روياي بيتعبير خانهدار شدن محرومها
يكي از چالشهاي جدي پيش روي معيشت اقشار كمبرخوردار جامعه كه عدم توجه به آن ميتواند باعث ايجاد عدم رضايت و اعتراض در جامعه شود، مشكل نداشتن مسكن آبرومند است.
يكي از چالشهاي جدي پيش روي معيشت اقشار كمبرخوردار جامعه كه عدم توجه به آن ميتواند باعث ايجاد عدم رضايت و اعتراض در جامعه شود، مشكل نداشتن مسكن آبرومند است. بر اساس آمارها حدود نيمي از ايرانيان فاقد مسكن بوده و از خانههاي استيجاري استفاده ميكنند. از سوي ديگر بين 40 تا 50 درصد هزينه خانوارها در شهرهاي كوچك و 60تا 80 درصد هزينههاي خانوارها در كلانشهرها صرف اجاره مسكن ميشود.
با يك چنين اعداد و ارقامي روشن ميشود كه تهيه يك مسكن آبروند حل معضل مسكن با كاهش فشارهاي مرتبط با آن تا چه اندازه ميتواند در زمينه ايجاد رضايتمندي عمومي اثرگذار باشد. در سطح جهاني، موضوع حمايت از اقشار محروم جامعه براي خانهدار شدن يك موضوع كليدي در اقتصاد كشورهاي مختلف است. اين معادلات در جوامع مختلف حل شده است و كمتر شاهد آن هستيم كه خانوادهاي در كشورهاي توسعه يافته يا در حال توسعه براي بهرهمندي از خانه با بحران جدي مواجه باشد.
دولت چهاردهم تلاش ميكند چند راهبرد را براي كاهش فشارهاي مسكن پيش ببرد و انتشار خبر اعطاي وام 1.2ميليارد توماني به مستاجران براي خريد مسكن همچنين ساخت مسكن دولتي براي مستاجران در كنار طرح ملي مسكن و ساير طرحها، اقدامات اخير دولت براي مواجهه با بحران مسكن است. اما به نظرم مناسب است كه بررسي جامعي از راهبردهاي ساير كشورها براي مقابله با بحران مسكن استيجاري صورت گيرد و با بوميسازي آن تلاش براي تامين مطالبات مردم در اين حوزه اجرايي شود.
1) احياي بافتهاي فرسوده: يكي از راهكارهاي اساسي در كشورهاي ديگر احياي بافتهاي فرسوده است. در ايران اما نگاهي تك بعدي نسبت به بافتهاي فرسوده وجود دارد.
در ايران اغلب اين بافتها در مناطق حاشيهاي و جنوب پايتخت و ساير كلانشهرهاي كشور قرار گرفتهاند. در حالي كه بسياري از بافتهاي فرسوده در مناطق شمالي شهرها هستند لذا آنها هم نيازمند احيا هستند. معتقدم دولت، شهرداريها و البته وزارت راه و شهرسازي بايد اقدامات عملياتي خود براي احياي بافتها فرسوده را آغاز كرده و تسهيلات لازم و توان فني مورد نياز براي احياي بافتهاي فرسوده درمناطق مختلف را تامين كنند.
2) حمايت تسهيلاتي براي خريد خانه: امروز در اغلب كشورهاي جهان حمايت همهجانبهاي از خانه اوليها صورت ميگيرد تا خانهدار شوند. بر اساس برخي برآوردها بين 80 تا 90 درصد كل هزينه خريد خانه، توسط سيستم بانكي پرداخت ميشود. شما تصميم ميگيريد كه خانهاي را در فلان كشور اروپايي يا آسيايي يا حتي كشورهاي همسايه ايران خريداري كنيد. پس از انتخاب خانه، راهي بانك ميشويد و با همراهي بانك، اين خانه را خريداري ميكنيد.
اقساط پرداختي تعيين ميشود و خانه در اختيار متقاضي قرار مي گيرد. آورده متقاضي براي خريد خانه در اغلب موارد بيشتر از 20درصد كل قيمت خانه را شامل نميشود. يعني اگر قيمت خانهاي 100هزار دلار است، نهايت آورده مورد نياز براي خرید آن 20هزار دلار است! در ايران اما مردم براي خريد خانه و دريافت وام، شرايط دشواري دارند. در خوشبينانهترين حالت سيستم بانكي تنها 10الي 20درصد قيمت ملك را وام ميدهد. متوسط خريد يك واحد 50 تا 60 متري در تهران 10ميليارد تومان است اما ميزان وام پرداختي 850ميليون تومان است!
3) وظايف حاكميتي: برنامه هفتم دولت را مكلف كرده كه سازوكاري را تدارك ببيند كه دهكهاي محروم به زمين رايگان يا زمين با اقساط بلندمدت و بدون سود دسترسي داشته باشند. سيستم بانكي هم بايد تسهيلات لازم را در اختيار اين نوع خانوادهها قرار دهد.
هر شغلي بايد زمينههاي لازم براي خانهدار شدن كاركنان خود را فراهم سازد. مثلا كاركنان ارشاد يا وزارت ارتباطات و... بايد زمينهاي فراهم كنند تا كاركنان فاقد خانه بتوانند با تشكيل تعاونيهاي ويژه به زمين و ملك و خانه دسترسي پيدا كنند.
از سوي ديگر پروانه ساخت، عوارض و پايان كار مسكن محرومان بايد به گونهاي باشد كه هزينه خانهدار شدن آنها را افزايش ندهد. با اين ساز و كارها معتقدم زمينه خانهدار شدن مردم فراهم شده و مردم بهتر خواهند توانست روياي دسترسي و بهرهمندي از يك خانه حداقلي را تعبير كنند.
