كارآمدي نظام سلامت در گروی معيشت پرستاران

افزايش ۱۰۰ درصدي ارزش نسبي تعرفه‌هاي پرستاري طي دو سال ضروري است

گلي ماندگار|

 روي كار آمدن دولت چهاردهم همزمان شد با اعتراضات پرستاري، اعتراضاتي كه در اكثر شهرها و استان‌هاي كشور جريان داشت و براي اولين‌بار در تاريخ 100 ساله نظام پرستاري در ايران به اعتصاب پرستاران نيز منجر شد. اما دولت چهاردهم با قول‌هايي كه به پرستاران داد باعث شد تا اين اعتراضات خيلي زود پايان پذيرند هر چند كه تا چند ماه بعد از آن بسياري از پرستاران هزينه شركت در اين اعتراضات را با احضار، تعليق و حتي تبعيد پرداخت كردند. از آن تاريخ تاكنون هر بار به سراغ جامعه پرستاري رفته‌ايم همچنان چشم انتظار عملي شدن وعده‌هايي هستند كه در شهريور ماه 1403 از سوي دولت به آنها داده شد اما هيچ كدام به‌طور كامل اجرا نشد. از مساله تعرفه پرستاري گرفته تا اضافه كار اجباري و ...

   بدهي 7.5 همتي دولت  به پرستاران 

به عنوان نمونه وزير بهداشت و درمان دولت چهاردهم در سوم شهريور 1403 اعلا كرد بدهي دولت به پرستاران 7.5 هزار ميليارد تومان است كه مصوب شده در اسرع وقت پرداخت شود. اما مساله اينجاست كه با گذشت بيش از يك سال از اين وعده وزير بهداشت و درمان همچنان پرستاران به دنبال دريافت حق و حقوق عقب افتاده خود هستند. مطالباتي كه گاهي تا ماه‌ها پرداخت نمي‌شود و در اين ميان پرستاران همچنان به ارائه خدمات در بيمارستان‌ها مشغولند. در كنار تمام اين مشكلات مساله كمبود نيروي پرستار در بيمارستان نيز به يك زخم كهنه تبديل شده كه گويي هيچگاه قابل درمان نخواهد بود. دبيركل خانه پرستار در ارديبهشت ماه سال گذشته اعلام كرد كه استاندارد سازمان بهداشت جهاني حداقل ۳ پرستار و به‌طور ميانگين، ۵  الي ۶ پرستار به  ازاي هزار  نفر جمعيت است،  در ايران اين  رقم ۱.۶ پرستار  است.

   مخالفت با افزايش ۵۸ درصدي  تعرفه‌هاي پرستاري 

اما امسال نيز پرستاران نمي‌توانند به واقعي شدن تعرفه‌ها و بهبود معيشت خود اميدوار باشند. رييس‌كل سازمان نظام پرستاري در مصاحبه‌اي با ايسنا درباره آخرين وضعيت تعرفه‌هاي پرستاري براي سال آينده اعلام كرد: كليات تعرفه‌هاي پرستاري در شوراي عالي بيمه مورد بررسي قرار گرفته و افزايش ۵۸ درصدي تعرفه‌هاي پرستاري را مطرح كرده‌اند. دكتر احمد نجاتيان با بيان اينكه سازمان نظام پرستاري با افزايش ۵۸ درصدي تعرفه‌هاي پرستاري در سال آينده، مخالف است، تصريح كرد: نماينده سازمان در جلسه شوراي عالي بيمه حضور نداشت و همچنين عدد مطرح شده درباره تعرفه‌ها با پيشنهاد كارگروه ويژه رييس‌جمهور منطبق نيست. ما افزايش حداقل ۵۰ درصدي ارزش نسبي تعرفه‌هاي پرستاري به همراه افزايش ارزش ريالي تعرفه‌ها را پيشنهاد داده‌ايم. او با بيان اينكه اعتراض خود را در نامه‌اي خطاب به شوراي عالي بيمه اعلام كرده‌ايم، توضيح داد: پس از ارسال نامه، جلسه‌اي در دبيرخانه شوراي عالي بيمه برگزار شد. پس از برگزاري جلسه، تصميم بر اين شد كه پيشنهادهاي سازمان نظام پرستاري و معاونت پرستاري وزارت بهداشت به صورت مشترك براي دبيرخانه شوراي عالي بيمه ارسال شود. پيشنهادهاي مد نظر خود را ارسال كرديم و در انتظار برگزاري دبيرخانه هستيم. نجاتيان با بيان اينكه پايه تعرفه‌هاي پرستاري را «كم» در نظر گرفته‌اند، گفت: ارزش تعرفه‌هاي پرستاري پايين است به همين دليل ناچار هستيم كه آن را در سال‌هاي مختلف افزايش بدهيم تا به سطحي  از  استاندارد  برسد. 

   لزوم افزايش ۱۰۰ درصدي  ارزش نسبي تعرفه‌ها طي دو سال

نجاتيان گفت: كارگروه ويژه رييس‌جمهور پذيرفته است كه ارزش نسبي تعرفه‌هاي پرستاري در دو سال متوالي در كنار افزايش‌هاي عمومي رشد كند تا وضعيت بهبود يابد و به اهداف قانون يعني عدالت در پرداخت نزديك شويم. در سازمان نظام پرستاري پيشنهادهاي متعددي در كارگروه ويژه رياست‌جمهوري مطرح كرديم؛ وزير بهداشت از ميان پيشنهادهاي مطرح شده افزايش ۱۰۰درصدي ارزش نسبي طي دو سال متوالي را براي رييس‌جمهور ارسال كرد. 

او با بيان اينكه بازنگري در بازتوزيع تعرفه‌هاي پرستاري از مسائل مطرح شده در سال جاري است، گفت: برخي گروه‌هاي پرستاري مانند اتاق عمل و اورژانس نسبت بازتوزيع تعرفه انتقاد دارند  و به همين  دليل تعديل بازتوزيع تعرفه‌ها را مطرح كرديم. در ماه‌هاي پاياني سال قرار داريم اما  متاسفانه  بازنگري تعرفه‌ها  ابلاغ  نشده است.

   فرمول توزيع تعرفه‌ها روشن نيست

رييس‌كل سازمان نظام پرستاري با بيان اينكه مخالف فرمول كنوني تعرفه‌ها هستيم، گفت: مكانيسم كنوني، شفافيت كافي ندارد و پرستاران نمي‌توانند تعرفه‌هاي خود را محاسبه كنند. سازمان نظام پرستاري بر اين باور است روش بازتوزيع تعرفه‌ها باید به‌طور كلي تغيير كند.

نجاتيان ادامه داد: فرمول پيشنهادي خود را به وزارت بهداشت مطرح كرده‌ايم. دبيرخانه شوراي عالي بيمه و معاونت پرستاري وزارت بهداشت پذيرفته‌اند فرمول كنوني باید اصلاح شود. مسائل كشوري درباره اجراي فرمول پيشنهادي مطرح است. به همين دليل، اين فرمول باید به صورت پايلوت در يك يا دو استان اجرا شود. سازمان نظام پرستاري، توافق كرده كه اين فرمول در يك يا دو استان‌ شبيه‌سازي شود  و اگر توانستيم براي سال آينده به صورت سراسري  اجرا  كنيم. 

   معوقات پرستاري هنوز يك مساله است

او با بيان اينكه معوقات پرستاران همچنان يك مساله است، اظهار كرد: معوقات پرستاران حدود ۶ تا ۷ ماه است. با توجه به روند تورم كشور، ارزش پول ۷ ماه پيش طي اين روزها به حد كافي محقق نمي‌شود و گلايه فراواني به همراه دارد. اميدوارم كه بيمه‌ها با پرداختي‌هاي خود بتوانند شرايط پرداخت  را  تا  شب عيد  بهتر كنند.

   عدم پرداخت اضافه كار با نرخ مصوب

مرتضي ميري، يكي از فعالان صنفي پرستاران در شيراز به «تعادل» مي‌گويد: فكر مي‌كرديم با روي كار آمدن دولت چهاردهم و انتخاب فردي مثل دكتر ظفرقندي به عنوان وزير بهداشت شرايط پرستاران قطعا رو به بهبود خواهد رفت اما باز هم همه‌چيز مانند تمام اين سال‌ها در حد حرف باقي ماند. حتي اضافه كارهاي پرستاران هم با نرخ مصوب پرداخت نمي‌شود و همان مبلغ قديمي را براي پرداخت اضافه كار در نظر گرفته‌اند.  او مي‌افزايد: وضعيت معيشتي و كاري پرستاران واقعا بد است. اين مساله باعث شده تا كيفيت خدمات درماني ارايه شده در بيمارستان‌ها نيز با افت شديدي مواجه شود اما مسوولان بيمارستاني تنها سعي دارند با تهديد پرستاران آنها را وادار به سكوت كرده و از اعتراضات احتمالي جلوگيري كنند.  ميري اظهار مي‌دارد: سوال اينجاست كه اين وضعيت قرار ا ست تا كي ادامه پيدا كند، وقتي همين الان هم ما در اكثر بيمارستان‌هاي كشور با كمبود نيروي پرستار مواجه‌ايم تعليق پرستاران و جابه‌جا كردن آنها به بهانه تنبيه لطمه غير قابل جبراني به وضعيت خدماتي كه بايد به بيماران ارائه بدهيم،  وارد مي‌كند.

   تهديد و ارعاب  براي جلوگيري از اعتراضات صنفي

اين فعال صنفي در بخش ديگري از سخنان خود مي‌گويد: مساله اينجاست كه مسوولان گمان مي‌كنند با تهديد و ارعاب پرستاراني كه تنها در اعتراضات صنفي شركت كرده‌اند و براي دريافت خواسته‌هاي به حق خود دست به اعتراض زده‌اند مي‌توانند مانع بروز اعتراضات احتمالي شوند. اما آنها فراموش كرده‌اند كه اين پرستاران در بدترين شرايط هم براي نجات جان بيماران تلاش كرده‌اند و حتي از جان خود مايه گذاشته‌اند.  ميري اضافه مي‌كند: سازمان نظام پرستاري به جاي اينكه به فكر دفاغ از حقوق پرستاران باشد در راستاي خواست‌هاي وزارت بهداشت و دولت گام برمي‌دارد و آنها را وادار به پاسخگويي در برابر وعده‌هايي كه اجرايي نمي‌شوند، نمي‌كند. اين شرايط قرار است تا چه زماني  ادامه  پيدا كند. 

   همين پرستاران باقي مانده هم بايد مهاجرت كنند ؟

اين فعال صنفي با اشاره به افزايش ميزان مهاجرت پرستاران مي‌گويد: رفتارهايي كه از سوي مسوولان با جامعه پرستاري مي‌شود نشان از اين دارد كه گويا وضعيت تا مهاجرت كردن و رفتن همه پرستاران به همين شكل باقي خواهد ماند. مساله جان بيماران است كه به خطر مي‌افتد اما در اين بين هيچ كس به اين موضوع اهميتي نمي‌دهد. توبيخ و تعليق پرستاران هيچ مشكلي را حل نمي‌كند. مطالبات پرستاران چيزي نيست كه دولت يا وزارت بهداشت و درمان بخواهد از پرداخت آن شانه خالي كند. مساله قوانين است كه اجرايي نشده و نمي‌شوند و جايي بايد اين قانون‌گريزي به پايان برسد. ميري در بخش ديگري از سخنان خود مي‌افزايد: مساله اينجاست كه ديگر پرستاران هيچ اميدي به اصلاح وضعيت خود ندارند. اينكه شوراي بيمه مي‌خواهد با يك افزايش 58 درصدي تعرفه پرستاري نشان بدهد كه كاري بزرگ در حق پرستاران كرده اما در عمل و با توجه به تورم موجود اين رقم‌ها ديگر دردي از پرستاران دوا نمي‌كند و همچنان براي تامين معيشت خود با مشكل مواجه‌اند.

   بحران در حوزه بهداشت و درمان  جدي است

اين پرستار و فعال صنفي با تاكيد بر جدي بودن بحران در حوزه بهداشت و درمان اظهار مي‌دارد: بخش اعظمي از پرستاران در طي سال‌هاي گذشته شغل خود را ترك كرده‌اند. بسياري از آنها به كارهايي غير از پرستاري روي آورده‌اند و بسياري ديگر با نارضايتي به كار خود ادامه مي‌دهند اين وضعيت بايد تغيير كند. او در پايان هشدار مي‌دهد: مساله فقط معيشت پرستاران نيست، مساله جان انسان‌هايي است كه به عنوان بيمار طبق قانون بايد از خدمات با كيفيت درماني بهره مند شوند و ادامه اين روند مي‌تواند به قيمت جان آنها تمام شود.