واگرايي در بازار سهام
بازار سهام يك هفته سراسر نوساني را پشت سر گذاشت و در برخي از روزها بسيار مثبت و در برخي از روزها منفي بود. البته در اين روزهاي نوساني بورس شاهد تعطيلي بازارهاي موازي بوديم كه اين موضوع شرايط خوبي براي جذب نقدينگي توسط بازار سهام باشد.
بازار سهام يك هفته سراسر نوساني را پشت سر گذاشت و در برخي از روزها بسيار مثبت و در برخي از روزها منفي بود. البته در اين روزهاي نوساني بورس شاهد تعطيلي بازارهاي موازي بوديم كه اين موضوع شرايط خوبي براي جذب نقدينگي توسط بازار سهام باشد.
شاخص كل در هفتهاي كه گذشت عملكردي خنثي داشت، اما عمق بازار نشاندهنده خروج قدرتمند پول حقيقيها و افت شديد قيمتها در سهمهاي كوچك بود. اين واگرايي عملكردي ميان نمادهاي بزرگ و كوچك، زنگ خطري جدي براي سهامداران خرد محسوب ميشود. بر اساس آمارهاي منتشر شده، شاخص كل بورس در پايان هفته جاري تنها ۰.۲۸ درصد (معادل ۱۲,۳۶۹ واحد) رشد ناچيز را تجربه كرد و در مرز كانال ۴.۴ ميليون واحد قرار گرفت. اين در حالي است كه شاخص كل فرابورس نيز با ثبت افت ۲.۶۸ درصدي ۹۲۴ واحد كاهش مسير نزولي را در پيش گرفت. عملكرد نااميدكننده شاخص هموزن نشانه اصلي تضعيف ساختاري بازار بود. اين شاخص كه منعكسكننده وضعيت عمومي سهام است، با ريزش سنگين ۳.۸۵ درصدي (۴۳,۴۱۶ واحد)، كانال حياتي ۱.۱ ميليون واحد را از دست داد. اين كاهش شديد در هموزن، در مقابل رشد اندك شاخص كل، تاييدي بر اين موضوع است كه شركتهاي بزرگ و نمادهاي شاخصساز، به دليل وزن سنگين خود در محاسبه، توانستهاند شاخص كل را سرپا نگه دارند، در حالي كه اكثريت قريب به اتفاق نمادهاي كوچك تحت فشار فروش گسترده قرار گرفتهاند.شاخص كل نيز عليرغم تلاشها، نفوذ موقتي به كانال ۴.۵ ميليون واحد را تجربه كرد، اما اين صعود دوام نياورد و در آخرين روز معاملاتي، كانال ۴.۴ ميليون واحد نيز از دست رفت تا جو بياعتمادي تشديد شود. در هفته مذكور شاهد يكي از سنگينترين خروجهاي پول حقيقي در سال ۱۴۰۴ بوديم. سهامداران خرد در مجموع حدود ۱۰.۷ هزار ميليارد تومان سرمايه خود را از بازار خارج كردند. نقطه اوج اين خروج پول، روز چهارشنبه بود كه به تنهايي شاهد خروج بيش از ۶ هزار ميليارد تومان بوديم. اين روز نه تنها با بزرگترين خروج نقدينگي، بلكه با شديدترين نوسان منفي روزانه شاخص كل (افت ۲.۳۴ درصدي يا ۱۰۴ هزار واحدي) همراه شد تا فشار فروش به اوج خود برسد. بررسي نمادهاي معامله شده نشاندهنده شكاف عميق ميان بازدهيها است. در اين هفته ۳۵۶ نماد تا سقف ۵ درصد كاهش قيمت داشتند، ۳۱۴ نماد بين ۵ تا ۱۰ درصد افت كردند و ۷۱ نماد ريزش بين ۱۰ تا ۱۵ درصدي را تجربه كردند. حتي ۴ نماد نيز بيش از ۱۵ درصد كاهش قيمت ثبت كردند.در مقابل، تنها ۱۴۴ نماد رشدي تا ۵ درصد داشتند و تنها ۲۶ نماد توانستند بازدهي بين ۱۰ تا ۱۵ درصد كسب كنند. تنها ۱۴ نماد توانستند بازدهي بيش از ۱۵ درصد را به سهامداران خود هديه دهند. بهطور كلي بازار در هفته جاري نشان داد كه روندي دوگانه را تجربه ميكند؛ نمادهاي بزرگ حفظ شدهاند، اما ترس از آينده و فشار نقدينگي باعث شده است كه سهمهاي كوچك با افت شديد مواجه شوند و اعتماد كلي در ميان سرمايهگذاران خرد بهشدت كاهش يابد. از سوي ديگر با اين روند به نظر ميرسد كه همچنان بازار سهام نتواند روند مثبت بسيار قابل توجهي را براي روزهاي پيش رو تجربه كند و روند همچنان نوساني باشد. كارشناسان عقيده دارند كه با توجه به خبرهاي سياسي و طرح تهديدات نظامي از سوي امريكا، نگراني به بازار سهام بازگشته است. اين خبرها، معاملات سهام در آخرين روز هفته را نيز تحت تاثير قرار داد. نخستين روز از هفته جاري، تعطيل است و به تبع آن، معاملات سهام انجام نميشود؛ طي سه روز تعطيلي بازار سهام، سرمايهگذاران اين بازار در انتظار خبرهاي سياسي خواهند بود.
بازار تغيير مسير ميدهد؟
كارشناسان درباره علت عقب ماندن نمادهاي كوچك از رشد بورس ميگويند تاثير نرخ ارز روي شركتهاي نمادهاي كوچك كمتر است. شركتهاي كوچك بورسي، وابستگي زيادي به واردات و صادرات ندارند و نوسانات نرخ ارز تاثيري روي آنها نخواهد گذاشت.
در شرايط اقتصادي فعلي كشور، شركتهاي بزرگ موفق شدند، ظهور و بروز بهتري در بازار داشته باشند.تمايل و حمايتهاي بيشتر فعالان بازار از شركتهاي بزرگ نيز دليل ديگر اين موضوع است. اين در حالي است كه شركتهاي كوچك بايد به دنبال اتفاقات مثبت و رو به رشد درآمدي باشند، يا اينكه از جريان سياستگذاري سهامدار عمده خود منتفع شده باشند. به عبارت ديگر، بررسي بازار از منظر رفتاري هم نشان ميدهد، معمولا فعالان بازار سرمايه علاقهمند هستند، روي شركتهاي بزرگ و شركتهايي كه وابستگيشان به ساير بازارها بيشتر است سرمايهگذاري كنند، چرا كه ريسكشان كاهش پيدا ميكند. در شرايط صعودي، بسياري از فعالان بازار اينگونه تصور ميكنند كه اگر به بازار سرمايه ورود كنند، شايد بتوانند بازدهي بيشتري از صندوقهاي درآمد ثابت كسب كنند، بنابراين بخشي از اين سرمايهها به سمت بازار سرمايه رفت. حتي در شرايطي كه بازار منفي بود، برخي از صنايع مثبت بودند.يك بخشي از اين پول خارج شده از بازار سهام به سمت صندوقها با درآمد ثابت رفت. به صورت سنتي در دي و بهمن ماه، بازار مسكن رشدي را تجربه ميكند و براي سال آتي، انتظار تورمي دارد. يك بخشي از اين پولها زماني كه مسكن در حال ركود است، به بخش مسكن ورود ميكنند. البته برخي از كارشناسان معتقدند ممكن است پولهاي خارج شده از بورس به سمت بازار طلا و ارز برود كه با توجه به شرايط كشور احتمال پاييني براي آن ميتوان متصور شد. حميد گنجخاني، تحليلگر بازار سرمايه به اقتصاد آنلاين گفت: فعالان بازار سرمايه در حال حاضر هوشمندانهتر در بازار حضور پيدا ميكنند. مضاف بر اينكه سازمان بورس هم كنترل و سياستگذاري دقيقتري دارد به گونهاي كه آن اتفاقات سال ۹۹ ديگر تكرار نشود. وي افزود: بازار در شرايط فعلي در حال سنجش وضعيت متغيرهاي كليدي است تا خود را با سياستهاي جديد ارزي تطبيق دهد.گنج خاني تاكيد كرد: بنابراين ماركتكپ شركتها، ارزش ريالي شركتهاي بورسي و تاثيرات شركتهاي صادراتمحور و وارداتمحور از مصاديق و مواردي هستند كه تاثير خود را بر بازار سرمايه ميگذارند.
وي اظهار كرد: قاعدتا فعالان بازار سرمايه به جريان درآمدي ناشي از سياستهاي ارزي كه حاصل شده است، نگاه ميكنند. تا زماني كه جريان تنظيم ذهني فعالان بازار سرمايه با سياست جديد بانك مركزي در خصوص ارز يكسان باشد، همچنين بعد از يكسان شدن و تطبيق جريان بازدهي، اين رشد ادامه دارد.
