صرفهجويي ۳۶ همتي در سوخت با نوسازي ۳۰ هزار كشنده فرسوده
نوسازي ۳۰ هزار كشنده فرسوده در ناوگان جادهاي كشور، سالانه صرفهجويي ۳۶ همت در سوخت ايجاد ميكند و بهرهوري حملونقل كالا را افزايش ميدهد.
به گزارش مهر، براساس آخرين آمارها، از مجموع حدود ۴۸۴ هزار دستگاه كاميون و كشنده فعال در جادههاي كشور، ۳۷۱ هزار و ۱۴۹ دستگاه سن كمتر از ۲۵ سال دارند، ۴۳ هزار و ۷۲۲ دستگاه بين ۲۶ تا ۴۰ سال سن دارند و ۶۹ هزار و ۴۶۴ دستگاه بيش از ۴۱ سال عمر دارند كه از اين تعداد، ۱۳ هزار دستگاه بالاي ۵۰ سال سن دارند. در همين راستا بررسيها نشان ميدهد كه تعداد كاميونهاي فعال از ۳۶۰ هزار دستگاه در سال ۱۳۹۹ به ۴۶۵ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۳ افزايش يافته است كه نشاندهنده رشد ۲۹درصدي است. سهم بار هر كاميون بهطور ميانگين از ۱۳۸۹ تن در سال ۱۳۹۹ به ۱۲۹۰ تن در سال ۱۴۰۳ كاهش يافته است (افت ۷درصدي). همچنين بررسي وضعيت ۶ ماهه سال ۱۴۰۴ به نسبت ۶ ماهه سال ۱۴۰۳ نشان ميدهد كه در نيمه نخست امسال ۱۸.۶ ميليون سفر -براساس تعداد بارنامه صادره- صورت گرفته كه نسبت به مدت مشابه پارسال -۱۸.۱ ميليون سفر- ۲.۷ درصد رشد را نشان ميدهد. ميزان بار جابهجا شده با بارنامه نيز در اين مدت ۲۸۸.۴ ميليون تن بود كه نسبت به مدت مشابه پارسال -۲۸۳.۳ ميليون تن- رشد ۱.۸درصدي يافته است. تعداد ناوگان فعال باري نيز از ۴۶ هزار دستگاه در نيمه نخست پارسال به ۴۸۴ هزار دستگاه در نيمه نخست امسال رسيده كه بيانگر رشد ۱۱ درصدي است. تعداد رانندگان بخش حمل و نقل كالا هم از ۴۵۹ هزار نفر به ۵۶۰ هزار نفر رسيده كه افزايش ۲درصدي را نشان ميدهد. تعداد سفر هر كاميون با بارنامه از ۹۰ سفر در سال ۱۳۹۹ به ۸۳ سفر در سال ۱۴۰۳ كاهش يافته است (افت ۷ درصدي) . متوسط مسافت طي شده با بارنامه در هر سفر از ۵۰۰ كيلومتر به ۴۸۴ كيلومتر كاهش يافته است (افت ۳ درصدي). ميانگين مسافت سالانه هر كاميون با بارنامه از ۴۴ هزار و ۸۷۶ كيلومتر به ۴۰ هزار و ۳۹۱ كيلومتر كاهش يافته است (افت ۱۰درصدي). همچنين بررسي عملكرد ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴ نيز نيان ميدهد كه در نيمه نخست سال ۱۴۰۴، ۱۸.۶ ميليون سفر بر اساس بارنامه صادر شده انجام شده است كه نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۱۸.۱ ميليون سفر) رشد ۲.۷درصدي نشان ميدهد. ميزان بار جابهجا شده با بارنامه در اين مدت ۲۸۸.۴ ميليون تن بوده كه نسبت به مدت مشابه پارسال (۲۸۳.۳ ميليون تن) رشد ۱.۸درصدي داشته است. تعداد ناوگان فعال باري از ۴۶۴ هزار دستگاه در نيمه نخست سال گذشته به ۴۸۴ هزار دستگاه در نيمه نخست سال جاري افزايش يافته است (رشد ۱۱درصدي). تعداد رانندگان بخش حمل و نقل كالا نيز از ۴۵۹ هزار نفر به ۵۶۰ هزار نفر رسيده است (رشد ۲درصدي). بر اين اساس با فرض پيمايش متوسط سالانه هر كشنده برابر ۸۰ هزار كيلومتر و صرفهجويي ۳۰ ليتر در هر ۱۰۰ كيلومتر، هر كشنده در يك سال ۲۴ هزار ليتر سوخت صرفهجويي ميكند. با نوسازي ۳۰ هزار كشنده فرسوده، روزانه حدود ۲ ميليون ليتر سوخت صرفهجويي ميشود. با فرض ما به التفاوت قيمت تمام شده هر ليتر گازوييل با قيمت فعلي حدود ۵۰ هزار تومان، صرفهجويي اقتصادي سالانه حدود ۳۶ همت خواهد بود. هيات وزيران در مصوبه شماره ۱۱۱۱۶۶ مورخ ۱۳/۰۷/۱۴۰۴ برنامه جامع تأمين و تخصيص حاملهاي انرژي شبكه حمل و نقل را تصويب و تكليف اسقاط ۸۵ هزار ناوگان ديزلي تا پايان برنامه هفتم را تعيين كرده است. ماده ۵۶ قانون برنامه هفتم توسعه نوسازي ۱۱۰ هزار ناوگان حمل و نقل جادهاي را الزامي كرده است. قوانين مرتبط با ناترازي انرژي، مديريت مصرف سوخت و قانون هواي پاك نيز از ديگر الزامات نوسازي ناوگان فرسوده محسوب ميشوند. مطابق قانون ساماندهي صنعت خودرو (مصوبه ۱۴۰۲، مواد ۱۰ و ۱۱) و آييننامه اجرايي آن، واردات كشنده با ارايه گواهي اسقاط معادل مجاز اعلام شده است. بند (ب) ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم اجازه واردات كشنده زير ۱۰ سال را به شرط اسقاط متناظر يك كشنده فرسوده داده است. مصوبه شوراي اقتصاد سال ۱۴۰۲ نوسازي ۸۵ هزار ناوگان ديزلي، شامل ۲۰ هزار كشنده را از محل سرمايهگذاري و مشروط به اسقاط كشنده متناظر پيشبيني كرده است. همچنين احتمالا مانده ظرفيت بند (ث) تبصره ۱۰ قانون بودجه ۱۴۰۳ شامل واردات ۵ هزار كشنده زير ۵ سال سن بدون نياز به اسقاط است. البته بايد توجه داشت كه رشد بدون سياستگذاري دقيق تعداد ناوگان، مشكلات متعددي ايجاد ميكند كه از جمله آنها بايد به موارد زير اشاره كرد.
بوميگرايي در توزيع بار بين استانها و شهرستانها افزايش يافته و درگيري فيزيكي بين رانندگان شدت گرفته است.
درخواست براي توسعه سالنهاي اعلام بار افزايش يافته و فساد در توزيع بار بيشتر شده است.
سطح درآمد رانندگان كاهش يافته و حقوق آنان تضييع شده است.
صاحبان كالا به دليل افزايش تعداد ناوگان از رانندگان سوءاستفاده كردهاند كه باعث افزايش مصرف سوخت و زيان اقتصادي شده است.
