بهره در جهان است. بانك مركزي مكزيك به دليل ميزان سرمايه‌گذاري جذب شده و همچنين تمايل كلي براي جلوگيري از تورم شديد، تمايلي به كاهش اين نرخ ندارد. در همين حال، در امريكا، فدرال رزرو سيگنال‌هاي متفاوتي درمورد كاهش احتمالي نرخ بهره ارسال كرده و ازسوي ترامپ تحت فشار است تا به كاهش نرخ بهره خود ادامه دهد؛ اقدامي كه مي‌تواند ارزش دلار امريكا را بيشتر كاهش دهد. جدا از نرخ بهره، بخش گردشگري بين‌المللي مكزيك در حال رونق است، وضعيت امنيت داخلي آن در حال بهبود است و همچنان از انتقال كارخانه‌هاي شركت‌هاي امريكايي به اين كشور همسايه سود مي‌برد. در امريكا، اين پديده درخواست‌ها براي مذاكره مجدد يا فسخ توافق‌نامه تجارت آزاد امريكا-كانادا-مكزيك را افزايش داده است. اما حتي اگر اين توافق از هم بپاشد، مكزيك هنوز ۱۲توافق‌نامه تجارت آزاد ديگر، ازجمله يكي با اتحاديه اروپا، دارد.فرانك سوييس يكي از ۹ ارزي است كه گاهي اوقات ارزش آن از دلار امريكا بيشتر است. براي روشن شدن موضوع، با وجود كاهش اخير، ارزش يك دلار امريكا تا اواسط ژانويه ۲۰۲۶، حدود ۱۷ پزوي مكزيك و بيش از ۹كرون سوئد بود. با اين حال، در طول سال ۲۰۲۵، ارزش فرانك سويس در مقايسه با دلار امريكا، ۱۴.۵درصد افزايش يافت. در اواسط ژانويه ۲۰۲۶، ارزش يك فرانك سوييس ۱.۲۵ دلار بود.براساس گزارش ماني دايجست، فرانك سوييس به دليل موضع بي‌طرفانه سوييس در امور خارجي و همچنين تورم پايين، ثبات سياسي و اقتصاد قوي آن، مدت‌هاست كه به عنوان يك ارز امن در‌نظر گرفته مي‌شود. اقتصاد سوييس همچنين زماني كه ترامپ پس از لابيگري مديران سوييسي، موافقت كرد تعرفه‌هاي امريكا را به جاي ۳۹درصد، ۱۵درصد براي كالاهاي سوييسي حفظ كند، سود برد.