ظريف: ترامپ بهانه ساخت بمب اتم را داد، اما ايران به‌ دنبال آن نيست

وزير خارجه پيشين ايران گفت: ما هيچگاه به‌دنبال برنامه تسليحات هسته‌اي نبوديم چراكه مباني ايدئولوژيك و دكترين دفاعي ما تغيير نكرده است. اما اگر به دنبال بهانه بوديم، ترامپ قطعا آن را به ما داده بود. محمدجواد ظريف» وزير امور خارجه پيشين جمهوري اسلامي ايران كه چندي پيش در كنفرانس «دوحه فروم» در قطر شركت كرده بود، در برنامه «Bottom   Line» شبكه الجزيره، پاسخگوي سوالات «استيوِن كلِمانز» مجري اين برنامه درباره تحولات اخير در سياست خارجي ايران و همچينن موضوعات منطقه‌اي و بين‌المللي بود. ظريف در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه «پس از جنگ ۱۲ روزه ما اكنون در چه نقطه‌اي قرار داريم؟» گفت: در ايران حس رنجش و نارضايتي زيادي وجود دارد. ديپلماسي شكست خورد. ما درست در ميانه مذاكرات بوديم كه اسراييل حمله كرد، احتمالا به همين دليل كه در حال مذاكره بوديم، حمله كرد و همه، اعتماد خود را به ديپلماسي را از دست دادند. اما من هنوز باور دارم كه ديپلماسي تنها راه خروج از درگيري است، اما به نظرم اين جنگ ۱۲ روزه اولا به هدفش نرسيد. اسراييل فكر مي‌كرد مي‌تواند به راحتي حكومت ايران را نابود كند، حتي ايران را به فروپاشي بكشاند يا حتي آن را تجزيه كند. اينها سطح اهداف اسراييلي‌ها بود. يك قدرت هسته‌اي با حمايت قدرت هسته‌اي ديگر، عليه ايران جنگ آغاز كرد و ما هنوز سرپا هستيم. او در ادامه گفت: امريكايي‌ها بايد اين را در نظر بگيرند كه كدام قدرت متوسط در جهان وجود دارد كه امريكا قبل از حمله به آن، همه پايگاه‌هايش را از اطراف آن كشور تخليه كند؟ اين نشان مي‌دهد كه ايران همچنان يك قدرت بزرگ در اين منطقه است؛ قدرتي كه بايد با احترام با آن برخورد كرد، نه با ارعاب و فشار. وقتي با ايران با احترام برخورد كنيد، نتيجه مي‌دهد. وقتي سعي كنيد به ايران فشار بياوريد، ايران به‌طور خودكار مقاومت مي‌كند. ما در مقاومت خيلي بهتر از همكاري هستيم، چون نسل‌ها و هزاران سال است كه به مقاومت عادت كرده‌ايم. وزير خارجه پيشين با توجه به تجربه توافق هسته‌اي سال ۲۰۱۵ كه «دونالد ترامپ» رييس‌جمهور امريكا در دوره اول حضور خود در كاخ سفيد از آن خارج شد، گفت: برجام دوره كوتاهي بود كه ايران به جاي مقاومت، همكاري كرد و ايالات متحده به جاي تحميل، همكاري كرد. اما هر دو طرف ديدند كه برگشتن به عادت‌هاي قديمي آسان‌تر از ماندن در عادت جديد است. كلِمانز در ادامه از ظريف پرسيد: شما برجام را مذاكره كرديد و براي دستاوردهاي آن اشتياق داشتيد. يادم هست كه به من گفتيد احساس مي‌كنيد امريكا با ممانعت از سرمايه‌گذاري خارجي در ايران، توافق را نقض كرده بود؛ اين يكي از اولين ستون‌هايي بود كه در دوره اوباما فرو ريخت، درست است؟ اما وقتي اين توافق را مذاكره مي‌كرديد، غريزه‌تان چه مي‌گفت؟ آيا فكر مي‌كرديد دوام بياورد يا از ابتدا مي‌دانستيد كه اين يك توهم است؟ ظريف نيز پاسخ داد: نه، تجربه به ما مي‌گفت كه امريكا ممكن است توافق را نقض كند، اما فكر مي‌كرديم در امريكا عقلانيت بيشتري حاكم باشد. هم در ۱۰ سال پيش و هم وقتي برجام را مذاكره مي‌كرديم، هيچ ترتيبات ديگري وجود ندارد كه بتواند فناوري هسته‌اي ايران را كنترل كند. ايران اين فناوري را دارد. امريكايي‌ها سعي كردند آن را با بمباران از بين ببرند و اسراييلي‌ها با ترور و كشتن دانشمندان ما. اما هنوز هست. هنوز وجود دارد. او در پاسخ به اينكه «برنامه هسته‌اي ايران در چه وضعيتي است؟» اظهار كرد: هر وضعيتي كه باشد، چون اين وضعيت در ذهن دانشمندان ايراني است. ما فناوري را داريم، مالك آن هستيم و مي‌توانيم آن را بازسازي كنيم. وزير خارجه پيشين ايران تصريح كرد: بهترين راه براي اطمينان از اينكه اين فناوري به صورت صلح‌آميز استفاده مي‌شود، اين است كه شفاف و باز باشد. من فكر مي‌كردم امريكا به رعايت تعهداتش شهرت ندارد، اما فكر مي‌كردم اين توافق براي امريكا هم خوب است و امريكا هم مثل ما منافعش در حفظ آن است. متأسفانه امريكا به توهم برگشت. ديپلمات پيشين ايران گفت: يادتان هست وقتي جان بولتون مشاور امنيت ملي بود و قبلا معاون وزير خارجه، معتقد بود ايران بايد صفر غني‌سازي داشته باشد. حالا هم شكست خورده است. بولتون هنوز هم به دنبال تغيير رژيم است. اينها همه توهم هستند. نمي‌شود سياست خارجي را با توهم پيش برد. ظريف در پاسخ به سوالي درباره چرايي پايان سريع جنگ ۱۲ روزه پس از اقدام امريكا در بمباران تاسيسات هسته‌اي ايران گفت: در واقع ترامپ مي‌دانست كه اگر ادامه دهد، جنگ گسترده‌تر مي‌شود. قبل از بمباران ايران، همه پايگاه‌هاي اطراف را تخليه كرد و پيامي فرستاد كه «مي‌توانيد تلافي كنيد». براي ايران تحقيرآميز نبود كه توسط بزرگ‌ترين قدرت نظامي جهان كه هسته‌اي هم هست، بمباران شود و بعد به او بگويند «مي‌تواني جواب بدهي». او با بيان اينكه «امريكا بايد تأمل كند» پرسيد: آيا به اهدافش رسيد؟ آيا برنامه هسته‌اي ايران را نابود كرد؟ اگر فتواي رهبر نبود، اين حمله مي‌توانست ايران را به سمت برنامه هسته‌اي واقعي (سلاح هسته‌اي) زيرزميني سوق بدهد. ما زيرزميني نشديم چون از ابتدا هدف‌مان نبود. اما اگر مي‌خواستيم سلاح هسته‌اي بسازيم، حملات ترامپ بهترين بهانه را به ما مي‌داد. وزير خارجه پيشين ايران در پاسخ به اين سوال كه «آيا حالا اين بهانه را داريد كه به سمت برنامه تسليحات هسته‌اي برويد؟» گفت: ما هيچگاه برنامه تسليحات هسته‌اي نخواستيم و حالا هم نمي‌خواهيم، چون مباني ايدئولوژيك و دكترين دفاعي ما براي عدم داشتن سلاح هسته‌اي تغيير نكرده است. اما اگر به دنبال بهانه بوديم، ترامپ قطعا يكي به ما داده بود. طنز ماجرا اين است كه ترامپ دارد سعي مي‌كند چيزي را به دست بياورد كه همين حالا هم دارد و آن اين است كه ايران دنبال سلاح هسته‌اي نيست. اگر دنبالش بوديم، او بهترين دليل را به ما داده بود. كلمانز از ظريف پرسيد: ژنرال سليماني و سپاه از «حلقه آتش» اطراف اسراييل حرف مي‌زدند، حماس، حزب‌الله، حوثي‌ها و ديگر گروه‌ها به عنوان بازدارنده در برابر حمله مستقيم اسراييل به ايران بودند. حالا حزب‌الله تا حدي خنثي شده، بسياري از رهبران حماس ترور شده‌اند و رژيم سوريه تغيير كرده است. دقيقا يك سال پيش در همين فروم دوحه اين اتفاق افتاد. آيا اين ثابت كرد كه ژنرال سليماني درست مي‌گفت و همين كه حلقه آتش از بين رفت، اسراييل حمله كرد؟ ظريف نيز در پاسخ گفت: ژنرال سليماني مجري سياست ايران در حمايت از مقاومت بود. ما هيچگاه مقاومت را براي حفاظت از خودمان ايجاد نكرديم. مقاومت قبل از انقلاب اسلامي وجود داشت. هدف مقاومت حفاظت از ايران نيست، بلكه جلوگيري از تجاوزات بيشتر اسراييل عليه مردم فلسطين است. او در ادامه تصريح كرد: اگر حماس امروز ضعيف‌تر شده كه نمي‌دانم واقعاً ضعيف‌تر شده يا نه، اين مرتبط با آرمان فلسطين است، نه ايران. حماس حتي يك گلوله براي حفاظت از ايران شليك نكرد. حماس مي‌خواست جلوي اسراييل را بگيرد. يادتان هست نتانياهو در مجمع عمومي سازمان ملل نقشه‌اي نشان داد كه در آن فلسطين وجود نداشت؟ فقط دو هفته قبل از ۷ اكتبر. اسراييل مي‌خواست فلسطين را كاملا  نابود كند و شكست خورد. حالا بيشتر از قبل از ۷ اكتبر درباره راه‌حل دو دولتي حرف مي‌زنند، چون اسراييل موفق شده بود اين موضوع را كنار بگذارد. وزير خارجه پيشين ايران گفت: بياييد درباره علت واقعي صحبت كنيم، نه بحران ساختگي. بحران ساختگي اين بود كه ايران از اين يا آن گروه حمايت مي‌كند تا «حلقه آتش» دور اسراييل بسازد. حلقه آتش واقعي داخل اسراييل است: اشغالگري، تجاوز، آپارتايد، نسل‌كشي. اين‌هاست كه مقاومت ايجاد مي‌كند.  اگر كسي  انتظار دارد   اسراييل  آپارتايد بر فلسطيني‌ها تحميل كند، در غزه نسل‌كشي كند و از عواقبش در امان بماند، در دنياي ديگري  زندگي مي‌كند.