شماره امروز: ۵۴۷

| | |

«اپوش‌» بر اساس متون کهن فارسی دیو خشکی و خشکسالی است که مانع از بارش باران می‌شود. ایران هم سومین سالی است در چنگال کم‌بارشی و خشکسالی گرفتار است،

«اپوش‌» بر اساس متون کهن فارسی دیو خشکی و خشکسالی است که مانع از بارش باران می‌شود. ایران هم سومین سالی است در چنگال کم‌بارشی و خشکسالی گرفتار است، به‌گونه‌ای که میزان بارش‌های پاییزی نسبت به بلندمدت کاهش پیدا کرده و در نتیجه میزان آب ورودی به سدها بسیار کمتر شده است. با گذشت یک ماه از سال آبی (۱۴۰2-۱۴۰1) میزان حجم آب در مخازن سدهای کشور حدود ۱۸.۱۲ میلیارد مترمکعب است و می‌توان گفت که میزان آب ورودی به مخازن سدها حدود ۱۴ درصد کاهش یافته است و ذخایر مخازن سدهای تهران نیزحدود ۳۶۱ میلیون مترمکعب و این یعنی نسبت به سال گذشته و درهمین بازه زمانی که حدود ۴۴۱ میلیون مترمکعب بود، میزان ذخایر سدها ۱۸ درصد کاهش داشته است. ایران در سال آبی ۱۴۰1 - ۱۴۰0 که شهریورماه به پایان رسید، رتبه یازدهم خشکسالی را داشت و به گفته احد وظیفه - رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی - بارندگی‌های امسال نسبت به شرایط نرمال در برخی استان‌ها بین ۸۰ تا ۹۰ درصد کاهش داشته است و بارش‌های پاییزی نیز از دهه سوم آبان ماه تا حد نسبتا نرمالی آغاز خواهند شد.

        حال وخیم سدهای کشور

با توجه به اینکه بخش عمده سرزمین ایران در اقلیم خشک دنیا قرار گرفته و به‌طور معمول حد متوسط بارش‌ آن نیز یک چهارم متوسط بارش‌های جهانی است، از گذشته‌های دور با حفر شبکه‌ قنات‌ها تلاش می‌شد از منابع آب به بهترین شکل ممکن و به دور از هر گونه حیف و میل و اسراف و تبذیر بهره‌برداری شود اما در سال‌های اخیر ایران با تنش‌های شدید آبی مواجه است که می‌توان گفت عمده تشدید بحران آب به برداشت‌های بی‌رویه بخش کشاورزی کشور باز می‌گردد. بنا بر اعلام وزارت نیروبه‌طور میانگین از ۱۰۰ میلیارد لیتر مصرف منابع آبی کشور ۹۰ میلیارد لیتر و به عبارتی ۹۰ درصد در بخش کشاورزی مصرف می‌شود و این آب تا به مزرعه برسد، پرتی و هدررفت نیز دارد.بخش عمده آبی که ادعا می‌شود در بخش کشاورزی مصرف می‌شود به‌علت اشکالات متعدد در سیستم‌های انتقال آب ‌پیش از اینکه به کشاورزان برسد، در مکانی دیگر هدر می‌رود. بخشی از هدررفت آب ناشی از فرسودگی خطوط آبرسانی است. به‌طور مثال در تهران از حدود ۹۰۰۰ کیلومتر خط لوله و آبرسانی حدود ۴۰ درصد آنها عمر بالای ۵۰ سال دارند و فرسوده محسوب می‌شوند و آب بسیاری را هدر می‌دهند و بر اساس مطالعات رسمی، سالانه حدود

 ۱. ۴ دهم میلیارد متر مکعب از منابع آب شرب و شیرین درون‌شهری از دست می‌رود قبل از اینکه سر از شیر خانه مردم دربیاورد؛ به عبارت دیگر ما تقریباً شش برابر حجم آب کل سد امیرکبیر کرج را در ساختار فرسوده انتقال آب درون‌شهری از دست می‌دهیم.

        مصرف ۹ درصد از کل آب در بخش خانگی توسط افراد«بدمصرف»

یکی از بخش‌های مهم مصرف آب، مصرف شهری است. در استان تهران هم‌اکنون منابع آبی پنج سد تأمین‌کننده آب با کاهش قابل توجهی نسبت به زمان مشابه سال قبل رو به روست و طبق آمار شش ماهه نخست سال جاری آمار مصرف‌کنندگان آب در تهران به ۴ میلیون و ۱۴۳ هزار و ۲۷۴ واحد یا خانوار می‌رسد که تعداد مصرف‌کنندگان خانگی بیش از ۳.۵ میلیون خانوار است. بر اساس آخرین آمارها در شش ماهه نخست سال جاری ۳۷ درصد از مصرف‌کنندگان آب بخش خانگی در تهران مصرف منطبق بر الگو داشته‌اند و ۵۹ درصد «پرمصرف» و ۴ درصد «بدمصرف» بوده‌اند، اما مساله مهم اینجاست که ۴ درصد خانوارهای به اصطلاح بدمصرف، به تنهایی معادل ۹ درصد کل آب بخش خانگی را مصرف کرده‌اند.

        چه باید کرد؟

به گفته فدایی‌فرد مدیریت مصرف آب با اولویت تامین آب شرب، پرهیز از کشت محصولات پرآب‌بر به‌خصوص در حوضه‌های آبریزی که با کاهش شدید حجم ذخایر آب مواجه شده‌اند، اتخاذ تدابیر لازم برای سازگاری با اقلیم در راستای سند سازگاری با اقلیم، آگاهی‌رسانی و توجه مردم به کم‌آبی از طریق رسانه‌های جمعی و رسانه‌های فعال در زمینه آب و محیط زیست، تامین منابع مالی برای جبران خسارت ناشی از خشکسالی، مشارکت مردمی در مدیریت آب و استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی مرتبط با صنعت آب از راهکارهایی است که می‌تواند به حل تدریجی معضل کم‌آبی کمک کند. با توجه به کمبود آب و مساله فرونشست زمین در برخی از مناطق پایتخت، بازچرخانی آب و استفاده از پساب نیز یک ضرورت است و شهرداری تهران باید این مساله را نیاز واقعی خود قلمداد کند. با توجه به بخشنامه جدید وزیر نیرو با موضوع طرح‌های بازتخصیص آب با جایگزینی پساب و کاهش هدررفت، شهرداری تهران بایستی بازچرخانی آب را یک نیاز واقعی بداند و بازچرخانی آب زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در داخل شهر تهران ساخته شود. مردم نیز با در پیش گرفتن راهکارهای ساده‌ای می‌توانند در جهت مصرف بهینه آب برای استحمام، ظرفشویی، مسواک و باغچه عمل کنند. به عنوان نمونه باید زمان استحمام را در تابستان از متوسط ۱۰ دقیقه به پنج دقیقه کاهش دهیم. فشار دوش را کم کنیم و برای شست‌وشوی ظرف‌ها نیز حتی‌الامکان از ماشین ظرفشویی که مصرف آب را کاهش می‌دهد، استفاده کنیم.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران