هدف بورس انرژي ايجاد سيگنال قيمت شفاف

در چهارمين كنفرانس و نمايشگاه بين‌المللي بهينه‌سازي مصرف و بهره‌وري انرژي ايران، محمد نظيفي، مديرعامل بورس انرژي ايران، در پنل تخصصي بازار و بهينه‌سازي برق، برنامه‌ها، طرح‌ها، تأمين مالي و تقويت ابزارهاي اجرايي به تشريح اهميت بهينه‌سازي در بازار برق و طرح‌هاي بورس انرژي پرداخت.محمد نظيفي با اشاره به پيچيدگي‌هاي مسائل منابع انرژي و مديريت آن، توضيح داد: تجربه نشان داده كه دولت به‌تنهايي و به عنوان متصدي تخصيص منابع، نمي‌تواند عملكرد بهينه داشته باشد. در صورتي كه هدف افزايش ظرفيت انرژي كشور باشد، لازم است همه ذي نفعان، به ويژه بخش خصوصي، با همكاري مشترك و هماهنگ عمل كنند.او با تأكيد بر اين موضوع كه بايد ديدگاه‌ها و نقطه نظرات به صورت بنيادين بازبيني و تغيير يابد تا مسائل ريشه‌اي در حوزه انرژي كشور حل شود، تاكيد كرد: صرفا بيان مشكلات يا تكرار تجربه‌هاي گذشته راه‌گشا نيست و براي حل واقعي مسائل لازم است راهكارهايي پيشنهاد شود كه مستقل از دولت و مبتني بر سازوكارهاي بازار باشد.مديرعامل بورس انرژي ايران با بيان كاركردهاي اصلي بازار اعلام كرد: بازار ۲ وظيفه مهم دارد: كشف قيمت به‌ عنوان مرجع قيمتي دقيق و شفاف براي فعالان اقتصادي و كاهش هزينه‌هاي مبادلات به وسيله ساختارهاي رسمي كه امكان معاملات بهينه را فراهم كرده و ريسك‌ها و هزينه‌ها را كاهش مي‌دهد.نظيفي نمونه‌اي از موفقيت بازار را در پياده‌سازي گواهي صرفه جويي انرژي در برخي مناطق روستايي كشور برشمرد و توضيح داد: خانوارها با استفاده از اپليكيشن‌هاي محلي، مصرف انرژي خود را ثبت و مديريت مي‌كنند و داده‌ها به سيستم مالي منتقل شده و خانوار به نوعي با استفاده از گواهي صرفه‌جويي كسب درآمد مي‌كنند. اين نشان مي‌دهد بدون دخالت مستقيم دولت، بازار مي‌تواند به ‌صورت كارآمد عمل و اثرات اقتصادي مثبت ايجاد كند.او به محدوديت‌هاي تصدي دولت در حوزه انرژي اشاره كرد و افزود: اين محدوديت تنها به برق محدود نيست، بلكه در حوزه گاز، فرآورده‌ها، هيدروكربن‌ها و آب نيز مشاهده مي‌شود. براي حل واقعي مسائل، بورس انرژي و سازوكارهاي بازار مي‌توانند نقش تعيين‌كننده‌اي ايفا كنند.نظيفي به اهميت تنظيم‌گري بازار نيز پرداخت و توضيح داد: بورس انرژي و سازمان بورس و اوراق بهادار، به عنوان تنظيم‌گر بازار، نقش مهمي در ايجاد شفافيت و كارايي دارند. تنظيم‌گري درست، رفتار بازيگران اقتصادي را هدايت كرده و باعث كاهش ريسك و ايجاد فرصت براي فعالان بخش خصوصي مي‌شود.نظيفي در ادامه به وضعيت اجراي طرح‌هاي گواهي صرفه‌جويي انرژي پرداخت و اعلام كرد: بخش زيادي از طرح‌ها در مرحله اجرا قرار دارند، اما هنوز به بهره‌برداري كامل نرسيده‌اند. از حدود ۲۰ ميليون مگاوات‌ساعت انرژي پيش‌بيني شده در ماده ۱۲ قانون رفع موانع توليد كه سال ۹۴ به تصويب رسيده و الان اين سقف براي جبران ناترازي بسيار محدود است، ۳۰ درصد وارد فاز عملياتي شده و تنها ۰.۰۴ درصد به تخصيص منجر شده كه نشانه كمبود سرمايه در گردش در اين زمينه است و زنجيره اجراي بسياري از پروژه‌ها را محدود كرده است.بنا به گفته مديرعامل بورس انرژي ايران؛ ابزارهاي مالي مبتني بر قرارداد سلف استاندارد مي‌توانند امكان تأمين مالي پروژه‌ها و سرمايه‌گذاري در بخش انرژي را فراهم كنند. همچنين ابزارهاي صندوق پروژه و گواهي صرفه‌جويي انرژي براي اشخاص حقيقي و حقوقي در دسترس هستند و امكان استفاده از آنها براي تأمين مالي پروژه‌ها فراهم شده است.