توانگری مالی بیمهها زیر ذرهبین نهادهای نظارتی
گروه بانک و بیمه|محسن شمشیری|
رعایت نسبت توانگری مالی شرکتهای بیمه در شرایطی که در کشور ما قوانین بیمه در مجلس در حال تغییر و اصلاح است و فشار بر صنعت و شرکتهای بیمه و کارفرمایان، برای بهبود وضعیت بیمه شخص ثالث، بیمه درمان و درمان تکمیلی روبه افزایش است، به یکی از ضرورتهای روز جامعه تبدیل شده است.
به گزارش «تعادل»، همانطور که دولت و مقامات ناظر در کشورهای جهان بهخصوص کشورهای توسعهیافته به بازار بیمه توجه دارند و به محض کاهش نسبت توانگری به زیر عدد100، شاهد تذکر بیمههای مرکزی به شرکتهای بیمه هستیم، در کشور ما نیز ضروری است که وضعیت شرکتهای بیمه از نظر نسبت توانگری مالی موردتوجه قرار گیرد.
طبق اعلام بیمه مرکزی، در حال حاضر، حداقل 8شرکت زیر نسبت عدد نسبت توانگری100 قرار دارند که باید بهتدریج وضعیت مالی و کفایت سرمایه خود را بهبود دهند تا از خطرات بعدی مصون باشند.
براین اساس، شرکت بیمه مرکزی، به عموم هموطنان و بیمهگذاران توصیه میکند به سطح توانگری مالی شرکتهای بیمه که توسط بیمه مرکزی تایید و اطلاعرسانی شده بهعنوان معیار اصلی انتخاب بیمهگر خود توجه کرده و در عین حال از توجه به سابقه فعالیت و گستره خدمات هر شرکت بیمه و نحوه رسیدگی و پرداخت خسارت در شرکتهای بیمه غفلت نکنند.
دقت در عملکرد شرکتهای بیمه همچنین توجه به توانگری آنها، از یک سو باعث میشود که مردم و بیمهگذاران با خطر کمتر، پوشش بیمهیی مناسب و تامین سرمایه و دارایی خود مواجه باشند و ازسوی دیگر، شرکتهای بیمه را تشویق میکند که برای بهبود توانگری و کفایت سرمایه خود همچنین نفوذ در بازار بیمه و جلب رضایت مردم، برنامهریزی بهتری برای بهبود کفایت سرمایه، وضعیت مالی و تعهدات خود داشته باشند.
توانگری شرکتهای بیمه با سابقه بیشتر از سه سال در جدول ارائه شده و کمتر از آن به علت فعالیت بیمهیی محدود در جدول ارائه نشده است. شرکتهای بیمه آرمان و ما در سال۱۳۹۱ مشمول شرکتهای باسابقه سه سال و کمتر از آن بودهاند.
براساس نتایج بررسیهایی که در جدول زیر مشاهده میشود تعداد 16شرکت بیمهیی با نسبت توانگری100 تا 1636 از وضعیت خوبی برخوردارند و در سطح یک توانگری محسوب میشوند و 4شرکت نیز در سطح دو و نسبت توانگری بالای 70 و زیر 100 قرار دارند.
همچنین شرکت بیمه ایران بهعنوان تنها شرکت دولتی و با تعهدات و سهم بالا از بازار بیمه بهخاطر فشارهای بسیاری که برای انجام تعهدات و پرداخت هزینههای بسیار خود دارد با نسبت توانگری51 در سطح سه توانگری محسوب میشود.
شرکتهای بیمه میهن، دی و توسعه نیز در سطح چهار توانگری قرار دارند و نسبت توانگری آنها زیر50 است و فعالیت شرکت بیمه توسعه نیز تعلیق شده است. در سالهای اخیر و از سال91 تا 94 وضعیت برخی شرکتها مانند بیمه معلم و پارسیان بهتر شده و وضعیت برخی شرکتها مانند بیمه توسعه با نسبت توانگری35 بدتر شده و سرانجام تعلیق شده است و نسبت توانگری بیمه دی نیز از 167 به 13 کاهش یافته است. وضعیت بیمه ایران نیز از 97 به 51 کاهش داشته است.
دو شرکت بیمه اتکایی امین و ایرانیان بهخاطر اتکایی بودن و فعالیت در مناطق آزاد با نسبت توانگری1636 و 870 از وضعیت خیلی خوبی برخوردار هستند. شرکت ایران معین نیز در رتبه سوم و با مجوز فعالیت در مناطق آزاد با نسبت توانگری577 از وضعیت خیلی خوبی برخوردار است. در رتبه چهارم بیمه ما با مجوز فعالیت در سرزمین اصلی و نقاط مختلف کشور، با نسبت توانگری339 از وضعیت خیلی خوبی برخوردار است. بیمه ملت نیز در رتبه پنجم با نسبت توانگری217 قرار دارد و پس از آن بیمه رازی با نسبت توانگری138 و بیمه سامان با نسبت توانگری132 و بیمه آرمان با نسبت توانگری130 در رتبههای بعدی قرار دارند. همچنین شرکتهای بیمه پاسارگاد، دانا، پارسیان، امید، البرز، حافظ، کارآفرین و آسیا با نسبت توانگری100 تا 115 در وضعیت قابلقبول و خوب قرار دارند.
توانگری از اصول اساسی صنعت بیمه
سیدمحمد آسوده عضو انجمن حرفهیی صنعت بیمه و از پیشکسوتان این صنعت در گفتوگو با «تعادل»، گفت: مدیران صنعت بیمه باید اندکی محافظهکار باشند. چون خودشان ریسکهای مردم را میپذیرند باید بهگونهیی رفتار کنند که توان پرداخت خسارتها را داشته باشند و نباید سیاستهایی اتخاذ کنند که شرکت را به ورشکستگی بکشاند.
وی افزود: توانگری در ایران بحثی جدید و تخصصی است. هماکنون توانگری مالی که نسبت سرمایه موجود به سرمایه موردنیاز است و اگر شرکتی سرمایه موجودش 100میلیارد تومان و سرمایه مورد نیازش 110میلیارد تومان باشد این نسبت در توانگری پایین است و سرمایه موردنیاز هم با درنظر گرفتن کل ریسکهای پذیرفته شده توسط شرکتهای بیمه مشخص میشود و اگر این نسبت زیر100 باشد نشاندهنده خطر است درحالی که در ایران خیلی به این موضوع توجه نمیشود و عدد100 کف استاندارد است و زیر آن نشاندهنده بیماری شرکت است و باید به آن توجه شود. درحالی که در ایران آییننامه بهگونهیی نوشته شده که اگر به زیر50 برسد شرکت در خطر است و ضرورت دارد که مبنای این عدد بالای100 درنظر گرفته شود چون همیشه باید سرمایه شرکت معادل 150درصد ریسکهایی باشد که توسط شرکتهای بیمه پذیرفته میشود زیرا حوادث متغیرند و قابل پیشبینی نیستند. وی گفت: نسبت باید بالای 100باشد و 99 اگر شد، نشاندهنده کسری شرکت است و ضرورت دارد ضریبها به گونهیی در نظر گرفته شود تا مسائل توانگری رعایت شود البته نسبت توانگری در آغاز کار یک شرکت بیمه خیلی اهمیت ندارد چون ریسکهای پذیرفته شده آن اندک
است.
آسوده تصریح کرد: میزان توانگری شرکتها به ریسکهای پذیرفته شده و سرمایهگذاریهای انجام شده بستگی دارد چون از ترکیب سرمایهگذاریها و نوع بیمهگریها در شرکتها استخراج میشود و اگر سرمایهگذاریها نقدشوندگیهای بالاتری داشته باشد، توانگری افزایش مییابد و خرید سهام ریسک بالاتری دارد یا سرمایهگذاری در بانک به صورت سپردهگذاری از ریسک کمتری برخوردار است. در تقسیمبندی ریسکهای عملیاتی و بیمهگری مورد توجه است و اگر شرکتی از تکنولوژی بالا استفاده کند، ریسک کمتری هم متحمل میشود و اگر شرکتی در فرآیند فعالیتش امکان تقلب وجود داشته باشد، ریسک شرکت بالا میرود.
وی در پاسخ به این پرسش که دلیل پایین بودن رتبه برخی شرکتها در سطح توانگری چیست، گفت: برخی شرکتها نسبت به افزایش سرمایه خود اقدام نکرده و سرمایه شرکت را متناسب با ریسکهای پذیرفته شده یا سرمایهگذاریهای صورت گرفته شده، بالا نبردهاند. همچنین ممکن است شرکتی با ارزانفروشی و نرخشکنی در بازار، بیمهنامه فروخته باشد که بالاتر از سطح توانگری شرکت باشد و در زمان خسارت توان پرداخت شرکت وجود نداشته است لذا شرکتها باید افزایش سرمایه را مورد توجه قرار داده و از نرخشکنی و پذیرفتن ریسکهای بالا جلوگیری کنند.
توانگری پایین ۸ شرکت بیمه
حبیب میرزایی، معاون نظارت بیمه مرکزی در مورد آخرین وضعیت توانگری مالی شرکتهای بیمه نیز گفت: از منظر شاخص توانگری مالی، شرکتهای بیمه همواره تحت کنترل و پایش هستند تا میزان تعهدات آنها با میزان منابع و سرمایه در اختیار آنها متوازن و متعادل شود و برای ۱۰۰درصد تعهدات خود، منابع داشته باشند.
وی افزود: معیار توانگری مالی شرکتهای بیمه کم کم جای خود را به عنوان معیار رتبهبندی شرکتهای بیمه باز میکند و به این ترتیب هر چقدر توانگری شرکتهای بیمه بالاتر باشد در ایفای تعهدات توانگرتر خواهند بود.
معاون نظارت بیمه مرکزی از توانگری پایین ۸ شرکت بیمه در سال جاری خبر داد و افزود: توانگری این ۸ شرکت بیمه پایینتر از ۱۰۰ است و به همین دلیل موضوع در دستور کار شورای عالی بیمه قرار گرفته تا پیشنهاداتی برای بهبود توانگری مالی آنها داده شود. شورا این شرکتها را موظف کرد، برنامه ترمیم وضعیت مالی خود را در چارچوب الزامات مورد نظر بیمه مرکزی تهیه و ارائه کنند و آن را پس از تایید بیمه مرکزی به اجرا بگذارند تا توانگری آنها در دوره کوتاهمدت بهبود پیدا کند.
به گفته این مقام مسوول در بیمه مرکزی معمولا برای شرکتهای دارای سطح پایین توانگری راهحلهایی ازجمله افزایش سرمایه، کاهش تعهدات، کاهش سهم نگهداری و افزایش واگذاری اتکایی به همراه کاهش هزینهها وجود دارد تا با این اقدامات سطح توانگری مالی آنها بهبود پیدا کند.
میرزایی در مورد ایجاد محدودیتهای شدید برای شرکتهای بیمهیی که در شاخص توانگری مالی در سطح پایین هستند، گفت: ترجیح ما این است که از برخورد و ایجاد محدودیت شدید برای شرکتهای بیمه استفاده نکنیم؛ حتی شرکتهایی که در سالهای گذشته وضعیتی بدتر از بیمه توسعه داشتند با ارائه راهکارهایی نرم در مسیر بهبود قرار دادیم. این مقام مسوول در بیمه مرکزی از ابلاغ آییننامه و دستورالعمل اجرایی احراز صلاحیت حرفهیی مدیران در صنعت بیمه خبر داد و گفت: تلاش برای ارتقای توان مدیریتی در شرکتهای بیمه و انتصاب مدیران دارای دانش و مهارت لازم، بیمه مرکزی را به سمت تدوین آییننامه برای احراز صلاحیت حرفهیی مدیران سوق داد.
18 شرکت در سطح یک و خوب
تعداد ۱۸شرکت بیمه در سطح یک توانگری و وضعیت مطلوب قرار دارند و نسبت توانگری آنها سطح یک برابر۱۰۰درصد و بیشتر از 100درصد است. این شرکتها برای ایفای تعهدات خود در مقابل بیمهگذاران و صاحبان حقوق آنها از توانایی کافی برخوردارند. شرکتهای بیمه آسماری و سرمد به علت عدم فعالیت بیشتر از سه سال در جدول درج نشدهاند.
5 شرکت در سطح دو
تعداد ۵ شرکت بیمه در سطح دو توانگری قرار دارند. نسبت توانگری مالی سطح دو بیش از ۷۰درصد و کمتر از ۱۰۰درصد است. مطابق شاخصهای تعریف شده سطح دو توانگری به این معناست که شرکتهای بیمه توانایی ایفای تعهدات خود را دارند ولی باید برای رسیدن به شرایط مطلوب، وضعیت مالی خود را ترمیم و تقویت کنند. برابر برنامهریزی صورت گرفته، بیمه مرکزی از شرکتهای مذکور درخواست ارائه برنامه ترمیم وضعیت مالی سه ساله و حسب مورد برنامه افزایش سرمایه کرده که پس از بررسی و تایید برای اجرا به شرکتهای مشمول ابلاغ میشود. شرکت بیمه تعاون به علت عدم فعالیت بیشتر از سه سال در جدول درج نشده است.
یک شرکت در سطح سه
یک شرکت بیمه در سطح سه توانگری(بین ۵۰ تا ۷۰درصد) قرار دارد. برابر مقررات موجود، شرکتهای بیمهیی که در سطح سه قرار میگیرند، موظفند علاوه بر اعلام برنامه ترمیم وضعیت مالی دو ساله به تفکیک هر سال، برنامه افزایش سرمایه برای ۲ سال آتی را نیز ارائه کنند.
2 شرکت در سطح چهار
تعداد ۲ شرکت بیمه در سطح چهار قرار گرفتهاند که نسبت توانگری مالی آنها بیش از ۱۰درصد و کمتر از ۵۰درصد است. بیمه مرکزی به استناد ماده ۱۲ آییننامه توانگری، شرکتهای بیمه مشمول را ملزم به انجام برخی از اقدامات فوری ازجمله کاهش صدور بیمهنامه، عدم ارائه پاداش به مدیران و خودداری از سرمایهگذاری در بخشهای کم بازده کرده است. شایان ذکر است، محاسبات نسبت توانگری شرکت بیمه توسعه به دلیل توقف فعالیت آن شرکت و عدم ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده سال ۱۳۹۳
امکانپذیر نیست.