افت جمعیت ایران به زیر 70‌میلیون نفر

گروه اقتصاد کلان مهشید خیزان

دفتر امور اقتصادی سازمان ملل به تازگی در گزارشی به بررسی روند جمعیتی جهان پرداخته که در این میان ایران برخلاف اینکه تا سال 2030 افزایش 9‌میلیونی را شاهد خواهد بود، اما این رشد تا پایان سال 2100 روندی منفی به خود می‌گیرد و به 70‌میلیون نفر خواهد رسید. آنچه مشاهده می‌شود، کل جمعیت دنیا تا سال 2100‌ روندی نزولی به خود می‌گیرد و کشورها با نرخ باروری پایین بیشتر می‌شود، اما باید دید چه دلایلی باعث افت جمعیت در جهان می‌شود و وقتی که جمعیت جهان به 10‌میلیارد نفر می‌رسد، چه اتفاقاتی در دنیا رخ خواهد داد. پیش‌بینی اخیر سازمان ملل درباره جمعیت این است که تا پایان سال جاری جمعیت جهان به حدود 7میلیارد نفر خواهد رسید که در این روند، جمعیت کل جهان تا 90سال آینده به 10میلیارد نفر خواهد رسید. طبق تقسیم‌بندی جمعیت جهان توسط سازمان ملل، بهترین وضعیت در حالت متوسط تخمین زده شده است. تقریبا 13‌سال طول می‌کشد تا یک‌میلیارد نفر دیگر به جمعیت جهان اضافه شود، پس از آن برای اضافه شدن یک‌میلیارد دیگر، 18‌سال و برای افزوده شدن یک‌میلیارد دیگر، 40‌سال طول خواهد کشید. افزایش‌های بزرگ معمولا توسط کشورهایی با نرخ باروری بالا رخ می‌دهد، سازمان ملل در مقایسه‌یی‌ کشورهای با نرخ باروری بالا را متشکل از 39کشور آفریقا، 9کشور آسیا، 6کشور اقیانوسیه و 4کشور در امریکای لاتین نام برد.

کاهش نرخ رشد جمعیت جهان به 18/1 ‌درصد

بر اساس این گزارش، جمعیت جهان در اواسط سال جاری میلادی به 7.439‌میلیارد نفر رسیده است که 50.4درصد از این رقم مرد و 49.6‌درصد زن هستند. همچنین آسیا با 4.363‌میلیارد نفر پرجمعیت‌ترین قاره جهان شناخته شده است. جمعیت آفریقا 1.186میلیارد نفر، اروپا 738‌میلیون نفر، امریکای لاتین 634‌میلیون نفر، امریکای شمالی 358‌میلیون نفر و اقیانوسیه 39‌میلیون نفر برآورد شده است. سازمان ملل روند رشد جمعیت در جهان را کاهشی اعلام کرده، به طوری که 10‌سال پیش نرخ رشد جمعیت جهان 1.24‌درصد بود که این رقم در حال حاضر به 1.18‌درصد رسیده است؛ البته با نرخ کنونی رشد جمعیت جهان هر سال 83‌میلیون نفر به جمعیت جهان اضافه می‌شود. در این گزارش، به کشور ایران اشاره شده و آن را در بین کشورهایی قرار داده که در بازه زمانی 15‌سال گذشته، نرخ جایگزینی پایینی داشته‌اند.

کاهش 9‌میلیونی جمعیت ایران تا 2100

براساس برآوردهای سازمان ملل، جمعیت ایران در نیمه 2015 به 79.109میلیون نفر رسیده که 39/835میلیون نفر مرد و 39/274میلیون نفر زن هستند. همچنین پیش‌بینی شده جمعیت ایران تا سال 2100 نسبت به جمعیت کنونی حدود 9میلیون نفر کاهش پیدا می‌کند و به937/69 میلیون نفر خواهد رسید. در حال حاضر ایران در سال جاری در رتبه هفدهمین کشور پرجمعیت جهان قرار گرفته است ولی در سال 2100 حتی بین 30کشور پرجمعیت جهان هم نخواهد بود. با این حال پیش‌بینی شده است جمعیت ایران تا سال 2030 حدود 9میلیون نفر افزایش یابد و به 88.529 میلیون نفر برسد. طبق همین گزارش، در سال 2050 نیز جمعیت ایران به 92.219میلیون نفر می‌رسد که بر این اساس رتبه بیست‌ویکمین کشور پرجمعیت جهان به ایران خواهد رسید. همچنین نرخ رشد جمعیت ایران در بازه زمانی 2010 تا 2015 نسبت به 5ساله قبل افزایش داشته است و نرخ رشد سالانه جمعیت ایران در سال‌های 2005 تا 2010 بالغ بر 1.15درصد بوده که این رقم در سال‌های 2010 تا 2015 به 1.27درصد رسیده است.

تمایل جهان به نرخ با روری کم

به گزارش سازمان ملل، 42‌درصد از جمعیت جهان در کشورهای با باروری کم زندگی می‌کنند. کشورهایی که زنان اطمینان لازم به داشتن بچه‌های کافی ندارند، به طور میانگین هر زنی توسط یک دختر که به سن باروری می‌رسد جایگزین می‌شود. کشورهای با باروری پایین تقریبا شامل تمام کشورهای اروپایی به جز کشورهای ایسلند و ایرلند می‌شوند. هانس راسلینگ کارشناس جمعیت با انتشار اسراری از جمعیت در مورد نرخ باروری دقیق، امید به زندگی و مهاجرت ارقام جالبی را عنوان کرده است. کشورهای با نرخ باروری بالا (3‌بچه از هر زن<) عمدتا در آفریقا و تنها حدود 18‌درصد از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند (حدود 1.2میلیاردنفر). آنها انتظار دارند جمعیت خود را به 3.6میلیارد نفر در این قرن افزایش دهند! کشورهای با نرخ باروری پایین که تقریبا 40‌درصد از کل جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، درحال کاهش جمعیت و رسیدن به سطح ثبات 40‌درصد تا پایان سال 2050 هستند. بنابراین حداکثر میزان جمعیت جهان، بستگی به چگونگی سرعت رسیدن به صلح، آموزش، مراقبت درمانی ابتدایی، بهبود وضعیت فقر و برنامه خانواده‌ها، قابلیت دسترسی برای رسیدن به همه آدم‌های کشور آفریقا و دیگر کشورها همانند یمن، افغانستان و پاکستان و کشورهایی همانند چین و هندوستان دارد. دو کشور پرجمعیت جهان، چین و هندوستان هستند که چین حداکثر جمعیت خود را در سال 2027، زمانی که به 1.395‌میلیارد نفر می‌رسد، قبل از کاهش جمعیت 941‌میلیون نفری در سال 2100، خواهد داشت و همچنین کشور هند در سال 2062 به 1.718‌میلیارد نفر قبل از رسیدن به جمعیت 1.6‌میلیارد نفری در سال 2100، خواهد رسید.