سهام عدالت روي ريل صعود
از هفته گذشته واريز سود سهام عدالت آغاز شد؛ حتي واريز اولين دوره سود سهام عدالت نيز به پايان رسيد. بر همين اساس شركت سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه اعلام كرد كه فرآيند واريز مرحله نخست سود سهام عدالت مربوط به سال ۱۴۰۳ براي بيش از ۴۴ ميليون سهامدار پايان يافت.
از هفته گذشته واريز سود سهام عدالت آغاز شد؛ حتي واريز اولين دوره سود سهام عدالت نيز به پايان رسيد. بر همين اساس شركت سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه اعلام كرد كه فرآيند واريز مرحله نخست سود سهام عدالت مربوط به سال ۱۴۰۳ براي بيش از ۴۴ ميليون سهامدار پايان يافت. براساس آمار در پايان مرحله نخست واريز سود سهام عدالت عملكرد سال ۱۴۰۳ شركتهاي سرمايهپذير براي بيش از ۴۴ ميليون مشمول، سود سهام عدالت از طريق ۱۸ بانك عامل پرداخت شده است. همچنين در مجموع دارندگان سبد سهام عدالت ۴۵۲ هزار توماني مبلغ ۵۱۵ هزار تومان، ۴۹۲ هزار توماني مبلغ ۵۶۱ هزار تومان، ۵۳۲ هزار توماني مبلغ ۶۰۷ هزار تومان و سبد سهام يك ميليون توماني مبلغ يك ميليون و ۱۴۱ هزار تومان سود دريافت كردند. سهام عدالت يكي از مهمترين طرحهاي حمايتي و عدالتمحور در تاريخ كشور بوده است. اين طرح با هدف توزيع عادلانه ثروت و كاهش نابرابريهاي اقتصادي در بين اقشار مختلف جامعه اجرا شد. در سالهاي اخير، سهام عدالت با چالشهاي متعددي روبهرو بوده است، از جمله نوسانات قيمت سهام، كمبود نقدينگي و ابهامات حقوقي. با توجه به شرايط اقتصادي كنوني و تحولات بازار سرمايه، بررسي وضعيت فعلي سهام عدالت و ارزيابي فرصتها و چالشهاي پيش رو از اهميت ويژهاي برخوردار است. بيش از چهار دهه از توزيع اوليه سهام عدالت ميگذرد سهامي كه حواشي زيادي در پي داشته و اكنون زمان واريز واريز سود آن رسيده است. تا پيش از اجراي طرح سهام عدالت خصوصيسازي بسيار كند پيش ميرفت و آمارها نشان ميداد كه نزديك به سه هزار ميليارد تومان از سهام شركتهاي دولتي تا آن زمان واگذار شده بود ولي ارزش سهام عدالت در همان مرحله اول دو هزار و ۳۰۰ ميليارد تومان بود. در همان سال ۱۳۸۵ بعد از تفسير تازهاي كه از اصل ۴۴ قانون اساسي شد، دولت اجازه يافت تا ۸۰ درصد سهام كارخانجات، بنگاههاي بزرگ دولتي را به بخش خصوصي و تعاوني واگذار كند كه تا آن زمان بنابر قانون اساسي بايد در اختيار دولت ميبود. با تفسيري كه از اصل ۴۴ صورت گرفت دولت اجازه يافت تا سهام شركتهاي بزرگ نظير خودروسازيها، فولاد، معادن، بيمه، بانك، هواپيمايي، كشتيراني، نيروگاهها، مخابرات و نفت و گاز را واگذار كند. با اين مجوز تازه، واگذاريها شركتهاي دولتي سرعت گرفت هر چند كارشناسان اقتصادي ميگويند در اين مدت بخش عمدهاي از شركتها به سازمانها و نهادهاي شبه دولتي و «خصولتي» واگذار شده و سهم واگذار شده به بخش خصوصي ناچيز بوده است.
پيگيري واريز سود سهام عدالت
محمود حسنلو، معاون فناوري و توسعه نوآوري شركت سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه با اشاره به ارتقاي زيرساختهاي الكترونيك براي تسهيل دسترسي سهامداران گفت: علاوه بر پيامكهاي واريز بانكها، سهامداران ميتوانند براي اطمينان از وضعيت واريزي خود از لينك استعلام سود سهام عدالت در داخل «ربات دانا» استفاده كنند. اين ربات در وبسايت رسمي دارا و همچنين سايت سهام عدالت راهاندازي شده و به صورت آني پاسخگوي استعلامات است. معاون فناوري و توسعه نوآوري شركت سپردهگذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه افزود: همچنين امكان مشاهده دقيق تاريخچه واريز سود سهام عدالت در سامانه دارا وجود دارد. سهامداران با مراجعه به اين سامانه و بررسي بخش «تاريخچه سودهاي پرداخت شده» ميتوانند جزييات را مشاهده كنند. او در خصوص اطلاعرساني فعال به مشمولان سهام عدالت تاكيد كرد: امسال نيز همچون دوره گذشته، پيامهاي اطلاعرساني دقيق از طريق پيامرسانهاي بله، سروش پلاس، روبيكا و آيگپ براي كاربران ارسال ميشود تا ضريب آگاهي سهامداران افزايش يابد. حسنلو تاكيد كرد: كساني كه به اينترنت دسترسي ندارند، ميتوانند با شمارهگيري مركز تماس ۱۵۶۹، هم از طريق تلفن گويا و هم با برقراري ارتباط با اپراتورها، از وضعيت واريز سود سهام عدالت خود مطلع شوند.
شمارش معكوس
براي آزادسازي سهام عدالت
با روي كار آمدن دولت چهاردهم در مرداد سال گذشته موضوع در اختيار گذاشتن امكان خريد و فروش سهام عدالت مجددا مطرح شد. عبدالناصر همتي - وزير سابق اقتصاد - كه ۱۴ اسفند سال گذشته توسط مجلس استيضاح شد در صحن علني مجلس از عدم آزادسازي سهام عدالت انتقاد كرد و گفت: ما به ۴۹ ميليون نفر سهام عدالت دادهايم كه آنها نه اجازه استفاده از آن و نه اجازه خريد و فروش آن را داشتهاند و در همين فاصله ۱۵ الي ۱۶ ساله دو ميليون نفر از سهامداران عدالت فوت كردهاند. ديده ميشود كه شما يك دارايي به فردي بدهيد كه او نتواند از آن دارايي استفاده كند و سالي هم ۵۰۰ هزار تومان سود بدهيد كه به اندازه دو پرس غذا هم نميشود. بنابراين يكي از كارهاي مهمي كه من به عنوان وزير اقتصاد پيگيري خواهم كرد، تعيين تكليف سهام عدالت براي مردم عزيز است.
پس از بركناري همتي از آن زمان تاكنون نيز سازمان بورس تصميمي درباره آزادسازي سهام عدالت اتخاذ نكرده است. البته با توجه به اينكه حدود ۴۹ ميليون نفر سهام عدالت در اختيار دارند بازار سرمايه توان اين اين حجم از واگذاري را ندارد. با اين حال وزير اقتصاد كنوني از برنامه وزارت متبوع خود براي آزادسازي سهام عدالت خبر داده است. وزارت اقتصاد با برگزاري جلسات كارشناسي به دنبال ايجاد راهحلي براي آزادسازي سهام عدالت است تا هم سهامداران از سهام خود بهرهمند شوند و هم بازار سرمايه با فشار فروش و ريزش مواجه نشود. علي مدنيزاده، وزير اقتصاد در يك برنامه تلويزيوني درخصوص آخرين وضعيت بازگشايي نماد سهام عدالت گفت: حل اين مساله از چند ماه پيش در دستور كار قرار گرفته و فرآيند رسيدن به راهحل، بسيار زمانبر و پيچيده بوده است؛ بهگونهاي كه براي آن هزاران نفر-ساعت كار كارشناسي انجام شده تا راهحلي طراحي شود كه هم حقوق مردم حفظ شود و هم به بازار سرمايه آسيب وارد نكند. اين موضوع از آن دست مسائلي بود كه حل آن نيازمند هماهنگي فني، حقوقي و اجرايي گسترده ميان نهادهاي مختلف بود. وزير اقتصاد تصريح كرد: بر اساس توافقات و تدابير اتخاذ شده، دولت به يك راهحل مناسب براي آزادسازي سهام عدالت دست يافته و به زودي اين آزادسازي انجام خواهد شد؛ اما به شكلي مديريتشده و تدريجي، بهگونهاي كه منجر به ريزش بازار يا شوك منفي به شاخص سهام نشود. دشواري اصلي نيز دقيقادر همين نكته بوده است: ايجاد امكان دسترسي مردم به داراييشان، بدون آنكه فشار فروش گسترده، بازار سرمايه را دچار اختلال كند.
مدنيزاده گفت: در اين چارچوب، تفاوت ميان دارندگان سهام عدالت مستقيم و غيرمستقيم نيز در نظر گرفته شده و سازوكار آزادسازي به نحوي طراحي شده كه مردم بتوانند در صورت نياز، از بخشي از منابع خود استفاده كنند. هدف اين سياست آن است كه در شرايط دشوار اقتصادي، سهام عدالت واقعا براي خانوارها كاربردي و ملموس باشد و حس اطمينان و مالكيت واقعي نسبت به اين دارايي تقويت شود.
