نگاهي به روند ارزي كشور

۱۴۰۴/۱۰/۲۳ - ۲۳:۳۶:۲۰
کد خبر: ۳۷۳۷۰۴

از زماني كه تحريم‌ها عليه ايران شروع و ترامپ از برجام خارج شد، عملا فروش نفت ايران با مشكل روبه رو شد، بازارهاي هدف كاهش پيدا كرد و نقل و انتقال پولي نيز با مشكل مواجه شد.

مهراد عباد

از زماني كه تحريم‌ها عليه ايران شروع و ترامپ از برجام خارج شد، عملا فروش نفت ايران با مشكل روبه رو شد، بازارهاي هدف كاهش پيدا كرد و نقل و انتقال پولي نيز با مشكل مواجه شد. از طرفي ديگر قبلا خود دولت صادرات نفت را انجام مي‌داد و عملا بخش خصوص در صادرات نفت و گاز دخالتي نداشته و فقط درصد خيلي محدودي در صنايع پايين دستي نفت و گاز توسط بخش خصوصي انجام مي‌شده كه ميزان بسيار كمي از گردش مالي صنعت نفت ايران را در بر مي‌گيرد. از آن جايي كه خود دولت در نقل و انتقال پول مشكل داشت و مستقيما نمي‌توانست كالا بفروشد و از طرفي بخش خصوصي قوي در اين حوزه وجود نداشت يا اينكه اعتماد لازم به اين بخش نبوده، كاري كه در عمل صورت گرفت اين بود كه فروش نفت را به نهادها و افراد مختلفي واگذار كردند.  اگر بودجه را ببينيم يك بخشي از فروش نفت در بودجه مي‌آيد اما مابقي آن خيلي شفاف نيست كه چه اتفاقي برايش مي‌افتد. در نتيجه دولت‌ها آمدند از طريق برخي افراد اين كار را انجام دادند كه به تراستي‌ها مشهور شدند. شايد تا پنج سال پيش اگر كسي اسم «تراستي» را مي‌گفت نوعي تابو بود، اما در يكي دو سال اخير در خبرها و رسانه‌ها زياد شنيده شده و مسوولان هم آن را عنوان مي‌كنند. موضوع تراستي‌ها حدود يك دهه در تجارت ايران وجود داشته. براي برخي از اين افراد حتي دادگاه‌هايي تشكيل شد و متهم شدند و برخي‌شان هم به كسب و كارشان برگشتند، ولي هنوز هم وجود دارند. از طرف ديگر يكسري صراف هم وجود داشتند كه نقل و انتقال را از طريق واسطه‌ها انجام مي‌دادند و نفت را به شركت‌هاي كوچك‌تر مي‌فروختند، بنابراين برخي از اين صرافي‌ها هم عملا دخيل بودند و در نتيجه بخش زيادي از پول نفت ما كه صادر شده بازنگشته است. در سال‌هاي گذشته بسيار شنيده‌ايم كه ۶ ميليارد دلار در كره جنوبی يا در قطر بلوكه شد يا با كالايي مثل چاي با كشورهاي مختلف تهاتر شده است. در پنج - شش سال گذشته وقتي روساي بانك مركزي مي‌خواستند بازار را آرام كنند مي‌گفتند اين پول‌ها فردا روزي برمي‌گردد ولي در واقع هيچ‌وقت اين پول‌ها برنگشت اما بخش زيادي از فروش نفت‌مان كه توسط افراد حقيقي انجام شده مورد
 سوءاستفاده قرار گرفت. 

در واقع مساله اين است كه بازگرداندن ارز براي آنها هم كار ساده‌اي نيست مگر آنكه بخواهند چمداني پول را جابه‌جا كنند ولي همان مشكلات سابق نقل و انتقال پول هم براي اين افراد وجود دارد چرا كه عملا هيچ بانكي كار نمي‌كند. در نتيجه افراد سود جويي در بين اين جريانات بودند ولي آنچه مشخص است اين موضوع است كه دولت و بخش خصوصي هيچ كدام نمي‌توانند به درستي نقل و انتقال پول را انجام دهند، درنتيجه به اين مشكل برخورده‌ايم.