قطع مسیرهای رانت
رييسجمهوري با تاكيد بر تصميم به قطع همه مسيرهاي منتهي به رانت و رشوه گفت: به فكر اين نيستم دوره ديگر به من رأي بدهند يا ندهند، به فكر اين هستم تا جاييكه ممكن است جلوي همه اين رانتخواريها را بگيرم.
رييسجمهوري با تاكيد بر تصميم به قطع همه مسيرهاي منتهي به رانت و رشوه گفت: به فكر اين نيستم دوره ديگر به من رأي بدهند يا ندهند، به فكر اين هستم تا جاييكه ممكن است جلوي همه اين رانتخواريها را بگيرم.
مسعود پزشكيان در «همايش ملي جايگاه شوراهاي اسلامي و مشاركت مردم در قانون اساسي» با بيان اينكه مصمميم همه مسيرهايي كه به رانت و رشوه منجر ميشود را قطع كنيم، اظهار كرد: بنده به فكر اين نيستم كه دوره ديگر به من رأي بدهند يا ندهند بلكه به فكر اين هستم تا جايي كه ممكن است جلوي همه اين رانتخواريها را بگيرم كه البته كار سادهاي نيست. وي تصريح كرد: وقتي در چنين امري مداخله ميكنيم از بسياري جاها به ما گير ميدهند و مسائل بسياري را وارونه جلوه ميدهند. همه باهم به جايي رسيديم كه همه بايد نوع ديگري فكر كنيم و تصميم بگيريم.
پزشكيان با تاكيد بر اينكه ميخواهيم عدالت را پياده كنيم، تصريح كرد: عدالت چطور پياده ميشود؟ با دادن ارز به عدهاي كه امضا بدهند يا دوست و آشناي من باشند و ارز ۷۰ هزار توماني و ۲۸ هزار بگيرند و هركسي هم با ما رابطه نداشت در نوبت بماند تا چه زماني به او تعلق بگيرد؟
رييسجمهوري يادآور شد: اكنون ارز در تالار دوم عرضه ميشود و هرچقدر هم گران شود مابهالتفاوتش را به حساب مردم واريز ميكنيم. ما كه بايد ارز بدهيم، آن ارز را به حساب همه مردم واريز ميكنيم.
وي تصريح كرد: فردي امروز تماس گرفته كه ارزي دريافت ميكرده و ميگويد ۱۰۰ ميليارد ضرر كردم. او ۱۰۰ ميليارد ضرر نكرده بلكه در حال دريافت ۱۰۰ ميليارد يارانه مابهالتفاوت ارزي از ما بوده است. ميدانيد ۵۰۰ ميليون يا یک ميليارد دلار چقدر مابهالتفاوت ارزي دارد كه عدهاي آن را ميخوردند؟ پزشكيان در بخش ديگري از سخنانش با تاكيد بر اينكه هيچكس گناه نكرده كه در دولت استخدام شده است، ادامه داد: او را در دولت استخدام كردهام و كاري هم به او نسپردهام و او نيز كاري نميكند؛ تقصير او نيست، تقصير من است كه كاري براي تعريف نداشتم و بدونتوجه به اين امر به دستگاه اجرايي نيرو اضافه كردهام.
رييسجمهوري با بيان اينكه عامل ايجاد تورم بانكها و دولت هستند، يادآور شد: تقصير براي يك نفر نيست همه باهم مملكت را به اينجا رساندهايم هم دولت مقصر است، هم مجلس. وي در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به چالشهاي اساسي مديريت كشور اظهار كرد: مشكل اصلي كشور صرفا كمبود اختيار نيست، بلكه مساله بنيادين، فقدان نقشه و چشمانداز مشخص براي توسعه شهرها و مناطق مختلف است. تا زماني كه ندانيم در شهرها به كدام سمت حركت ميكنيم و براي هر منطقه چه نقشهاي در نظر گرفتهايم، اعطاي اختيار راهگشا نخواهد بود.
پزشكيان تاكيد كرد: در غياب نقشهاي روشن، فرد و نهاد بر اساس ذهنيت شخصي خود اقدام به ساختوساز و تصميمگيري خواهد كرد. بايد مشخص شود قرار است چه چيزي ساخته شود، سپس به مسوولان گفته شود كه با اختيار كامل، آن برنامه را اجرا كنند.
رييسجمهوري با يادآوري وضعيت برخي كلانشهرها و مناطق پيراموني پايتخت افزود: امروز تهران، كرج، قزوين، ورامين و ديگر شهرهاي اطراف با بحرانهاي جدي همچون كمبود شديد منابع آب، فرونشست زمين و مشكلات متعدد زيستمحيطي مواجهاند. اگر از ابتدا نقشهاي جامع و مبتني بر مطالعات كارشناسي و علمي وجود داشت كه مشخص ميكرد اين مناطق تا چه حد بايد توسعه يابند و چه ميزان بارگذاري جمعيتي و عمراني در آنها مجاز است، امروز با چنين شرايطي روبهرو نبوديم. در اين وضعيتي تفاوتي نميكند اختيار در دست چه كسي باشد چون فقدان نقشه، نتيجهاي جز بحران به همراه نخواهد داشت.
وي تاكيد كرد: وقتي در نقشهاي ملاحظات فني، زيستمحيطي، اجتماعي و اقتصادي ديده شده باشد، ميتوان اختيار اجرا به مديران مختلف، اعم از فرمانداران، استانداران و ساير مسوولان واگذار كرد. اختيار بدون نقشه، در حقيقت به معناي هرجومرج است؛ زيرا هر كسي بر اساس تشخيص فردي خود عمل ميكند.
پزشكيان تاكيد كرد: مشكل اصلي فقدان نقشه جامع است. از همان ابتدا نيز اين مساله را مطرح كردهام. حتي برخي كارشناسان در واكنش به طرح موضوع جابهجايي پايتخت گفتهاند كه پيش از هر اقدامي بايد به بحران آب توجه شود؛ چرا كه اگر بارش آسماني نباشد و منابع زيرزميني نيز در حال تخليه باشد، با پديده فرونشست زمين كه همه از آن آگاهند، گزارشدهي صرف راه به جايي نخواهد برد. ابتدا بايد نقشه داشت، سپس اختيار را متناسب با آن نقشه توزيع كرد؛ چه اين اختيار در دست من باشد، چه در اختيار ديگران.
رييسجمهوري ادامه داد: تا زماني كه نتوانيم با همفكري و تعامل جمعي اين مساله اساسي را حل كنيم، روند فعلي ادامه خواهد يافت و كشور هر روز با بحرانهاي بيشتري روبرو ميشود. پزشكيان در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به فشارهاي خارجي گفت: دشمنان به اين دليل چشم طمع به ايران دوختهاند و تصور كردهاند كار در اينجا دشوار شده است. از يكسو با اعمال تحريمها و محدوديتهاي اقتصادي، مسيرهاي توسعه كشور را مسدود ميكنند و از سوي ديگر، ژست دلسوزي براي مردم ما ميگيرند. همان كساني كه خود مرتكب جنايات گسترده و كشتار جمعي شدهاند، امروز مدعي دفاع از حقوق بشر هستند. پزشكيان در ادامه با تأكيد بر دشواري فرآيند اصلاحات ساختاري تصريح كرد: تغيير، فرآيندي ساده و فوري نيست. اقداماتي كه اخيرا در حوزه ارز انجام شده، باهدف مقابله با رانت، انحصار و ويژهخواري بوده است. پيش از اين، افرادي با دريافت ارز ترجيحي، به ازاي هر دلار دهها هزار تومان سود كسب ميكردند و اين امر نوعي يارانه پنهان و بيعدالتي آشكار بود؛ فرقي هم نميكرد كه فرد دريافتكننده ارز، مذهبي باشد يا غيرمذهبي، معتقد باشد يا غيرمعتقد. رييسجمهوري ادامه داد: اقدام اخير دولت به معناي حذف يارانهها نبوده است، بلكه يارانهها بهصورت مستقيم به حساب همه افراد جامعه واريز شده تا ضمن جلوگيري از رانت و فساد، عدالت در توزيع منابع نيز محقق شود. وي با اشاره به اقدامات حمايتي دولت از معيشت مردم، گفت: برخي ادعا ميكنند اجراي اين سياستها موجب افزايش تورم خواهد شد اما محاسبات نشان ميدهد يارانه یک ميليون توماني به ازاي هر فرد، نهتنها حذف نخواهد شد، بلكه در صورت افزايش نرخ ارز نيز متناسب با آن افزايش مييابد و بهطور كامل حفظ ميشود.
پزشكيان افزود: از اين مبلغ، حدود ۸۰۰ هزار تومان امكان تأمين ۱۱ يا ۱۲ قلم كالاي اساسي و معيشتي را فراهم ميكند. اين در حالي است كه پيش از اجراي اين روند، همين رقم ۸۰۰ هزار تومان بوده، اما با توجه به تورم ايجادشده در كالاهايي نظير گوشت، مرغ و ساير اقلام ضروري، اين ميزان به حدود یک ميليون و ۳۰۰ هزار تومان رسيده و حدود ۵۰۰ هزار تومان تورم در اين فرآيند شكل گرفته است. بر همين اساس، دولت ۱ ميليون تومان اعتبار براي هر فرد در نظر گرفته تا در واقع ۵۰۰ هزار تومان بيش از ميزان تورم ايجادشده به مردم پرداخت شود.
رييسجمهوري با بيان اينكه در موضوع بنزين و گازوئيل بايد به مردم اطمينان داده شود دولت تمام اعتبارات خود را بهصورت مستقيم و عادلانه به حساب آحاد جامعه واريز ميكند، يادآور شد: ما بهجاي آنكه منابع را در اختيار گروههاي خاصي قرار بدهيم كه در زمان واردات اقدام به بيشاظهاري و در زمان صادرات به كماظهاري ميكنند، ارز را از كشور خارج ميكنند و بازنميگردانند و حتي در درخواست ارز، ارقام غيرواقعي اعلام ميكنند، تصميم گرفتهايم اين ريشه نادرست را از بن بخشكانيم.
وي با تاكيد بر اينكه طي اين مسير بسيار دشوار است، اظهار كرد: خشكاندن اين ريشه كار سادهاي نيست، بهويژه در شرايطي كه كشور در آن قرار دارد. اگر دولت يارانه را قطع ميكرد، اين پرسش مطرح ميشد چرا يارانه مردم حذف شده است؛ در حالي كه يارانهها بهگونهاي طراحي شده كه دهكهاي اول تا سوم و حتي تا دهك ششم، منفعت بيشتري از اين روند ببرند. دهكهاي هفتم و هشتم در وضعيت تعادلي قرار ميگيرند و دهكهاي نهم و دهم كه از اقشار پردرآمد هستند هم بيشترين بهره را از يارانههاي گذشته بردهاند. پزشكيان با بيان اينكه در واقع اقشار مرفه بيش از همه از يارانهها استفاده كردهاند، تصريح كرد: اساسا بسياري از خانوارهاي دهكهاي اول تا چهارم سهمي از يارانهها نداشتند و حتي برخي از آنان در طول سالها توان خريد يك مرغ را پيدا نميكردند. ما نبايد صرفا از زاويه نگاه خودمان قضاوت كنيم. طبيعي است در اين مسير برخي ناراضي باشند. براي نمونه، سود يك كشتي حامل نهادههاي دامي به ۷۰۰ ميليارد تومان ميرسد و اين موضوع نشاندهنده عمق ناعادلانه بودن توزيع منابع است.
رييسجمهوري با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارها، گفت: هنگامي كه از اصلاح سخن ميگوييم بايد شرايط، موقعيت موجود و اقداماتي كه در حال انجام است را در نظر بگيريم. هدف اصلي دولت، اجراي عدالت است اما عدالت با توزيع رانتي ارز محقق نميشود. پزشكيان در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به نقش شوراها و مشاركت مردمي گفت: شورا يعني در انديشه مردم بودن، دغدغه مشكلات آنان را داشتن و براي حل مسائل جامعه تلاش كردن. هم ما در دولت با مشكلاتي مواجه هستيم و هم شوراها با چالشهايي روبرو هستند. اگر بپذيريم كه هر دو طرف با محدوديت و گرفتاري مواجهاند، نبايد يكديگر را محكوم كنيم، بلكه بايد دست در دست هم براي حل مشكلات مردم اقدام كنيم.
وي با تاكيد بر شفافيت عملكرد دولت گفت: از رسانهها و همه نهادهاي نظارتي ميخواهم ما را زير ذرهبين بگذارند. اگر به خودمان، اقوام يا اطرافيانمان رانتي داده شد، آبروي ما را ببريد. هدف دولت اين است كه ارز و امكاناتي كه متعلق به دولت و مردم است، بهصورت عادلانه در اختيار همگان قرار بگيرد. رييسجمهوري همچنين در واكنش به برخي اظهارات حاضران، تصريح كرد: حرف زدهايد و گوش دادهام. وقتي نقد ميكنيد، شنونده بودهام و حالا كه نقد ميكنم، انتظار دارم شما نيز گوش بدهيد. نيازي به گرفتن قيافه نيست. پزشكيان با بيان اينكه با تمام وجود به محلهمحوري و مسجدمحوري اعتقاد دارم، يادآور شد: اين امر بايد در چارچوب برنامه و نقشه راه مشخص پيش برود. ميتوانيم با تكيه بر مردم، در سطح محله مشكلات را حل كنيم. اگر دولت بخواهد همه اين مشكلات را مستقيما حل كند، ناچار به چاپ پول ميشود و اين به فشار مضاعف بر دهكهاي اول تا چهارم منجر خواهد شد، در حالي كه درآمدهاي كشور كاملا مشخص و محدود است.
وي با اشاره به نمونههايي از واگذاري اختيارات، تصريح كرد: در مجلس به يكي از نمايندگان كه انتقاد داشت گفتم هر منطقهاي را كه مدنظر داريد، با اختيار كامل به شما واگذار ميكنيم تا مشكل آب آن را حل كنيد. انتقاد از كنار گود كافي نيست؛ بايد راهحل ارائه داد و مسووليت اجرا را پذيرفت. امروز دانشگاههايي مانند شريف، تربيت مدرس و ساير دانشگاههاي معتبر كشور را براي حل مسائل آب و بهبود مصرف انرژي وارد ميدان كردهايم. آنها اعلام آمادگي كردهاند و اختيار نيز در اختيارشان قرار گرفته است.
رييسجمهوري با بيان اينكه وقتي هنوز نتوانستهايم يك محله را بهدرستي سامان دهيم، ادعاي تغيير يكباره كل كشور واقعبينانه نيست، ادامه داد: هر فرد يا نهادي كه آمادگي دارد، ميتواند مسووليت يك محله را بر عهده بگيرد؛ اختيار لازم نيز داده خواهد شد. اما پيششرط آن اين است كه دقيقا مشخص باشد چه كاري قرار است انجام شود. دولت آمادگي دارد اختيار را واگذار كند و هركسي ادعايي دارد، ميتواند وارد ميدان عمل شود.
پزشكيان با بيان اينكه آمادهايم با شوراها گفتوگو و نقشه اجرايي مشترك براي حل مشكلات تدوين كنيم، تصريح كرد: نه از موضع بالا با كسي سخن ميگويم و نه خود را برتر از ديگران ميدانم. هيچ دلبستگي به تعريف و تمجيد ندارم. تنها خواستهام اين است كه كشور سربلند باشد و مردم با عزت زندگي كنند. در اين مسير با تمام توان حركت ميكنم و جز چارچوب سياستهاي ابلاغي رهبري، ملاحظهاي نخواهم داشت. وي با يادآوري تأكيد رهبر انقلاب بر گفتوگو و آزادانديشي، گفت: بارها تأكيد شد در دانشگاهها كرسيهاي آزادانديشي شكل بگيرد؛ دانشجو سرمايه كشور است و مردم سرمايه اصلي ما هستند. وظيفه دولت، شنيدن صداي مردم و تلاش براي حل مشكلات آنان است، نه تقابل با جامعه. دولت موظف است مشكلات مردم را بشنود و در حد اختيارات و امكانات خود براي حل آنها اقدام كند.
رييسجمهوري با تاكيد بر مسووليت دولت در شنيدن مطالبات مردم گفت: ما خود را موظف ميدانيم مشكلات مردم را بشنويم و در حد توان و اختيار، هر مانع قانوني يا مقرراتي كه وجود دارد از مسيربرداريم. اين وظيفه ماست و بهصورت مستمر در حال پيگيري و رصد هستيم.
پزشكيان با بيان اينكه ممكن است دستورالعملها ابلاغ شود، اما در اجرا، برخي مديران همچنان با نگاههاي گذشته عمل كنند، ادامه دارد: ارزيابي و تأييد استانداران، فرمانداران و بخشداران بر اساس ميزان ارتباط، همكاري و تعامل آنها با مردم، اصناف و توليدكنندگان انجام خواهد شد و بر همين مبنا به آنان نمره داده ميشود.
وي افزود: هر فردي كه با مشكلي مواجه است، حق دارد حرفش شنيده شود و اگر من مسوول اختياري داشته باشم و از آن براي حل مشكل استفاده نكنم، بايد پاسخگو و حتي محاكمه شوم. اينگونه نيست كه دولت بخواهد مردم را ناديده بگيرد. رييسجمهوري گفت: در موضوع افزايش حقوقها نيز تأكيدم اين است بايد منافع همه مردم ديده شود، نه يك گروه يا يك قشر خاص؛ چراكه اگر سياستگذاريها معطوف به گروههاي محدود شود، نتيجه آن تورم خواهد بود. تورمي كه از تعهدات بدون پشتوانه دولت و نظام بانكي ايجاد ميشود، با چاپ پول تشديد شده و فشار اصلي آن بر زندگي مردم وارد ميشود.
پزشكيان با اشاره به ضرورت گفتوگوي تخصصي براي حل مسائل كشور تصريح كرد: ما آمادهايم جلسات مشترك برگزار كنيم، گفتوگو كنيم و با استانداران و فرمانداران به تفاهم برسيم. ريشه قدرت و ثروت اين كشور در مردم است. چه دولت، چه مجلس، چه شوراها و چه ساير نهادها، همه بايد اتصال خود را به مردم حفظ كنند. شوراهايي كه مردم را ناديده ميگيرند يا افرادي كه با انگيزههاي شخصي و مالي وارد اين عرصهها ميشوند، از مسير اصلي فاصله گرفتهاند.
وي با بيان اينكه آمادگي داريم در جلسات كوچكتر و تخصصيتر گفتوگو و يكديگر را نقد كنيم، تصريح كرد: اشكالي ندارد كه شما نقد كنيد و من نيز نقد كنم؛ مهم اين است هر كدام بپذيريم كجا دچار اشكال هستيم و براي اصلاح آن تلاش كنيم.
