نفسهاي اينترنت ايران به شماره افتاد
قطعي بيسابقه اينترنت نفس اقتصاد ديجيتال ايران را به شماره انداخته است. فعالان اين حوزه از آسيبهاي اين اتفاق بر كاربران و كسبوكارها ميگويند.
قطعي بيسابقه اينترنت نفس اقتصاد ديجيتال ايران را به شماره انداخته است. فعالان اين حوزه از آسيبهاي اين اتفاق بر كاربران و كسبوكارها ميگويند. اين در حالي كه است كه هنوز هم از سوي مسوولان مشخص نيست اين وضعيت تا چه زماني ادامه دارد؛ اگرچه وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات از پيگيري رفع اختلال اينترنت خبر ميدهد؛ اما به نظر ميرسد با توجه به اينكه اين تصميم از سوي مراجع امنيتي اتخاذ شده است، برگشتن به شرايط عادي همچنان در حالتي از ابهام است.
فعالان حوزه تجارت الكترونيك و كسبوكارهاي اينترنتي از آسيبهاي قطع شدن و محدوديت كامل اينترنت روي سلامت روان كاربران و كسبوكارهاي آنها ميگويند. پيگيري نهادهاي صنفي حوزه اقتصاد ديجيتال نشان ميدهد زمان مشخصي براي رفع اختلالها اعلام نشده و حتي پاسخ دقيقي هم به پيگيريهاي آنها داده نميشود. نيما قاضي، رييس انجمن تجارت الكترونيك تهران در گفتوگو با زوميت درباره اصليترين مشكلات كسبوكارهاي اينترنتي ميگويد: «يكي از مشكلات پلتفرمها اين است كه اصلا به سرورهاي خارج از ايران خود دسترسي ندارند و به همين دليل برخي از فعاليتهاي آنها كاملا مختل شده است.» به گفته او، ارسال نشدن پيامك OTP براي كاربران، يكي از اصليترين مشكلات كسبوكارهاست. قاضي اضافه ميكند: «براي افرادي كه به هر دليلي از حساب كاربري خود خارج شده و دوباره قصد دارند وارد شوند يا افرادي كه قصد دارند حساب كاربري بسازند، اين موضوع چالش بزرگي ايجاد كرده است.» به گفته او، خيلي از فعاليتها در كشور متوقف شده است چون در شرايط طبيعي نيستيم. بسياري از خريد و فروشها، خدمات و حوزههاي مختلف دچار ركود شده است و خيلي از پلتفرمها در حالت معلق و نيمهتعطيل قرار دارند.
چشمانداز كوتاهمدتي براي بازگشت شرايط عادي وجود ندارد
او ميگويد انجمن تجارت الكترونيك به دليل اينكه پيامرسانها كار نميكنند، ارتباط محدودي با كسبوكارها برقرار كرده و روزانه ميتواند بهصورت تلفني با تعداد كمي از آنها صحبت كند. به همين دليل اطلاعات اين انجمن از كسبوكارها كامل نيست. قاضي درباره زمان احتمالي برگشت اينترنت به حالت عادي ميگويد: «بر اساس پيگيريهايي كه ما كرديم، فعلا چشمانداز كوتاهمدتي وجود ندارد. هيچكس در جواب پيگيريهاي ما هيچ موضوعي را تاييد يا رد نكرده است كه چه زماني دقيقا مشكل حل ميشود.»
پيگيري اتحاديه بينتيجه مانده است
رضا الفتنسب، رييس اتحاديه كسبوكارهاي اينترنتي نيز از همين بينتيجه ماندن پيگيريهاي اين اتحاديه ميگويد. او درباره وضعيت كسبوكارها ميگويد: وضعيت خيلي خوب نيست و خبر خاصي نداريم كه چه زماني مشكل برطرف ميشود.» برآوردي هم ندارم كه چقدر خسارت وارد شده اما در حال پيگيري هستم كه مشكلات بهويژه وضعيت OTP زودتر برطرف شود. شرايط ويژهاي است و بايد منتظر باشيم تا ببينيم كمكم چه اتفاقي ميافتد.
قطعي اينترنت فعلي قابل قياس با هيچ زمان ديگري نيست
صادق محمدي، نايب رييس اتحاديه كسبوكارهاي مجازي درباره تاثير اختلال اينترنت بر كسبوكارها ميگويد كه كسبوكارها در وضعيتي كاملا مختلشده قرار دارند. او در توصيف اين وضعيت ميگويد: «مثلا سرويس كسبوكار بالا ميآيد ولي sms آنها قطع است؛ يا اگر sms وصل باشد درگاه بانكي قطع ميشود. به دليل شرايط موجود، كسبوكارهاي فيزيكي به يك نحو و كسبوكارهاي آنلاين نيز به نحوي ديگر مختل شدهاند و من فكر ميكنم اوضاع روزبهروز بدتر شود.» نايب رييس اتحاديه كسبوكارهاي مجازي با اشاره به بيسابقه بودن قطعي زيرساختهاي اينترنت در سالهاي گذشته گفت: حتي در سال ۱۴۰۱ هم به اين شكل نبود كه اينترنت، اساماس گوشي به گوشي يا اساماس تجاري قطع باشد. الان در شرايط خاصي هستيم و قابل قياس با هيچ شرايطي نيست.
عملا فضايي براي اقتصاد ديجيتال باقي نمانده است
او ميگويد در سالهاي گذشته، شبكه داخلي در شرايط پايداري كار ميكرد، پيامها ارسال ميشدند، شبكه بانكي فعال بود؛ اما در شرايط فعلي عملا فضايي براي اقتصاد ديجيتال باقي نمانده است: «واقعيت اين است كه تلاشي هم براي بهبود وجود ندارد. قبلا در حاكميت اينگونه بود كه يك عده ميخواستند اتفاقي بيفتد و براي آن تلاش ميكردند، ولي من الان تلاشي هم نميبينم.» محمدي همچنين تاكيد كرد وضعيتي كه در پيش رو داريم خيلي بدتر از آن چيزي است كه امروز در حال تجربهاش هستيم. او درباره ميزان خسارت وارد بر اقتصاد ديجيتال گفت: «براي تعيين ميزان خسارت وارده بر اقتصاد ديجيتال كافي است همه سهم اقتصاد ديجيتال را حساب كنيم و برابر با صفر در نظر بگيريم.»
تا وضعيت مبهم فعلي رفع نشود آسيب بزرگتر ميشود
پشوتن پورپزشك، عضو هيأت مديره اتحاديه كسبوكارهاي اينترنتي، بزرگترين آسيب قطع شدن اينترنت را ضربه به امنيت رواني كاربران ميگويد: آسيبي كه درباره آن صحبت ميكنيم، پيش از هر چيزي آسيب به امنيت رواني كاربران است. تجربه مشترك همه ما اين است كه علاوهبر نداشتن اينترنت، sms هم قطع شده است. ساعت زيادي از شبانهروز تلفن و انواع دسترسيها قطع ميشود و با مختل شدن اين دسترسيها، عملا امنيت رواني كل كاربران آسيب ميبيند. او ادامه ميدهد: «اين اختلال آنقدر عجيبوغريب است كه همه با يك ابهام دستوپنجه نرم ميكنند. تا زماني كه اين ابهام رفع نشود، آسيب بزرگتر ميشود و ضريب ميخورد.» برآورد پورپزشك اين است كه بسياري از كسبوكارها احتمالا هيچ فروشي ندارند: «تنها فروشگاههايي كه كالاي اساسي ميفروشند و ميتوانند در اين ساختار فعاليت كنند، فروش دارند. هر چه كسبوكار نوپاتر باشد، تابآوري كمتر ميشود و زودتر از بين ميرود.» او درباره آسيب اختلالات فني كسبوكارها ميگويد: اين موضوع بايد در دو سطح بررسي شود؛ سطح اول كاربر نهايي است كه در پلتفرمهايي مانند ديوار يا پادرو فعاليت ميكند. اين كاربر به محل كسبوكارش دسترسي ندارد. سطح دوم خود پلتفرم است كه شاهراه حياتي مديريت كردن كسبوكارش از دست رفته است. پورپزشك درباره مشكلات فني ادامه ميدهد: «الان يك لايه زيرساختي ما از بين رفته است. ممكن است شما هم در اين شرايط مخاطرات امنيتي داشته باشيد و كسبوكارتان از مدار خارج شود اما زماني كه اختلال طولاني ميشود و شما آنها را تشخيص نميدهيد، با توجه به تغييراتي كه در زمانهاي مختلف روي شبكه انجام ميشود، خطا روي خطا اتفاق ميافتد و پيچيدگي به قدري زياد ميشود كه براي برگشتن به نقطه قبلي ممكن است مجبور باشيد روزها زمان صرف كنيد.»
اينترنت نداريم، انگار آب و برق نداريم
او درباره ميزان فعاليت فروشگاههاي اينترنتي در روزهاي اخير ميگويد: «الان ديگر مساله اين نيست كه سرور داخلي باشد يا خارجي؛ زماني كه رمز ورود پلتفرمها دريافت نميشود و شما نميتوانيد خريدي انجام دهيد يعني كل ساختار دچار اشكال است.» بهنظر من الان موضوع حياتيتر از دسترسي كاربران به اينستاگرام است. دسترسي به اينستاگرام زماني اهميت داشت كه اينستاگرام فيلتر بود و دسترسي به فيلترشكن نبود. الان كاربران اينترنت ندارند؛ انگار آب و برق ندارند. يعني علاوهبر اينكه از سرويس محروماند، سلامت رواني به شدت آسيبپذيري دارند. او اضافه ميكند: «الان همه آدمها احساس اضطراب زيادي را تجربه ميكنند. هر كسي هم كه كسبوكارش بيشتر به اين حوزه وابسته است، با شدت بيشتري اين حس را تجربه ميكند. زماني هم كه وصل شود، تصور اين نيست كه وصل شد و كسبوكارش از فردا برقرار ميشود؛ خير، خيلي طول ميكشد تا بخواهد اين آسيبهاي عجيبوغريب جبران شود.»
وزير ارتباطات: پيگير رفع اختلال اينترنت هستيم
در اين ميان سيد ستار هاشمي - وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات - در پاسخ به سوال ايسنا درباره قطعيهاي اينترنت در كشور و اينكه تا چه زماني اين شرايط ادامه دارد، اظهار كرد: همانگونه كه در بيانيه اخير اشاره كرديم، اين تصميم با توجه به شرايط امنيتي حاكم و از سوي مراجع امنيتي اتخاذ شده است. وي افزود: طبيعتاً اين تصميم هم توسط همه دستگاهها تمكين شد، بنابراين به صورت جدي در حال پيگيري هستيم تا در اسرع وقت ارتباطات مردم برقرار شود و بتوانيم خدمات را همانند گذشته به مردم ارايه دهيم. هاشمي همچنين اظهار كرد: بخشي از خدمات پيامرسانهاي داخلي نيز اكنون برقرار شده و برقراري ساير خدمات بر بستر پيامرسانهاي داخلي را با جديت دنبال ميكنيم تا با حفظ چارچوبهاي كلي كه مصوب شده، در اولين فرصت ممكن به مدار استفاده بازگردانده شوند.
