آمار شکایات پزشکی در کشور، پایینتر از متوسط جهانی
گروه غذا و دارو
نخستین بار در دولت تدبیر و امید «شکایت از پزشکان» مطرح و با اعلام لیست دانهدرشتهای زیرمیزی بگیر اجرایی شد. بیشترین شکایات پزشکی در بخش زیبایی است.
با انتشار لیست پزشکان زیرمیزی بگیر، خیلی از مسوولان حمایت خود را از وزارت بهداشت و درمان که با همکاری سازمان نظامپزشکی صورت گرفته بود، اعلام کردند. وزیر بهداشت مبارزه با مشکل زیرمیزی را با ایجاد زیرساختهای اساسی پیگیری کرده و گفت که بعضی از پزشکها جزو بهترینها هستند و باید مورد احترام و الگوی مردم باشند. حتما به تخلفات پزشکی رسیدگی میکنیم ولی با زیرساختهای درست که برخوردی قاطع باشد نه سطحی و مقطعی. او میگوید: «حرف زدن در مورد پزشکان متخلف پشت تریبون که مورد تشویق قرار میگیرد، مشکل مردم را حل نمیکند. نمیتوان با کارهای هیجانی امور این بخش را پیش برد بلکه در این بخش نیازمند قوانین هستیم.»
ازجمله کسانی که به پشتیبانی وزارت بهداشت و درمان برخاست دکتر علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس است که دفاع از زیرمیزی بگیران را کمعقلی میداند چون این افراد آبروی پزشک را بردهاند. او میگوید: قرار بود لیست پزشکهای زیرمیزیبگیر که تخلفات بیشتری دارند در دوره آخر وزارت دکتر لنکرانی و دکتر وحیددستجردی تهیه شود. وظیفه وزارت بهداشت و درمان و سازمان نظامپزشکی این است که جلو این افراد را بگیرد و خطای متخلفان را نپوشاند زیرا این پزشکها از دریافتهای غیرمتعارف خود دفاع میکنند.
دکتر مسعود پزشکیان، وزیر بهداشت دولت هشتم و عضو کمیسیون بهداشت و درمان نیز در این مورد تاکید میکند: زیرمیزی گرفتن از بیماران به حدی گسترده شده که عوامل آن به همین راحتی از تخلف خود دست برنمیدارند. کسانی که ناظر بر این اعمال بودهاند نیز باید پاسخ بدهند که چرا تاکنون برخورد جدی با این پدیده شوم نکرده و سکوت اختیار کردهاند. اگر کوتاهی هم صورت گرفته همه مسوولان را باید مقصر دانست. نظامپزشکی هم باید پاسخ بدهد که چرا تاکنون اقدام جدی نکرده و نسبت به این تخلفها بیتفاوت بوده است. اگر چنین پدیدهیی در امریکا اتفاق بیفتد پزشک متخلف قطعا از طبابت محروم میشود. این پزشکها بیمار را به چشم کالایی در نظر میگیرند و نباید آنها را پزشک نامید زیرا باعث بدنامی دیگر پزشکها میشوند.
اما امسال نخستین همایش ملی چالشهای حقوقی و کیفری جامعه پزشکی با حضور رییس سازمان نظام پزشکی کشور و جمعی از پزشکان، حقوقدانان، وکلا و... در سالن همایشهای بیمارستان فوق تخصصی صارم برگزار شد.
رییس سازمان نظام پزشکی کشور گفت: براساس آمار سال 1393 در کشور از 670میلیون خدمت ارائه شده در عرصه سلامت، آمار شکایات پزشکی کشور 6هزار و 574 پرونده بوده که این امر بیانگر پایین بودن میزان شکایات پزشکی در کشور نسبت به متوسط جهانی است.
دکتر علیرضا زالی با اعلام این خبر افزود: براساس این آمار در تهران بیش از یک میلیون خدمات بستری و بیش از 95میلیون خدمات سرپایی ارائه شده که میزان شکایات 1/0درصدی در عرصه خدمات درمانی نیست به متوسط جهانی شکایات پزشکی (3درصد) بیانگر آن است که خوشبختانه هنوز پزشکان در جامعه مورد اعتماد هستند.
وی با اشاره به اینکه براساس یافتههای یک مطالعه انجام شده در کشور، ثبت شکایات از پزشکایان و کادر درمانی در کوتاهمدت تا 85درصد تاثیر منفی در اعتماد به نفس آنان بر جای میگذارد، خاطرنشان کرد: بر این اساس مشخص شده 60درصد پزشکان پس از شکایت در کوتاهمدت انگیزههای لازم را برای استمرار کار از دست دادهاند.
رییس سازمان نظام پزشکی کشور یادآور شد: از دیگر نکات جالب در این پژوهش رابطه تعداد پزشکان و کادر درمانی با میزان شکایات پزشکی بود که مشخص شد برخلاف تصور با افزایش تعداد پزشکان و کادر درمانی از میزان شکایات کاسته شده است. وی خاطرنشان کرد: هر چند پیش از انجام این پژوهش پیشبینی میشد که افزایش پزشک و کادر درمانی موجب افزایش خطاهای پزشکی و
به تبع آن افزایش شکایات پزشکی شود اما یافتههای این تحقیق نشان داد در مکانهایی که کادر پزشکی مجرب به کار گرفته شود مانند به کارگیری پرستاران با مهارت بالاتر به شکل تصاعدی شاهد کاهش شکایتهای پزشکی خواهیم بود.
به گفته دکتر زالی، هم اینک حذف مجازات زندان برای پزشکان و بهره جستن از مجازات تبدیل در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تصویب و در قالب یک طرح درحال عملیاتی شدن است.
وی اضافه کرد: در صورتی که از پزشکی شکایت و بعد مشخص شود که قصور از پزشک نبوده، پزشکان ما به لحاظ اینکه این امر در قوانین و مقررات کشور پیشبینی نشده است، قادر به اعاده حیثیت از خود نیستند. این درحالی است که در برخی کشورها مساله اعاده حیثیت از پزشکان تحت عنوان «حفاظت پزشکی» تعریف شده است.
دکتر کامران آقاخانی، دبیر علمی این همایش نیز گفت: با توجه به اینکه در صدور نظر کارشناسی از سوی کمیسیونهای نظام پزشکی و پزشکی قانونی متاسفانه شاهد صدور آرای متفاوتی هستیم که این امر موجب بروز مشکلات در سیر رسیدگی به پروندههای شکایتهای پزشکی میشود.
وی ادامه داد: یکی از معضلات پزشکان در ارتباط با بیمه مسوولیت حرفهیی آنان است تا جایی که با وجود دارا بودن بیمهنامه مسوولیت پزشکی در صورت فوت بیمار، دادگاه از پزشکان وثیقههای مالی طلب میکند.
رییس انجمن پزشکان قانونی ایران ادامه داد: هر چند قضات جرایم پزشکی همگی به قوانین حقوقی اشراف کامل دارند اما به دلیل ناآشنایی با علم پزشکی در صورت رای نهایی توسط دادگاه به نظریه کارشناسی توجه میشود که این امر نقش بسیار مهم و حساس جلسات کارشناسی در شکایات پزشکی را میرساند.
دکتر ابوطالب صارمی، فوق تخصص ناباروری نیز در این همایش گفت: قوانین و مقررات مجازات اسلامی سبب شده که پزشکان به جای اعتماد به شم پزشکی خود، بیمار را به سمت آزمایشهای تشخیصی بیشتر، تصویربرداری غیرضروری، مشاورههای مکرر و... سوق دهند که این امر هزینههای زیادی بر سیستم سلامت کشور وارد میکند. وی با اشاره به اینکه در برخی مواقع در کمیسیونهای پزشکی قانونی و نظام پزشکی، پزشک محکوم میشود که چرا از دستگاه یا وسیله تشخیصی خاصی استفاده نکرده است، یادآور شد: این مساله کاهش رغبت پزشکان به کار را به همراه داشته و از سوی دیگر پزشکان برای اطمینان بیشتر به جای انجام معاینات پزشکی دقیق و گرفتن شرح حال از بیمار که اساس تشخیص است، تنها به تجهیزات و دستگاههای پزشکی تشخیصی متکی شدهاند درحالی که با معاینات دقیق نیاز به بسیاری از این ابزارهای تشخیصی مرتفع میشود.
دکتر صارمی با ابراز تاسف از اینکه به دلیل عملکرد نامطلوب معدودی از پزشکان و از سوی دیگر فضاسازی علیه پزشکان متاسفانه نگاه مردم دیگر به پزشک مانند گذشته نیست، اظهار کرد: نباید به دلیل عملکرد افرادی که اعتقادی به سوگند پزشکی ندارند و به جای اینکه تاجر شوند به غلط پزشکی را انتخاب کردهاند به جامعه پزشکی نگاه منفی داشت.
وی در پایان خواستار بازگرداندن حرمت جامعه پزشکی از سوی قانونگذاران و مجریان قانون و رسانهها شد. گفتنی است، نخستین همایش ملی چالشهای حقوقی و کیفری جامعه پزشکی با محوریت کارشناسی در کمیسیونهای پزشکی و با حضور اعضای جامعه پزشکی و نیز تعدادی از اعضای کمیسیونهای پزشکی قانونی و نظام پزشکی، حقوقدانان و وکلا از سوی انجمن پزشکان قانونی ایران و گروه آموزشی پزشکی قانونی دانشگاه علوم پزشکی ایران و با همکاری مرکز آموزشی- پژوهشی صارم روز پنجشنبه 21 آبان ماه در بیمارستان فوق تخصصی صارم برگزار شد.
