بورس در دو راهي انتخاب
معاملات بازار سرمايه در دومين هفته از ديماه ۱۴۰۴، تصويري متفاوت از هفتههاي پيش از خود به نمايش گذاشت. هفتهاي كه كارشناسان پيش بيني ميكردند روند صعودي يكپارچهاي داشته باشد با اصلاح و نوسانهاي پي در پي مواجه شد و نتوانست تصويري روشن از خود به نمايش بگذارد.
معاملات بازار سرمايه در دومين هفته از ديماه ۱۴۰۴، تصويري متفاوت از هفتههاي پيش از خود به نمايش گذاشت. هفتهاي كه كارشناسان پيش بيني ميكردند روند صعودي يكپارچهاي داشته باشد با اصلاح و نوسانهاي پي در پي مواجه شد و نتوانست تصويري روشن از خود به نمايش بگذارد.
بازاري كه تا پيش از اين با اتكا به انتظارات تورمي و رشد نرخ ارز با شتاب در مسير صعود حركت ميكرد، در اين هفته با كاهش هيجان در بازار دلار و تغيير رفتار معاملهگران، وارد مسير پرنوسانتري شد.
بازار سهام در هفتههاي گذشته روي ريل صعودي قرار داشت، از اواسط هفته با افزايش فشار عرضه مواجه شد. شناسايي سود توسط سرمايهگذاران، در كنار عقبنشيني نرخ ارز، باعث شد تا جريان معاملات از حالت خوشبيني مطلق فاصله بگيرد و به نوعي پيشبينيها چرخش داشته باشد. نتيجه اين تغيير فاز، رشد محدود شاخص كل و افت محسوس شاخص هموزن بود كه اين موضوع نشان ميدهد برخلاف هفتههاي اخير شكاف ميان عملكرد نمادهاي بزرگ و كوچك بازار سهام وجود دارد.
بيترديد مهمترين متغير اثرگذار بر معاملات بورس در اين هفته، كاهش هيجانات و قيمتها در بازار ارز بود. دلار كه در مقاطعي به عنوان موتور محرك رشد بورس عمل ميكرد، در اين هفته آرام گرفت و همين موضوع باعث تعديل انتظارات تورمي بخشي از فعالان بازار شد.
در چنين فضايي، گروهي از سهامداران كه طي هفتههاي گذشته صرفاً با هدف حفظ ارزش پول و بر مبناي سناريوهاي تورمي وارد بازار سهام شده بودند، تصميم به فروش گرفتند. اين رفتار در نيمه دوم هفته بهوضوح در افزايش صفهاي فروش، خروج نقدينگي و سنگين شدن كفه عرضه خود را نشان داد. از سوي ديگر همبستگي مثبت ميان نرخ دلار و قيمت سهام، اينبار نهتنها نقشي حمايتي ايفا نكرد، بلكه به عاملي محدودكننده براي تداوم رشد بازار تبديل شد؛ عاملي كه موجب شد شيب صعود بورس كاهش يافته و بازار بهتدريج وارد فاز اصلاحي شود.
در پايان معاملات هفته دوم ديماه، شاخص كل بورس تهران موفق شد با ثبت رشدي حدود يك درصدي، از سطح ۴ ميليون و ۲۸ هزار واحد به محدوده ۴ ميليون و ۷۰ هزار واحد برسد. اين رشد هرچند محدود، اما در دل بازاري پرعرضه اتفاق افتاد و از حمايت نسبي سرمايهگذاران حقوقي و خريداران بنيادي از نمادهاي بزرگ و شاخصساز حكايت داشت.
در سوي مقابل، شاخص هموزن كه نماينده وضعيت كليت بازار و عملكرد سهام كوچك و متوسط است، عملكردي كاملاً متفاوت را به نمايش گذاشت. اين شاخص با افت ۱.۹۳ درصدي به سطح يك ميليون و ۱۰۴ هزار واحد عقبنشيني كرد؛ كاهشي كه بهروشني نشان ميدهد فشار فروش در نمادهاي غيرشاخصساز بسيار شديدتر بوده است.
اين واگرايي ميان دو شاخص اصلي بازار سهام نشان داد كه در شرايطي اصلاحي سهام كوچك بيش از ساير نمادها در معرض ريسك قرار دارند و جريان نقدينگي تمايل بيشتري به حضور در شركتهاي بزرگ و بنيادي دارد.
خروج نقدينگي از بازار سهام
بررسي آمار نقدينگي در هفته دوم ديماه، ابعاد دقيقتري از تحولات بازار را نمايان ميكند. ميانگين حجم معاملات در اين هفته به حدود ۵۷ ميليارد برگه سهم رسيد و ميانگين ارزش معاملات خرد نيز در سطح قابلقبول ۲۴.۵ هزار ميليارد تومان تثبيت شد؛ ارقامي كه نشان ميدهد با وجود افزايش عرضهها، بازار هنوز از نظر معاملاتي در ركود كامل قرار نگرفته است.
با اين حال، جريان پول حقيقي سيگنالهاي هشداردهندهاي را مخابره كرد. طي اين هفته در مجموع حدود ۲ هزار ميليارد تومان پول حقيقي از بازار سهام خارج شد؛ خروجي كه نشاندهنده افزايش ترديد و احتياط در ميان سرمايهگذاران خرد است.
اوج اين بياعتمادي در روز سهشنبه رقم خورد؛ روزي كه بازار شاهد خروج سنگين ۷.۷ هزار ميليارد تومان نقدينگي حقيقي بود. اين رقم، بدترين وضعيت خروج پول در هفتههاي اخير محسوب ميشود و نقش مهمي در تشديد فضاي اصلاحي و سرخپوشي نقشه بازار ايفا كرد. بسياري از فعالان خرد، اين رفتار را ناشي از ترس نسبت به تغيير مسير كوتاهمدت بازار و پايان موج صعودي تلقي ميكنند. با وجود جو اصلاحي حاكم بر بازار، بررسي كارنامه نمادها نشان ميدهد بورس همچنان از فرصتهاي متنوع معاملاتي خالي نشده است. طي سه روز معاملاتي اين هفته، ۲۶۹ نماد رشد قيمتي تا ۵ درصد را تجربه كردند.
در همين بازه، ۱۱۷ نماد بازدهي بين ۵ تا ۱۰ درصد به ثبت رساندند و ۶۳ نماد نيز با رشدي بيش از ۱۰ درصد، در فهرست پيشتازان بازار قرار گرفتند. اين آمار نشان ميدهد كه حتي در روزهاي اصلاحي نيز، برخي صنايع و شركتها با اتكا به عوامل بنيادي يا اخبار خاص، مورد توجه معاملهگران قرار گرفتهاند.
در سمت ديگر بازار، ۲۶۷ نماد افتي تا ۵ درصد داشتند، ۲۱۵ نماد بين ۵ تا ۱۰ درصد از ارزش خود را از دست دادند و ۳۲ نماد نيز با كاهش بيش از ۱۰ درصدي، هفتهاي تلخ را براي سهامداران خود رقم زدند.
اين پراكندگي وسيع در بازدهي نمادها، گواهي بر خروج بازار از فاز صعود يكدست و حركت به سمت انتخابگري و تفكيك سهام بر اساس متغيرهاي بنيادي، نقدشوندگي و چشمانداز سودآوري است.
دومين هفته ديماه ۱۴۰۴ را ميتوان هفته «تغيير فاز» بازار سرمايه دانست؛ هفتهاي كه در آن بورس از هيجان صرف فاصله گرفت و نشانههايي از رفتار عقلاييتر معاملهگران بروز يافت. كاهش هيجان در بازار ارز، شناسايي سود پس از رشدهاي متوالي و افزايش خروج پول حقيقي، همگي مويد ورود بازار به يك دوره اصلاحي كوتاهمدت هستند.
با اين حال، حفظ سطح ارزش معاملات و حمايت از نمادهاي بزرگ نشان ميدهد كه سناريوي اصلاح، لزوماً به معناي پايان روند ميانمدت بازار نيست؛ بلكه ميتواند فرصتي براي بازچينش پرتفويها و تمركز بيشتر بر سهام بنيادي در مسير پيشروي بورس باشد.
بورس كالا در يك نگاه
آمار معاملات بازار فيزيكي بورس كالاي ايران نشان ميدهد در هفته منتهي به ۱۲ دي ماه حدود ۲ ميليون و ۲۶۶ هزار تن انواع كالا و محصول به ارزش بالغ بر ۵۵.۵ هزار ميليارد تومان معامله شد. همچنين ارزش معاملات ۱۰ شركت برتر به بيش از ۲۰.۹ هزار ميليارد تومان رسيد.
برترينهاي بورس كالاي ايران در هفته منتهي به ۱۲ دي ماه براساس ارزش فروش شركتها در بازار فيزيكي به شرح زير است:
ملي صنايع مس ايران با معامله ۴ هزار و ۹۲۰ تن انواع مس و سولفور موليبدن به ارزش ۶ هزار و ۹۷۹ ميليارد تومان در رتبه نخست ايستاد.فولاد مباركه اصفهان با فروش ۷۳ هزار و ۵۴۰ تن انواع ورق فولادي، تختال و آرگون به ارزش ۴ هزار و ۶۹۳ ميليارد تومان دوم شد.
پتروشيمي تندگويان ۱۲ هزار و ۶۵۰ تن پلي اتيلن ترفتالات بطري و نساجي و نخ پلي استر در گريدهاي مختلف به ارزش يك هزار و ۲۹۷ ميليارد تومان فروخت و رتبه سوم را به خود اختصاص داد.پالايش نفت اصفهان با معامله ۵۳ هزار تن وكيوم باتوم و لوب كات سبك به ارزش يك هزار و ۲۹۵ ميليارد تومان چهارم شد.
پالايش نفت تهران (تندگويان) با معامله ۴۸ هزار و ۷۰۰ تن شمش بلوم، تختال و آرگون وكيوم باتوم، لوب كات سبك و سنگين ئ گوگرد گرانوله به ارزش يك هزار و ۱۸۶ ميليارد تومان پنجم شد.فولاد سفيددشت چهارمحال و بختياري با فروش ۲۶ هزار تن تختال به ارزش يك هزار و ۱۴۴ ميليارد تومان فروخت و رتبه ششم را به خود را كسب كرد.
آهن و فولاد ارفع فروش ۲۹ هزار تن ششم بلوم به ارزش يك هزار و ۱۲۰ ميليارد تومان رتبه هفتم را به خود اختصاص داد.صنايع توليدي دنياي مس كاشان با معامله ۶۵۰ تن سيم و مفتول مسي و مس مفتول به ارزش يك هزار و ۸۹ ميليارد تومان هشتم شد.
آلومينيوم ايران (ايرالكو) ۲ هزار و ۷۷۵ تن بيلت و شمش آلومينيوم به ارزش يك هزار و ۸۰ ميليارد تومان فروخت و نهم شد.پتروشيمي مارون هم با فروش ۸ هزار و ۸۴۸ تن پلي اتيلن، پلي پروپيلن، دي اتيلن گلايكول و منو اتيلن گلايكول به ارزش يك هزار و ۶۰ ميليارد تومان رتبه دهم را به خود اختصاص داد.
