یونان، اروپا و روز سرنوشتساز مذاکرات در آتن
خروج یونان از منطقه یورو بدون تعهد به بازپرداخت وامها، هم برای یونان و هم برای اتحادیه اروپا تبعات ناگواری را در پی دارد. یونان ناچار است تا واحد پولی تضعیف شده «دراخما» را بار دیگر چاپ کند و یونانیها ناگزیرند تا با آثار منفی تورم و بیکاری دستوپنجه نرم کنند
نشست روز پنجشنبه مقامات اتحادیه اروپا با یونان، بدون حصول نتیجهیی پایان پذیرفت. در این جلسه قرار بود با بررسی بستههای پیشنهادی یونان و اتحادیه اروپا، در مورد نحوه بازپرداخت وامهای صندوق بینالمللی پول و تمدید موعد سررسید بازپرداخت وامهای پرداختی اتحادیه اروپا مذاکراتی میان طرفین صورت گیرد اما حالا با شکست مذاکرات، مقامات اروپا میگویند که اگر یونان پیشنهاد اتحادیه اروپا را نپذیرد، کمک مالی برای اینکه یونان بتواند بدهیهایش را پرداخت کند، در کار نخواهد بود حتی اگر یونان از اتحادیه اروپا و منطقه یورو خارج شود.
به گزارش رویترز، یک هفته پیش از مذاکرات اخیر، طرفین با لحن شدیدی از یکدیگر انتقاد میکردند، «سیپراس»، نخستوزیر چپگرای دولت یونان، صندوق بینالمللی پول را مسوول فشارهای اقتصادی بر مردم یونان میدانست و «ژانکلود جانکر»، رییس کمیسیون اروپا سیپراس را متهم میکرد که مردم یونان و اروپا را گمراه میکند.
در روزهای بعدی بهخصوص پس از اعلام رسمی خبر برداشت 5میلیارد یورویی از حسابهای بانکی یونان و افزایش احتمال ورشکستگی یونان و خروج احتمالی این کشور از اتحادیه اروپا، لحن کلام طرفین مذاکرهکننده تغییر کرد، بهگونهیی که یانکر، خبر از پیشنهاد 35میلیارد یورویی برای احیای مجدد اقتصاد یونان داد و سیپراس نیز ابراز امیدواری کرد که مذاکرات روز پنجشنبه روند مثبتی در پی خواهد داشت.
به گزارش گاردین، مذاکرات از ساعات ابتدایی روز پنجشنبه و در مقر اتحادیه اروپا در بروکسل آغاز شد. اخبار اولیه منتشر شده از نتایج مذاکرات و بسته پیشنهادی اروپا، حاکی از این بود که احتمال رسیدن به توافق بسیار ضعیف است. با افزایش احتمال خروج یونان از اتحادیه و کاهش ارزش یورو، شاخصها در بازارهای بورس کاهش یافت. اما در ساعات میانی روز و با ارائه بسته پیشنهادی جدید از جانب یونان که در آن بسیاری از اصلاحات مدنظر اتحادیه مانند افزایش مالیات شرکتها و افزایش سن بازنشستگی درنظر گرفته شده بود، روند مذاکرات تغییر کرد و احتمال رسیدن به توافق قوت گرفت. با اینکه پیش از شروع جلسه عصر اتحادیه، مقامات کشور آلمان و در راس آنان آنگلا مرکل اعلام کردند که نسبت به نتیجه مذاکرات خوشبین نیستند اما سایر مقامات اروپایی مانند پییر مسکویچی، مسوول بخش اقتصادی و مالی کمیسیون اروپا، رسیدن به توافق را در دسترس و نزدیک میدیدند. سیپراس نیز در مصاحبه خبری خود احتمال رسیدن به توافق را بسیار زیاد دانست. با این حال و در انتهای روز، رسانههای خبری جهان اعلام کردند که مذاکرات یونان در روز پنجشنبه بدون رسیدن به توافق به دلیل پارهیی از
اختلافات به پایان رسیده است. البته یانیس واروفاکیس (وزیر اقتصاد یونان و مذاکرهکننده ارشد پیشین یونان) در کنفرانس خبری بعد از نشست اعلام کرد که مذاکرات در روز یکشنبه 28ژوئن و دو روز پیش از سررسید موعد وام 1.6میلیارد یورویی صندوق بینالمللی پول در روز سهشنبه اول جولای در آتن پایتخت یونان پیگیری میشود. او همچنین خاطرنشان کرد که باوجود مخالفتهایی بر سر مفاد بسته پیشنهادی در جلسه اخیر، مذاکرات تا جایی ادامه پیدا میکند که با سران اتحادیه به یک راهحل مشترک دست یابیم.
هر چند مذاکرات یونان در روز پنجشنبه بدون رسیدن هیچگونه توافقی به پایان رسید، اما در میان اکثر مقامات طرفین مذاکرات، خوشبینی زیادی نسبت به آینده و رسیدن به توافق وجود دارد.
حال باتوجه به مذاکرات انتهای هفته گذشته و پیشبینی تحلیلگران اقتصادی و سیاسی، سه سناریوی زیر را برای آینده یونان و اقتصاد این کشور میتوان متصور شد:
1. یونان به خواستههایش از طریق مذاکرات دست یابد: در این فرض دولت یونان بار دیگر از طرف اروپایی مهلت میگیرد. سیاست ریاضت اقتصادی در این کشور پیگیری نمیشود و تنها تعدادی از اصلاحات اقتصادی (مدنظر حزب سیریزا) در این کشور اجرا میشود. مشخصا سران اتحادیه اروپا و در راس آنان کشور آلمان از این سناریو استقبال نخواهند کرد چراکه در یک بازی برد- باخت قرار میگیرند که عایدی چندانی برای آنها نخواهد داشت. ضمن آنکه با این رویکرد دولتهای بدهکار دیگر اروپایی مانند ایتالیا و اسپانیا نیز امتیازات بیشتری از اتحادیه طلب خواهند کرد.
2. طرفین به توافق برسند و هر کدام به بخشی از خواستههای خود دست یابند: در این حالت یونان متعهد میشود تا بخشی از سیاستهای مدنظر اتحادیه را اجرا کند و سران اتحادیه نیز در بازپرداخت وامهای کشور یونان انعطاف بیشتری نشان میدهند. بهنظر میرسد این سناریو که به یک بازی برد- برد شبیه است نتیجه مذاکرات آتی باشد. مقامات اروپایی و یونانی نیز در مذاکرات اخیر با اعلام خوشبینی نسبت به آینده احتمال بروز این سناریو را بیش از پیش کردند.
3. یونان بدون تعهد به بازپرداخت وامها، از ناحیه یورو خارج شود: بروز این حالت هم برای یونان و هم برای اتحادیه اروپا تبعات ناگواری را در پی دارد. یونان ناچار است تا واحد پولی تضعیف شده «دراخما» را بار دیگر چاپ کند و مردم این کشور ناگزیرند تا در کوتاهمدت با اثرات منفی تورم و بیکاری همچنان دستوپنجه نرم کنند و این امر نارضایتی اجتماعی از حزب سیریزا را افزایش میدهد و حتی ممکن است منجر به کنارهگیری این حزب از قدرت شود. اما از طرف دیگر به گفته آندره بورگ- وزیر اقتصاد سابق سوئد و عضو ارشد موسسه داووس- «با خروج یونان از ناحیه یورو، تمامی ارزشهایی که اتحادیه اروپا حول آن شکل گرفته زیرسوال میرود و فرصت بهرهبرداری دشمنان اتحادیه نظیر روسیه فراهم خواهد شد.» به همین دلیل حرکت در این مسیر برای طرفین، حرکت در یک مسیر باخت- باخت است که بهضرر هر دو طرف است.
بنابراین بهنظر میرسد طرفین مذاکرهکننده در روز یکشنبه ناچارند برای فرار از بروز سناریو سوم، از مواضع برتریطلبانه خود دست بکشند، چراکه برای حزب سیریزا «باقیماندن در قدرت» اهمیت دارد و برای اتحادیه اروپا حفظ اتحاد و یکپارچگی اتحادیه اروپا.
