ژوئن 2015، آینهای در برابر ژوئن 2014
گروه انرژی نادی صبوری
همین روزها درسال گذشته بود. نخستین جرقههای کاهش قیمت نفت که دامان بسیاری از کشورها را گرفت از ژوئن سال 2014 آغاز شد. قیمت نفت ناگهان از مرز بالای 107دلار شروع به کاهش کرده و به قول خبرگزاری بلومبرگ «بامغز به زمین کوبیده شد». حالا اما آنطور که نمودار و آمارها نشان میدهد، قیمت نفت یکسال بعد از سقوط قهرآمیزش، روندی متفاوت به خود گرفته است. به گزارش «تعادل» بلومبرگ این موقعیت قیمت نفت در مقایسه با سال گذشته را «آینهوار» تلقی میکند. به این معنا که قیمت نفت در ماه ژوئن سال جاری روندی دقیقا عکس سال گذشته را طی کرده است. اما چنین روندی تا چه اندازه میتواند نویدبخش تغییری بزرگ در سطح تغییر سال گذشته اما رو به بهبود در بازار نفت ایجاد کند؟ مرتضی بهروزیفر کارشناس موسسه مطالعات بینالمللی انرژی در این باره به «تعادل» میگوید: «این کانالی افزایشی است که با شیب خیلی کم قیمت نفت را افزایش خواهد داد» در واقع آنطور که بهروزیفر اعتقاد دارد نمیتوان از این روند انتظار ایجاد یک شوک بزرگ یا تغییری عمیق در بازار را داشت. مایکل دی کوهن تحلیلگر بازار انرژی در نیویورک در این باره به بلومبرگ میگوید: «پارسال همین موقع ما
ناگهان شاهد یک تغییر بزرگ بودیم» او اما در ادامه صحبتهایش از روند نسبتا رو به رشد قیمت نفت در ادامه سال 2015 تا انتهای سال خبر میدهد.
با قدرت گرفتن داعش در ابتدای سال گذشته مهمترین نگرانیها بر عکس چیزی که در واقعیت رخ داد، از کاهش عرضه بود. موسسات بینالمللی مانند اداره اطلاعات انرژی امریکا هشدارهایی را راجع به این مطرح میکردند که با دستیابی داعش به منابع نفتی در عراق، این کشور که دومین تولیدکننده نفت خام در اوپک است، دستخوش تغییر شده و نخواهد توانست عرضه حدود 4میلیون بشکهیی خود را با ثبات حفظ کند. همین مساله سبب شد که برخی کشورها مانند عربستان اقدام به افزایش تولید و عرضه نفت کنند. اما این سناریوها درست از آب در نیامد. هر چند داعش چوب حراج خود به بعضی منابع نفتی عراق را در دست گرفت و درآمدهایی نیز برای خود به دست آورد اما بازار نفت خام قویتر از آن بود که تحت تاثیر این دستبردهای کوچک داعش قرار گیرد.
از سوی دیگر بحران روسیه و اروپا بر سر اوکراین نیز در همین زمان بالا گرفته بود و همین مساله سبب میشد در ابتدای سال برخی تصور کنند تحریمهای آرام نفتی روسیه نیز خواهد توانست بازار را با کمبود عرضه مواجه کند، اما این سناریو نیز به وقوع پیوسته نشد و در نهایت بازار جهانی نفت خام طبق آخرین برآوردها با حدود یک میلیون و 500هزار بشکه مازاد عرضه در بازار مواجه شد. اما بسیاری از جمله محسن قمصری مدیر امور بینالملل وزارت نفت ایران که پیش از این در این باره با «تعادل» گفتوگوی اختصاصی داشته است، اعتقاد دارند چیزی که به ناگهان توانست بازار نفت را تا این اندازه متاثر کند، دلایل اقتصادی و مسایل مربوط به عرضه و تقاضا نبوده است. اما مهمترین نکتهیی که روند صعودی دوباره قیمت نفت میتواند در پی داشته باشد، استخراجهای بیشتر و بیشتر در امریکاست. بلومبرگ در این باره مینویسد: «با افزایش قیمتهای نفت خام رویای امریکا، برای تولید هر چه بیشتر نفت خام بیشتر و بیشتر به سمت عملی شدن پیش میرود.»
