زنگنه: بزرگترین طرح صنعت نفت اجرا شد
مدیران و معاونان وزارت نفت در گفتوگو با «تعادل» از تاثیر افتتاح فاز 12 بر حوزه کاریشان میگویند
آنهایی که با فاصله چند ساله به اینجا سفر کرده باشند تغییر را از همه بهتر حس میکنند، تغییری که برای به نتیجه نشستن آن عرقهای زیادی بر پیشانی نشسته است، بر پیشانی حسین کارگر بیستوچند ساله مسجدسلیمانی که چند ماه قبل با او صحبت کردم و بر پیشانی بیژن زنگنه وزیر کهنه کار نفت که شب قبل از افتتاح راجع به شایعاتی که افتتاح را پوشالی میدانند، میگوید: «من آنقدر وزیر بودهام و افتتاح داشتهام که اکنون تنها هدفم عزت و سربلندی کشور و مردم باشد. » بله اینجا عسلویه است، پایتخت گازی ایران که نخستین بار در سال ٦٨ کشف شد و مسیری پر پیچ و خم را تا امروز طی کرد. تا امروزی که حسن روحانی ریاستجمهوری برای افتتاح آن راهی عسلویه شد و بعد از بازدید هوایی به همراه وزیر نفت این فاز را افتتاح کرد. برای من بعد از چندین بار سفر و بازدید از فازهای گازی هنوز زیبایی شبهای این منطقه آن قدر جذابیت دارد که در اوج خستگی دوربین به دست شوم و بخشهایی از آن را برای خود ثبت کنم. فاز ١٢ از منظر زیباییشناسی عروس منطقه است؛ عروسی که طبق اظهارات وزیر نفت تا امروز 7.5میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم در آن صورت گرفته است و سالانه 6 تا 9میلیارد دلار درآمد برای کشور خواهد داشت. در آستانه پنجاهوچهارمین سالگرد ملی شدن صنعت نفت بزرگترین طرح تاریخ این صنعت که زنگنه آن را «ملی شدن دوباره» میخواند افتتاح شد. با افتتاح این فاز که شامل ٣ فاز متعارف است ٧٠میلیون مترمکعب به تولید گاز کشور افزوده شد. با این افتتاح حدود یکسوم فازهای اولویتبندی شده وزارت نفت به نتیجه رسیدند. بیژن زنگنه در شب قبل از افتتاح در جمع خبرنگاران درحالی که آثار شعف در چهرهاش دیده میشد در این باره گفت: درحالی که برای امسال وعده افزایش تولید ١٠٠میلیون متر مکعبی داده بودیم از تعهدات خود نیز جلو زده و به تولید ١٢٥میلیون مترمکعبی دست پیدا کردیم. او ادامه داد: «در آغاز کار من ١٧ طرح نیمه تمام وجود داشت که ما تصمیم گرفتیم ٧ فاز متعارف را در اولویت قرار دهیم. این فازها شامل ٣ فاز متعارف در فاز ١٢، فازهای ١٧ و ١٨ h و ١٥ و ١٦ بودند که به ترتیب اواخر بهار و تابستان افتتاح کامل خواهند شد.» معاون مهندسی وزیر نفت در مصاحبه با «تعادل» این فاز را «ایرانیترین فاز پارس جنوبی» نامید. مدیر امور بینالملل وزارت نفت معتقد است با افزایش تولید هر چه بیشتر ما در مذاکرات موفقتر خواهیم بود و در بازار حرف بیشتری برای گفتن خواهیم داشت. قائممقام شرکت ملی صنایع پتروشیمی نیز از زمینهساز شدن افتاح فاز 12 برای احداث یک مجتمع پتروشیمی که برای کشور سالانه 2میلیارد دلار درآمد خواهد داشت به «تعادل» خبر داد.
بیژن زنگنه وزیر نفت در مراسم افتتاح فاز 12 با بیان آنکه تاکنون 5.7میلیارد دلار برای اجرای طرح توسعه فاز 12 سرمایهگذاری شده است، گفت: «در آستانه پنجاهوچهارمین سالگرد ملی شدن صنعت نفت شاهد افتتاح فاز 12 پارس جنوبی که بزرگترین طرح صنعت نفت است، هستیم.» وی افزود: «خیلی خوشحالم که در محضر رییسجمهور شاهد افتتاح این طرح عظیم هستیم.» وی افزود: «این طرح که در شرایط سخت تحریمها اجرا شده نشان میدهد ما میتوانیم در شرایط سخت نیز کارها را پیش ببریم.» وی اضافه کرد: «در زمان تحویل گرفتن وزارت نفت، 17 فاز نیمه تمام در پارس جنوبی وجود داشت که اقدام به اولویتبندی آنها کردیم و به این ترتیب فازهای 12، 15، 16، 17 و 18 در اولویت تکمیل قرار گرفتند. » زنگنه تصریح کرد: «ما قصد داشتیم در سال 93 حدود 100میلیون مترمکعب به تولید گاز کشور اضافه کنیم اما از طریق عزم ملی و جهادی توانستیم این رقم را تا 125 مترمکعب افزایش دهیم.»
وی گفت: «خیلیها فکر نمیکردند ما بتوانیم تولید را افزایش دهیم چرا که پالایش گاز بسیار زمانبر است اما من به نمایندگی از مدیران و کارکنان میگویم که افزون بر ٧٥میلیون مترمکعب تولید در فاز ١٢ مجموع تولید در فازهای ١٥، 16، 17 و 18 معادل ١٢٥میلیون مترمکعب بوده است»
مرد شکستن تحریم هستیم
زنگنه با اشاره به سختی این کار در شرایط تحریم گفت: «من از سالها کار کردن در جهاد سازندگی آموختم که در برابر مشکلات عقب ننشینم. در این پروژه تمامی همکارانم از پیمانکاران تا بدنه نفت همه تلاش کردن و در برابر مشکلات ایستادند. ما نه در شعار بلکه در عمل نشان دادیم که مرد شکستن تحریم هستیم.» همراه با این سخنان غرورآفرین وزیر نفت، حاضران در سالن به وجد آمده و او را تشویق کردند.
وی درخصوص لغو برنامه افتتاح فاز 12 در اوایل اسفندماه، گفت: «بهدلیل آنکه رییسجمهوری همزمان برنامه دیگری داشت و شرایط جوی منطقه نامناسب بود، این برنامه لغو شده بود.» زنگنه افزود: «برخی رسانههای خاص سعی کردند آماده نبودن فاز 12 را به عنوان دلیل لغو مطرح کنند که ادعای درستی نبود.» زنگنه خاطرنشان کرد: «حتی یک روزنامه خاص نوشته بود که واحدهای اتان و ال.پی.جی فاز 12 آماده نیست که باید پاسخ داد در قرارداد اصلی راهاندازی قرار نبوده که واحدهای اتان و ال.پی.جی وجود داشته باشد.»
وزیر نفت گفت: «برای تکمیل فازهای نیمه تمام پارس جنوبی به 20میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز داریم که قرار است بخشی از آن از طریق صندوق توسعه ملی، درآمدهای میدان گازی پارس جنوبی و صرفهجویی حاصل از مصرف فرآوردههای نفتی تامین شود.» وی با بیان آنکه در صورت تامین منابع مالی پرونده پارس جنوبی تا سه سال آینده بسته میشود، افزود: «پس از توسعه پنج فاز اولویتدار فعلی توسعه فازهای 19، 20 و 21 در اولویت قرار میگیرد.»
زنگنه با اعلام آنکه آمادگی داریم چه در دوران تحریم و چه پس از آن با شرکتهای چینی همکاری کنیم، خاطرنشان کرد: «همکاری با چین یک تصمیم راهبردی است که قصد توسعه آن را داریم. » وزیر نفت تصریح کرد: «شرکتهایی که در تحریم با ما کار کردند در شرایط پس از تحریم نیز در اولویت همکاریها قرار دارند.» وزیر نفت گفت: «با افزایش تولید گاز قصد داریم ضریب گازرسانی را از 87 به 97درصد جمعیت ایران گسترش دهیم.» زنگنه خاطرنشان کرد: «علاوه بر ترکیه و عراق قصد داریم به جمهوری آذربایجان، افغانستان، پاکستان و کشورهای جنوب خلیح فارس گاز صادر کنیم.» وی در مورد صادرات گاز به پاکستان، اظهار داشت: «پاکستان اعلام کرده که به دلیل تحریم نمیتواند خط لوله صادرات گاز را احداث کند اما ایران طبق قرارداد خط لوله را تکمیل و علاوه بر صادرات، از آن برای گازرسانی به سیستان و بلوچستان نیز استفاده میکند. » زنگنه خاطرنشان کرد: «بحث جریمه و سایر مفاد قرارداد بر سر جای خود قرار دارد و اعلام کردهایم که برای تغییر قرارداد باید گفتوگو شود.»
بیژن زنگنه با اشاره به اینکه میزان برداشت ایران از میدان به موازات قطر به انتظارات و توقعهای مردم خواهد رسید گفت: « از همه کارکنان و کارگران و مدیران و همچنین از مهندس وزیری هامانه نوذری و میرکاظمی و رستم قاسمی بابت خدماتشان در این فاز تشکر میکنم.» وی ادامه داد: «وظیفه خود میدانم از مردم منطقه تشکر کنم.» وزیر نفت در پایان با اشاره به اینکه هیچ کس حق ندارد این طرح را به نام خود تمام کند گفت: «فاز ١٢ نماد خودباوری صنعت نفت و ملی شدن آن را به مردم تقدیم میکنم.»
تولید گاز معادل 5/ 8 میلیون بشکه نفت
رکنالدین جوادی مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در این مراسم اظهار داشت: «امسال ما موفق شدیم 107میلیارد مترمکعب گاز تامین کنیم که در توسعه پایانی به ٢٥٠میلیارد خواهد رسید.» وی در وصف اهمیت پارس جنوبی گفت: «در توسعه نهایی در سال ٩٦ ارزش برداشت از میدان گازی پارس جنوبی معادل 5.8میلیون بشکه نفت خام خواهد بود و این درحالی است که در بهترین حالت میزان تولید نفت کشور معادل پنجمیلیون بشکه پیش بینی شده است.» جوادی با بیان اینکه ارزش این گاز در توسعه نهایی سالانه معادل 107میلیارد دلار با احتساب نفت 60 دلاری خواهد بود، خاطرنشان کرد: «متاسفانه بخش زیادی از این مبلغ به دلیل ارزانفروشی و پرداخت یارانه به خزانه واریز نمیشود.» مدیرعامل شرکت ملی نفت اظهار کرد: «این گاز را با قیمت یک ریال به شرکت گاز میدهیم تا بتواند آن را 120 تومان به فروش برساند و 90 تومان بابت یارانه پرداخت کند.»
وی با بیان اینکه برای توسعه و بهرهبرداری از این فاز 145میلیون نفر ساعت تاکنون کار کردهاند، اضافه کرد: «طراحی فاز 12 براساس سه فاز استاندارد صورت گرفته به گونهیی که هر فاز 28میلیون مترمکعب گاز ترش و 25میلیون مترمکعب گاز شیرین تولید میکند.»
جوادی با اشاره به حضور رییس سازمان محیط زیست در مراسم افتتاح پروژه فاز 12 خاطرنشان کرد: «این پروژه براساس ملاحظات زیست محیطی طراحی شده و میزان تفکیک گوگرد در آن معادل 99.8 درصد است و در واقع این پالایشگاه یکی از پاکترین پالایشگاههای کشور به شمار میرود.»
مدیرعامل شرکت ملی نفت با اشاره به اینکه 70درصد واحد گوگردزایی راهاندازی شده است خاطرنشان کرد: «سرمایهگذاری اولیه برای این فاز 4میلیون دلار پیشبینی شده بود اما در مجموع به دلیل طولانی شدن پروژه و تحریمها میزان سرمایهگذاری مستقیم به بیش از 7.5میلیارد دلار رسیده و با توجه به طولانی شدن پروژه جمع سرمایهگذاریهای مستقیم و غیر مستقیم با احتساب سود پیمانکار معادل 12میلیارد دلار بوده است.» وی در ادامه به بهرهبرداری از سکوی اول این پروژه در بهمن ماه سال 92 اشاره و اظهار کرد: «سکوهای B و C در تیر ماه سال جاری تکمیل و حمل شد و با رکورد 6ماه نصب و راهاندازی دی و بهمن ماه سال جاری به بهرهبرداری رسید که این امر در حوزه فلات قاره ایران بیسابقه است.» جوادی با بیان اینکه طی 18 ماه گذشته و در دولت یازدهم حدود 1.2 میلیارد دلار به این پروژه تخصیص داده شده که شتاب در اجرای پروژه را در پی داشته است، خاطرنشان کرد: «تاکنون 12میلیون بشکه میعانات گازی از این فاز تولید شده که 11میلیون بشکه صادر شده است.» مدیرعامل شرکت ملی نفت میزان گاز تحویلی این فاز به شبکه را 9 میلیارد متر مکعب اعلام و خاطرنشان کرد: «امیدواریم در سال
94 همهترینها مورد استفاده قرار گیرد که 6 تا 9میلیارد دلار برای کشور ارزش افزوده خواهد داشت.»
افتتاح فاز 12 تمام مدیران نفتی را گرد هم آورده بود و همه مدیران هم با توجه به خوشایند بودن این اتفاق سر حوصله بودند و به این ترتیب فرصت مناسبی پیش آمد تا با آنها درباره افتتاح این فاز و تاثیر آن بر حوزه کاریشان گپی بزنیم.
ایرانیترین فاز پارس جنوبی
سید عماد حسینی معاون وزیر نفت در امور مهندسی درباره افتتاح فاز 12 به «تعادل» گفت: «فاز 12 نتیجه عملکرد بدنه وزارت نفت در دورههای مختلف بوده است و بعد از روی کار آمدن دولت جدید با توجه به پیشرفت فیزیکی این فاز و مشترک بودن آن با قطر در اولویتهای وزارت نفت قرار گرفت.» او ادامه داد: «باتوجه به اینکه فاز در مراحل نهایی بحث تجهیزات دوار و فرآیندهای پیچیده مهندسی را داشت سختی به خصوصی به همراه آن بود که با توجه به پیگیریهای مستمر به نتیجه رسید.» حسینی فاز 12 را با توجه به اعمال تحریمهای ظالمانه «ایرانیترین» فاز پارس جنوبی قلمداد کرد. او معتقد است مجموعه پیمانکارانی که در این فاز فعالیت داشتند عملکرد قابل قبولی از خود نشان داده و یکی از ماندگارترین کارها در شرایط تحریم را انجام دادند که باید از تجربه آن در فاز 12 استفاده شود.
توان تولید بالاتر، قدرت مذاکره بیشتر در بازار
محسن قمصری مدیر امور بینالملل وزارت نفت و مسوول فروش نفت ایران در پاسخ به این سوال که افتتاح فاز 12 با این ظرفیت تولید چه تاثیری بر وضعیت ایران در بازارهای جهانی خواهد گذاشت و مواضع ایران را تا چه اندازه قویتر خواهد کرد گفت: «من از آقای رستم قاسمی وزیر اسبق نفت نقل قول میکنم که جایی گفته بودند اگر ما ظرفیت تولید 5میلیون بشکه نفت را داشتیم غرب نمیتوانست با ما این برخورد را داشته باشد چرا که حذف یک قدرت تولیدی بزرگ از بازار ساده نیست.» او در ادامه گفت: «تولیدکننده کوچک راحت از بازار حذف میشود و هر چقدر توان تولیدی ما بالاتر باشد حرف بیشتری برای گفتن داریم و در مذاکرات نیز موفقتر خواهیم بود.»
فاز 12 زمینهساز درآمد 2میلیارد دلاری در صنعت پتروشیمی
مجتمعهای پتروشیمی در چند کیلومتری کنگان اما بیش از همه در انتظار تولید گاز هستند و قطعا افتتاح فاز 12 بر عملکرد آنها تاثیری جدی خواهد داشت. پیوندی قائم مقام شرکت ملی صنایع پتروشیمی در این باره به «تعادل» گفت: «فاز 12 یکی از منابعی خواهد بود که حجم زیادی خوراک برای صنعت پتروشیمی فراهم خواهد کرد. پروژه بعدی c2 (واحدهای بازیافت گوگرد) ریکاوری فاز 12 است که توسط صندوق توسعه نفت اجرا خواهد شد.»
او افزود: «اکنون کارهای اجرایی این پروژه آغاز شده است که در اصل یک نوع مشابه مجتمع پتروشیمی پارس است و چیزی در حدود 2میلیون تن اتیلن به ظرفیت تولید کشور اضافه خواهد کرد.»
قائم مقام شرکت ملی صنایع پتروشیمی ادامه داد: «همچنین 1/5میلیون تن گاز مایع که باز هم میتوانند خوراک پتروشیمیها شوند در این مجتمع تولید خواهد شد.» او در پاسخ به این سوال که این پروژه تا چه میزان درآمدزایی برای کشور خواهد داشت گفت: «این پروژه بعد از به نتیجه رسیدن سالانه حدود 2میلیارد دلار افزایش درآمد برای کشور خواهد داشت.»
