درفک: سفر به آتشفشان و کوه و جنگل
درفک را بسیاری به قله آتشفشانی آن میشناسند. ارتفاع قله درفک 2700متر است و از سمت جنوب به کوههای منجیل متصل و از مشرق و جنوب شرقی تا کوههای پیشکوه و رشته کوههای عظیم تخت سلیمان ادامه دارد و تا دره سههزار تنکابن ادامه مییابد. ۲۰ کلبه سنگی پایینتر از قله قرار دارند که در فصلهای بهار و تابستان مورد استفاده اهالی محلی و دامها قرار میگیرد. دشتهای سرسبز و کوهپایههای جنگلی پوشیده از انبوه درختان چشم هر بینندهیی را نوازش میدهد. یک غار یخی به طول ۱۰۰متر هم در این منطقه وجود دارد که آب شرب هم تامین میکند. این غار روی قله قرار دارد و عشایر در داخل کاسه قله با سنگ خانه ساختهاند و از داخل این غار که بر اثر جمع شدن برف در زمستان تبدیل به یخچال میشود یخ بیرون میآورند و برای سیراب کردن احشام خود از آن استفاده میکنند. البته اهالی میگویند این غار در تمام سال برف را در خود نگه میدارد و به همین دلیل منبع تامین آب چوپانان منطقه است. دهانه این غار بسیار تنگ است و وارد شدن به آن بدون تجهیزات یخ نوردی شدنی نیست.
با این حال زیباییهای قله درفک کوچکترین بخش از دیدنیهای این جاذبه مهم گردشگری استان گیلان است. اگر به جای مسیر معروف شاه شهیدان که به قله میرود از یکی از دو مسیر روستای شیرکوه یا راجعون به درفک بروید میتوانید دستکم دو تا سه روز را در بکرترین و متنوعترین جنگلهای ایران بگذرانید.
برای رفتن به درفک سه مسیر وجود دارد. یکی مسیر سیاهکل دیلمان، از طریق روستای شاه شهیدان، ونه بن، اربناب و آن گاه قله درفک است. این مسیر نزدیکترین راه و سادهترین آنها برای رسیدن به قله است. تا نزدیکی قله را حتی میتوانید با نیسانهای محلی یا ماشین شاسی بلند بروید و بعد هم ساعتی را در مسیر جاده خاکی که کاملا مشخص است و نیاز به راهنما ندارد پیادهروی کنید و قله را ببینید. اما با انتخاب این مسیر خودتان را از دیدنیترین و چالش برانگیزترین جنگلهای ایران محروم کردهاید.
مسیر بعدی از طریق رستم آباد، روستای شیرکوه، لارنه، جیرونی و آنگاه قله درفک است. این مسیر از دامنههای جنگلی درفک میگذرد به ویژه در پاییز بیشترین تنوع مناظر را در آن خواهید دید. اما طولانی است و در طول مسیر تنها یک چشمه دارد و حتما و حتما نیازمند حضور راهنما و فایل جیپیاس است.
مسیر سوم از روستای راجعون مستقیما به جیرونی میرود و از آنجا به قله. اما با توجه به اینکه این مسیر از لارنه نمیگذرد فاصله طولانیتری را باید بدون توقف تا جیرونی بروید و به این ترتیب توانایی بیشتری را نیز لازم دارید. یکسره تا جیرونی رفتن از این مسیر تنها به کوهنوردان بسیار حرفهیی توصیه میشود.
با انتخاب مسیر دوم از روستای شیرکوه آغاز خواهید کرد. روستایی که همه ویژگیهای یک روستای شمالی کشور را دارد. از مرغ و خروسها و بوقلمونهایی که صدایشان همه جا را گرفته تا خانههایی که از چیدن سنگهای روی هم تشکیل شده است. از شیرکوه بلافاصله وارد پاکوبی خواهد شد که از میان جنگل عبور میکند. مسیر شیرکوه تا لارنه که محل شبمانی بسیار مناسبی است در آغاز همچون دیگر نقاط جنگلی گیلان است: سرسبز و دلگشا. اما هرچه بیشتر پیش میروید درختان انبوهتر، مسیر رازآمیزتر و قد علفها بلندتر میشود. نقاط بسیاری هم رد حضور گرازها پیش رویتان است که عملا زمین را با دندانهای بلندشان شخم میزنند و سطحی از زمین را آماده تماشا میکنند. در آغاز درختان کوتاه قد و زمین سبز اما چمنی در راهتان است. آرام آرام علفها بلند میشوند و درختها هم. و رنگهای پاییزی نیز کمکم همه جا را رنگآمیزی میکنند. به فاصله ۳ تا ۴ ساعت به لارنه میرسید.
لارنه که تپهیی است سبز و کنارش چشمه آب هم هست محلی بسیار مناسب برای شبمانی است. اطرافتان را درختان انبوه، زمینهای سبز و علفهای سرخ رنگی گرفتهاند که ترکیب رنگی شگفت را پیش رویتان میگذارند. یعنی بر تپهیی کاملا سبز خواهید بود که لکههای بزرگ چند ده متری سرخ و بنفش آن را رنگآمیزی کرده است. در عین حال دید خوبی به ابرهای پایین دست دارید و صبح که از خواب برمیخیزید طلوعی دیدنی راپیش روی خود خواهید دید. چشمه آبی هم آن اندازه که کارگشا باشد پایین دست تپه در میان درختان هست که چون تنها چشمه این بخش از سفرتان هست و غیر از شما بسیاری دیگر از آب آن استفاده میکنند حتما و حتما حواستان باشد که آن را آلوده نکنید.
اگر برنامه سفرتان سه روزه است روز دومتان از لارنه فشردهترین و سنگینترین روز برنامه خواهد بود و البته زیباترین آن نیز. صبح را هرچه میتوانید زودتر آغاز کنید که راه بسیار است: هم دراز و هم سرسخت. از لارنه به سمت جیرونی که میروید کمکم حجم علفها بیشتر میشود و ویژگی اصلی درفک هرچه بیشتر خود مینمایاند: تنوع گونههای گیاهی. هرچه بالاتر میروید از اینکه چهقدر فضای اطرافتان لحظه به لحظه دگرگون میشود در شگفت خواهید ماند. نقاطی از جنگل حجم برگهای خشک زیر پایتان آن قدر زیاد است که زمین سفت زیر پایتان را حس نمیکنید و هرچه به جیرونی نزدیکتر میشوید، سنگها، درختها و زمین رنگی تازه میگیرند. در جایی درختان بلند با تنههایی ستبر و محکم همه جا را گرفتهاند و جایی دیگر درختان با شاخههای پیچ در پیچ و در میان همه اینها پاکوبی هم وجود ندارد که از توحش طبیعت اندکی بکاهد. جاهایی هم تنههای بزرگ و ستبر درختان را میبینید که بر زمین افتاده است و اگر به آنها دست بزنید با کمال شگفتی خواهید دید که نرم شدهاند و دستتان به راحتی در آنها فرو میرود! و این کار قارچهایی است که گله به گله به شکل نیم دایرههای حجمدار به تنه
درختان چسبیدهاند. به جیرونی که نزدیک میشوید آرام آرام به جای برگهای خشک انبوه و قرمز رنگ روی زمین، کمکم سنگهای سفید در شیب تند کوه بیشتر میشوند و درختان کمی از هم فاصله میگیرند و از آنجا که این بخش از جنگل کمی آفتابگیرتر هم هست نورپردازیهای درخشانی از نور لابهلای برگها توجهتان را جلب میکند. درختان با تاجهایی از شکلهای مختلف و با رنگهایی مختلف که در زمینه سبز و بر سنگهای سفید روییدهاند. پاییز رنگارنگ ایران را شاید در درفک از هرجای دیگری بهتر بتوانید تجربه کنید و لحظهیی که دره جیرونی پیش رویتان گشوده میشود دنیایی دگرگونه را از رنگهای زرد و سبز و قرمز و هزار رنگ دیگر خواهید دید. جیرونی چشمه دیگری است که در ارتفاع بالایی از دامنههای درفک قرار دارد و اگر از راجعون راه افتاده باشید اینجا نخستین توقفگاه و نقطه قابل اقامت شب است. یکی، دو کلبه چوبی هم میبینید که متعلق به چوپانان منطقه است و اگر خوششانس باشید ممکن است با گوسفندهایشان که خیلیخیلی خاص آرایششان میکنند و پشمهایشان را مدلدار کوتاه میکنند نیز رو به رو شوید! در جیرونی جز چندین کلبه چوبی یک آبشخور هم هست که اگر ۴۰ قدمی از آن
بالاتر بروید سرچشمه را پیدا خواهید کرد و میتوانید با خیال راحت آب بنوشید.
از جیرونی تا قله آرام آرام پوشش جنگلی حذف میشود و هرچه بالاتر میروید آفتاب تیزتر و زمین خشکتر میشود اما زمانی که به قله میرسید کاسه بزرگ آتشفشانی که پیش رویتان گسترده شده و آبی هم در میانهاش جمع شده و کلبههایی سنگی هم در آن ساختهاند خستگی را از تنتان به در میکند. فراموش نکنید که برای دیدن قله به برنامهریزی فشردهیی احتیاح دارید. فاصله لارنه تا جیرونی را دست کم ۴ ساعت در نظر بگیرید. توقفتان در جیرونی را کمتر از یک ساعت محاسبه نکنید. فاصله جیرونی تا قله هم دست کم سه ساعت راه است اگر در گروهتان دچار معطلی خاصی نشوید. این را هم در نظر بگیریدکه برای اقامت شبانه باید همه این مسیر تا لارنه یا دست کم جیرونی را بازگردید و برای همه راهتان علاوه بر کوله و مواد غذایی و وسایل لازم باید آب کافی همراهتان باشد و حملش کنید و این کلمه «کافی» هیچ جا بیشتر از این جمله نیاز به تاکید ندارد! در مسیر میان لارنه و جیرونی اگر خوششانس باشید ممکن است درختهای ازگیل هم ببینید که اگر میوه داشته باشند میتوانند کمی کمبود آب و غذای احتمالی را جبران کنند. نکته دیگر اینکه به ویژه مسیر میانه لارنه و جیرونی در شرایط بارندگی و مه
بسیار فریبنده و خطرناک است و به قیمت جان گردشگران و کوهنوردان نیزتمام شده است. به هیچ عنوان مسیر را بدون راهنمای گردشگری حرفهیی که اطلاع کامل از شرایط آب و هوایی منطقه داشته باشد طی نکنید و حتی در صورت لزوم اگر تنها تا لارنه رفته باشید و به دلیل بارندگی نیاز به حذف ادامه برنامه باشد آنقدر زیباییهای گوناگون در لارنه و مسیر آن دیدهاید که ناراضی برنگردید. تاکید بر اقامت شبانه در تپه لارنه یک دلیلش هم این است که طبق تجربه در چندین برنامه حتی در شرایط توفانی و خطرناک نیز موقعیت بسیار امنتری نسبت به باقی نقاط درفک دارد. در پایان این را هم فراموش نکنید که در شرایط بارندگی با توجه به گل بودن زمین زمان طی مسیر تا چندبرابر افزایش مییابد که حتما باید این مساله را در برنامهریزیهایتان لحاظ کنید.
مختصات جغرافیایی
روستای شیرکوه: طول جغرافیایی ۴۹درجه و ۲۴دقیقه و ۳۰ ثانیه و عرض ۳۸درجه و ۴۸ دقیقه و ۳۰ ثانیه
لارنه: N36 53.349 E49 37.080
جیرونی: N36 53.671 E49 39.424
قله درفک: N36 53.432 E49 41.950
ارتفاع از سطح دریا:
شیرکوه: 430متر
لارنه: 1189 متر
جیرونی: 1922متر
قله درفک: 2729 متر
مدت زمان رفت:
شیرکوه به لارنه: 4ساعت (بستگی به شرایط هوا و گروه متغیر است)
لارنه به جیرونی: 4ساعت
جیرونی به قله: 3ساعت
مسیرهای صعود به قله
1- روستای شیرکوه --> لارنه --> جیرونی --> قله درفک
2- روستای شاه شهیدان --> ونه بن --> اربناب --> قله درفک
3- روستای راجعون --> جیرونی --> قله درفک
بهترین فصول صعود به قله درفک
اواسط بهار و اوایل پاییز
وجه تسمیه قله درفک:
1- درفک از دالفک گرفته شده که «دال» به معنای عقاب (پرنده شکاری) و «فک» به معنای لانه (آشیانه)، پس درفک یعنی آشیانه عقاب
2- نام درفک از ایل «دروک» که قبلا از گیلان به این منطقه میآمدند، گرفته شده است.
مسیرهای رفتن به درفک
1- کل مسیر رفت و برگشت از شیرکوه تا قله و بالعکس 54 کیلومتر است.
2- تا ارتفاع 2000 متری پوشش کاملا جنگلی است و کمکم تا ارتفاع 2200 متری این پوشش بهطور کامل از بین میرود.
3- اگر تعداد اعضای گروهتان زیاد است حتما برای بازگشت از مسیر از قبل مینیبوس یا اتوبوس را هماهنگ کنید تا برای بازگشت به دردسر نیفتید.
4- لباس اضافی حتما همراه داشته باشید که در شرایط بارندگی نجاتدهنده خواهد بود.
5- در صورتی که برای بردن وسایلتان از قاطر استفاده میکنید فراموش نکنید که قاطرها سرعتشان بسیار زیادتر از شما خواهد بود و دلیلش هم این است که به دلیل وجود بار سنگین روی قاطرها نه میتوانند بایستند و نه خیلی آرام و پا به پای گروه حرکت کنند. حتما و حتما جز قاطرچی یک راهنمای آرام و با حوصله همراه خود داشته باشید.
6- با توجه به جنگلی بودن مسیر و احتمال زیاد بارندگی و مه گرفتگی همراه داشتن بیسیم در صعود به درفک بسیار مفید و کارساز خواهد بود. طبیعی است که در بخشهای زیادی از برنامه باید بانظم بسیار بسیار جدی و به ستون یک حرکت کنید و به مقررات مربوط به سرقدم، جلودار وعقبدار پایبند باشید.
7- از توانایی جسمی همه افراد گروه مطمئن باشید چون با توجه به طول مسیر، ممکن است که بهخاطر یک نفر، در زمانبندی به مشکل بربخورید و همه گروه از بخشهایی از برنامه محروم شوند. برنامه صعود به درفک از دامنهها طولانی، سنگین و مشتمل بر کولهکشی بسیار است. هرگونه آسیبهای قبلی زانو، چاقی، یا نداشتن تجربه کوهنوردی چندروزه هزینههای سنگینی را برای گروه به دنبال خواهد داشت.
8- با توجه به زیبایی شگفتانگیز تمام نقاط مسیر اگر دوربین خوب همراه خود داشته باشید میتوانید مناظری بیمانند به یادگار بگذارید.