كالابرگ چقدر از سبد ۱۱ قلمي خانوار را پوشش ميدهد؟
در قالب طرح جديد كالابرگ الكترونيكي، دولت به هر نفر يك ميليون تومان اعتبار براي خريد ۱۱ قلم كالاي اساسي اختصاص داده است؛ به اين ترتيب، يك خانواده ۴ نفره در مجموع ۴ ميليون تومان اعتبار كالابرگ دريافت ميكند.
در قالب طرح جديد كالابرگ الكترونيكي، دولت به هر نفر يك ميليون تومان اعتبار براي خريد ۱۱ قلم كالاي اساسي اختصاص داده است؛ به اين ترتيب، يك خانواده ۴ نفره در مجموع ۴ ميليون تومان اعتبار كالابرگ دريافت ميكند. پرسش اصلي اما اينجاست كه اين مبلغ در عمل تا چه اندازه ميتواند نيازهاي غذايي يك خانواده متوسط را پوشش دهد؟ دولت اعلام كرد كه طرح جديد حمايتي براي مقابله با افزايش هزينههاي معيشتي روزانه، از فردا به اجرا درخواهد آمد و يارانه ماهانه يكميليون توماني به حساب خانوارها قابل برداشت است. اين تصميم در ادامه سياستهاي تازه دولت براي مهار فشار اقتصادي در سطح جامعه اتخاذ شده و قرار است بهمدت چهار ماه پرداخت شود. بر اساس اظهارات سخنگوي دولت، هر فرد ايراني ماهيانه يكميليون تومان اعتبار حمايتي دريافت خواهد كرد كه بهجاي نقدي صرف، از طريق اعتبار خريد كالاهاي اساسي قابل استفاده است؛ اين مبلغ بهصورت مستقيم به حساب سرپرست خانوار واريز ميشود و شهروندان ميتوانند آن را براي تامين ضروريات زندگي به كار برند. طبق اعلام وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، در مرحله نخست مقرر شده بود كه حدود ۸۰ ميليون نفر از اين طرح بهرهمند شوند و تنها گروههاي بسيار پردرآمد (دهك دهم) از شمول يارانه كنار گذاشته شده بودند كه بلافاصله هيات دولت تصميم گرفت كه حتي دهك دهم نيز مشمول دريافت كالابرگ شود در نتيجه ۸۶ ميليون نفر مشمول دريافت اين اعتبار خواهند شد. حذف ارز ترجيحي در واردات كالاهاي اساسي يكي از عوامل شكلگيري اين سياست جديد عنوان شده است. دولت اعلام كرده كه با حذف ارز ترجيحي و انتقال مستقيم يارانه به مصرفكننده نهايي، اميدوار است تا هم قدرت خريد خانوارها را حفظ كند و هم شفافيت در تخصيص يارانهها را افزايش دهد. منابع مالي اين طرح از درآمدهاي نفتي و صندوق توسعه ملي تامين خواهد شد كه با مجوز مقام معظم رهبري تصويب شده است. بر اساس اعلام رسمي، ۱۱ قلم كالاي مشمول طرح كالابرگ شامل لبنيات (شير، ماست، پنير)، اقلام پروتئيني (گوشت قرمز، مرغ، تخممرغ)، روغن، برنج، ماكاروني، قند، شكر و حبوبات است؛ كالاهايي كه هسته اصلي سبد غذايي خانوار را تشكيل ميدهند. بررسيهاي ميداني و برآوردهاي قيمتي نشان ميدهد كه اگر يك خانواده ۴ نفره بخواهد تمامي اين ۱۱ قلم كالا را بهصورت كامل و مطابق مصرف يك ماه تهيه كند، هزينه سبد غذايي بهطور متوسط بيش از اعتبار ۴ ميليون توماني خواهد بود؛ بهويژه در بخش اقلام پروتئيني مانند گوشت قرمز، مرغ و لبنيات كه سهم بالاتري از هزينه را به خود اختصاص ميدهند. در نتيجه، اعتبار كالابرگ تمام سبد ۱۱ قلمي را بهطور كامل پوشش نميدهد، اما ميتواند بخشي از اقلام پايه و ضروري مانند برنج، روغن، ماكاروني، تخممرغ و بخشي از لبنيات را تأمين كند، يا بهصورت انتخابي، هزينه چند قلم پرمصرف را كاهش بدهد و فشار معيشتي را تا حدي تعديل كند. كارشناسان معتقدند كالابرگ ۴ ميليون توماني براي يك خانواده ۴ نفره، نقش يك كمكهزينه غذايي را ايفا ميكند، نه تامينكننده كامل سبد خوراك ماهانه. به بيان ديگر، اين اعتبار ميتواند بخشي از هزينههاي ضروري را پوشش بدهد، اما خانوارها همچنان ناچارند براي تكميل سبد غذايي خود، از منابع نقدي استفاده كنند. بهويژه در شرايط تورمي، استمرار اثربخشي اين طرح منوط به بهروزرساني اعتبار متناسب با قيمتها و جلوگيري از فاصلهگرفتن ارزش واقعي كالابرگ از هزينههاي واقعي زندگي است.
