شماره امروز: ۵۴۷

فرصت‌سازی کرونا برای اصلاح ساختارهای اقتصادی

| | |

تعدادی از اقتصاددانان راهکارهای خود برای کاهش مشکلات کسب و کارهایی که در پی شیوع کرونا، با رکود مواجه شده‌اند، به دولت و ستاد مقابله با کرونا ارایه کردند.

تعدادی از اقتصاددانان راهکارهای خود برای کاهش مشکلات کسب و کارهایی که در پی شیوع کرونا، با رکود مواجه شده‌اند، به دولت و ستاد مقابله با کرونا ارایه کردند.

گروهی از استادان و پژوهشگران اقتصاد با توجه به مسوولیت اجتماعی خود، برای کاهش انتشار کرونا و تسکین زیان‌های اقتصادی ناشی از آن، طی یادداشتی مشترک به ارایه راهکارهای سیاستی با تاکید بر به‌کارگیری ابزارهای اقتصادی پرداخته‌اند.

پیشنهادهای ارایه شده جمع‌بندی‌ای از نظرات محققین اقتصاد و ترجمه راهکارهای کشورهای دنیا برای مقابله با آثار زیان بار اقتصادی این ویروس است که به صورت اشاره‌وار و با تاکید بر انطباق با ساختارهای اقتصادی اجتماعی ایران ارایه شده است.

راهکارهای ارایه شده در دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: دسته اول به پیشنهاداتی برای کاهش انتشار ویروس کرونا در کشور می‌پردازد. از آنجایی که مهم‌ترین راهکار کاهش انتشار ویروس، قطع زنجیره انتشار آن و کاهش سفرهاست، ابزارهای اقتصادی که مشوق‌های لازم برای کاهش تعاملات اجتماعی را فراهم کنند در این زمینه می‌توانند به سیاست‌گذار کمک کنند.

دسته دوم پیشنهادات که در سه قسمت عنوان شده است، به سیاست‌های مقابله با آثار زیان بار اقتصادی سمت تقاضا، سمت عرضه و بخش حقیقی اقتصاد اشاره دارد. تاکید می‌شود که سیاست‌های پیشنهادی باید مورد بررسی و امکان سنجی قرار گیرند و از بین آنها، مناسب‌ترین‌ها که قابلیت اجرایی دارند را انتخاب کرد.

پیشنهادها به صورت خلاصه عبارتند از:

   اول) پیشنهادهایی برای کاهش انتشار کرونا

   طراحی مشوق‌هایی که موجب کاهش سفر خواهد شد (به‌طور مثال فروشندگان آنلاین با ثبت لینک سفارش‌ها و معاملات آنلاین خود در یک سامانه به ازای تعداد سفارشات، کمک هزینه حمل و نقل دریافت کنند)

   طراحی مشوق‌هایی که موجب کاهش سفر خواهند شد (به‌طور مثال اخذ عوارض از رفت و آمدهای بین شهری یا اعمال موقت مالیات بر بنزین)

   استفاده رایگان از نسخه‌های تجاری اپلیکیشن‌های حوزه آموزش، سلامت و بازرگانی برای مدارس، سازمان‌های غیردولتی و...

   پیاده‌سازی طرح تداوم کسب و کار انعطاف‌پذیر یا BCP)Business Continuity Planning)

   آموزش کسب و کارها در طراحی استراتژی ارتباطات چند جانبه با مشتریان و همچنین استفاده از تمام کانال‌های ارتباطی موجود

   طراحی استانداردهای مختلف برای نحوه معامله با انواع خرده فروشان و اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌های عمومی

   ترویج استفاده از خرید آنلاین به جای نمایشگاه‌های عرضه مستقیم در انواع کالاها به خصوص مواد غذایی

   دعوت از شرکت‌های فناوری و دانش بنیان برای ایجاد محصولاتی جهت کمک به جلوگیری از گسترش کرونا ویروس

   برآورد دقیق مبتلایان و پیش بینی تغییرات آتی آن جهت فراهم کردن امکانات لجستیکی نظیر تخت‌های بیمارستانی، دستگاه‌های تنفس مصنوعی و...

   راهنمایی و آموزش کسب و کارها در خصوص اطلاعات مربوط به کرونا ویروس، چگونگی امکان آلوده شدن و راه جلوگیری از آن

   محدود کردن دامنه افراد آلوده از طریق انتصاب یک تیم کوچک قابل اعتماد با آزادی عمل در تصمیم‌گیری‌های تاکتیکی و حیاتی در شرکت

   بهره‌گیری از هوش مصنوعی و بانک‌های اطلاعاتی برای ردیابی و پی‌گردی افراد مبتلا به کرونا به کمک شرکت‌های فناوری

   نگهداری و مراقبت دقیق و وسواس گونه از زیرساخت‌های شهری نظیر اینترنت، تلفن، آب و برق

   استفاده از تکنولوژی برای اجتناب از تماس با انسان نظیر سیستم‌های عامل، اپلیکیشنها و … که می‌تواند زمینه همکاری و ارتباط موثر را برقرار کند

   به اشتراک‌گذاری و ترویج داستان افراد واقعی که مبتلا به کرونا بوده‌اند ولی با مراجعه به موقع بهبود یافته اند

   استانداردسازی و اتوماسیون فرآیند تشخیص ابتلای افراد به کرونا و اطلاع‌رسانی در مورد آن

   ساده‌سازی و کاهش موانع و مراحل فرآیند تشخیص ابتلای افراد به کرونا با تعیین مراکز و پایگاه‌های موقتی در تمامی محلات شهرها

   تبدیل سهمیه بنزین نوروزی به کمک معیشتی اقشار ضعیف یا اختصاص آن به تابستان سال بعد

   دوم) راهکارهای سیاستی طرف تقاضا

   ایجاد حساب اعتباری ماهانه جهت فقط خرید آنلاین، برای افراد آسیب پذیر که فقط قابلیت خرید داشته باشد و به تدریج با حساب یارانه تسویه شود.

   تأسیس صندوق‌های حمایتی از اقشار فرودست با کمک‌های داوطلبانه اقشار فرادست و نخبگان نظام

   ترویج و سازماندهی مسوولیت اجتماعی شرکتی جهت تأمین منابع لازم برای مقابله با کروناویروس

   اعطای بسته معیشتی و یارانه نقدی جهت تأمین حداقل نیازهای خانوارهایی که به‌دلیل شرایط بازارها، درآمدشان افت کرده است مانند رانندگان تاکسی و اتوبوس، کارگران بخش‌های خدماتی، راهنماهای تورهای گردشگری و...

    افزایش حمایت‌های مالی از کسب و کارهای آسیب پذیر نظیر افزایش دوره بازپرداخت وام‌ها و کاهش هزینه تأمین مالی (نرخ بهره)، گسترش کانال‌های تأمین مالی مستقیم

   بازرسی و نظارت مستمر بر قیمت عرضه و کیفیت اجناس فروخته شده فروشگاه‌های آنلاین

   پرداخت هزینه‌های بیمه بیکاری برای چند ماه به کارکنان واحدهای خدماتی و شرکت‌های کوچک و کارگران ساختمانی و… که به دلیل کرونا ویروس بیکار شده اند

   نظارت بر زنجیره تأمین کالاهای تولیدی و واکنش سریع و انعطاف‌پذیری به تغییرات زنجیره عرضه

   تلاش برای افزایش تاب آوری زنجیره عرضه از طریق استفاده از منابع جایگزین، ثبات در زنجیره تأمین و ارتباط حداکثری با تأمین‌کننده ها

   برقراری امکان ظرفیت تولید اضافی برای جبران نوسانات زنجیره عرضه

   ارتباط متقابل زنجیره تأمین کسب و کارها، بین استان‌های کشور

   هماهنگی و ارتباط در بازاریابی و فروش محصولات و همچنین پاسخگویی به شوک‌های تقاضا

   رصد روزانه آمار تولیدات مواد و مصرف ملزومات بهداشتی

   پرداخت یارانه‌های آموزش نیروی کار و خرید خدمات دورکاری کسب و کارها

   سوم) راهکارهای سیاستی طرف عرضه محصولات مرتبط با مقابله و درمان کرونا ویروس

این بخش معطوف به انواع سیاست‌هایی است که ظرفیت انعطاف‌پذیری بخش عرضه برای تولید هر چه بیشتر محصولات مورد نیاز در دوره بحران و نیز مقابله با شوک‌های منفی تقاضا را بیشتر می‌کند. مثال‌هایی از چنین سیاست‌هایی عبارتند از:

   کاهش عوارض گمرکی روی مواد اولیه زنجیره تأمین محصولات مورد نیاز در دوره بحران

   کاهش و به تعویق انداختن پرداخت‌های مالیاتی کسب و کارها تا برگشت فروش آنها به سطوح قبلی

   کاهش هزینه مبادلاتی و بهبود کارایی زنجیره تأمین از طریق ایجاد بسترهای الکترونیک جفت و جورسازی (Matching) مختص زنجیره تأمین محصولات و تجهیزات پزشکی مربوط به پیشگیری و درمان کرونا ویروس

   پرداخت حق بیمه سهم کارفرمایانی که به‌رغم مشکلات به وجود آمده نیروی کار خود را اخراج نکرده یا کمترین تعدیل نیروی کار را داشته باشند

   طراحی بسته‌های حمایتی برای کسب و کارهایی که از کاهش تقاضای عمومی متضرر شده اند

   رایزنی برای کاهش دوره تسویه حساب فروشگاه‌های اینترنتی با صاحبان مشاغل خرد از دو ماه به کمتر از یک ماه جهت بهبود وضعیت نقدینگی آنها

   کاهش اجاره‌بهای کسب و کارهایی که از املاک و مستغلات دولتی، شبه دولتی و نهادهای حاکمیتی نیروی کار خود را اخراج نکرده یا کمترین تعدیل نیروی کار را داشته باشند

   به تعویق انداختن پرداخت‌های هزینه‌ای نظیر قبوض آب، برق، گاز و تلفن تا زمان عادی شدن شرایط

   به تعویق انداختن عوارض نوسازی شهرداری‌ها و فاضلاب و پسماند تا زمان عادی شدن شرایط

   کاهش و به تعویق انداختن پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی کارگران تا زمان عادی شدن شرایط

   کوتاه کردن زمان صدور مجوزهای کسب و کار برای جلوگیری از مراجعات

   توجه بیشتر به شرکت‌های درگیر تولید تجهیزات پزشکی، مانند لباس‌های محافظتی، ماسک و...

   منع صادرات و تسهیل در واردات کالاهایی که به تولید تجهیزات پزشکی، بهداشتی و … کمک می‌کند

   تسهیل شرایط خرید اعتباری

   طراحی تسهیلات لیزینگ برای خرید اقلام بیمارستانی

    چهارم) کمک به بخش حقیقی اقتصاد

(محیط کسب و کار)

هدف از این سیاست‌ها کمک به بقا و رشد بنگاه‌های اقتصادی در شرایط حین و بعد از بحران کرونا است.

   اعطای کمک‌های اقتصادی و تمدید سررسید وام یا تجدید وام برای کاهش تأثیرات منفی کرونا ویروس بر اقتصاد و به خصوص بخش‌های صنعتی، حمل و نقل، توریسم، ساخت و ساز، خطوط هوایی و هتل‌ها

   طراحی و اعمال سیاست‌های حمایتی درپاسخ به نگرانی‌های آتی کسب و کارها

   تسریع در ارایه پشتیبانی لجستیک، اداری و همچنین ارایه مجوزهای گمرکی

   همکاری شرکت‌های بیمه با کسب و کارهای زیان دیده از کرونا ویروس

   کاهش نرخ وام برای کمک به مشاغلی که تحت تأثیر شیوع کروناویروس آسیب دیده اند

   کاهش هزینه‌های اداری برای شرکت‌های و بنگاه‌های تولیدی که از کروناویروس آسیب دیده‌اند

   تقویت خدمات به شرکت‌ها و ارایه راه‌حل به بنگاه‌های تولیدی جهت بهبود ساخت و سازها، جذب نیروی کار و… تا عملیات عادی خود را از سر بگیرند

   شناسایی و توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی برای دولت و کسب و کارها

   شناسایی و توسعه ابزارهای ضمانتی توسط صندوق‌های حمایتی و به خصوص صندوق ضمانت صادرات برای تسهیل حضور بنگاه‌های کوچک و متوسط و همچنین بنگاه‌های صادراتی در تأمین مالی از بازار سرمایه

   استفاده از اوراق بدهی جهت تأمین منابع مالی مورد نیاز زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی

   طراحی موسسات یا نهاد مالی که بتواند تسهیل‌کننده تأمین منابع مالی بنگاه‌های تولیدی باشد، این موسسات تحت عنوان Bill Broker‌ها شناخته می‌شوند و به‌طور معمول حساب دریافتنی، اسناد تجاری و اوراق بهادار تولیدکنندگان یا تجار را تنزیل می‌نمایند

   تمدید مدت قرارداد شرکت‌های طرف قرارداد با دولت که تحت تأثیر شیوع کروناویروس نتوانسته‌اند به تعهدات خود عمل کنند

   ارایه قیمت ترجیحی برخی از نهاده‌ها همچون انرژی به بنگاه‌های تولیدی

   کاهش موقت سطح ذخایر بانک‌ها نزد بانک مرکزی جهت تأمین منابع مورد نیاز

   افزایش بهره‌گیری از مدل‌های عملیاتی مشارکت بخش خصوصی و همچنین انواع مدل‌های تحویل پروژه با مشارکت بخش خصوصی مانند BBO، BOT، BLT، ROT، LBO، MOT و ...

   توسعه خدمات تجارت الکترونیکی جهت تقویت تجارت خارجی

   تأمین نقدینگی لازم برای سرمایه در گردش واحدهای تولیدی آسیب دیده

در پایان تاکید می‌شود که به رغم آثار زیان بار اقتصادی کرونا ویروس، شیوع این بیماری فرصت‌هایی برای اصلاح ساختارهای اجتماعی و اقتصادی فراهم کرده است که پس از مهار این بیماری می‌بایست از این فرصت‌ها به نحو احسن استفاده شود. کاهش سفر و سفرزایی، توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک، حذف مجوزهای کسب و کار، خرید آنلاین، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در زمینه مراقبت‌های بهداشتی و تولید لوازم آن، ارزیابی مجدد زنجیره‌های عرضه، گرایش حکمرانی به سمت اقتصاد رقابتی، افزایش سطح نظافت اماکن عمومی، بهبود بهداشت فردی و اجتماعی، کوتاه کردن مسافت محل زندگی تا محل اشتغال، بهبود سیستم درمانی کشور و بیمه‌ها و کاهش حجم اسکناس و مسکوک برخی از این فرصت‌ها هستند که باید دنبال شوند.

مشارکت‌کنندگان: آرمن سید عزیز، اشرفی وحید، افضلی وجیه، پژوهشگر اقتصادی، امام وردی قدرت‌الله، امینی فرد عباس، اندایش یعقوب، اولاد محمود، آقاجری سید جواد، بخشی لطفعلی، بشیری سحر، پارسا حجت، پیش بین جهانمیر، جنتی مشکانی ابوالفضل، جهانگیری خلیل، حسینی سید فخرالدین، خیرخواهان جعفر، دینی ترکمانی علی، رجایی لیتکوهی محمد هادی، رضایی پورمحمد، سوری امیر رضا، شیرازی همایون، صادقی عمروآبادی بهروز، صالح نیا نرگس، صفرزاده اسماعیل، صوفی مجیدپور مسعود، علیزاده محمد، عیسی‌زاده سعید، فرازمند حسن، محمدی احمد، محمدی اسماعیل، مرادخانی نرگس، مسائلی ارشک، منصوری سید امین،

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران