شماره امروز: ۵۴۷

داروخانه‌ها در آستانه ورشکستی

| | |

باز نمی‌گردد، این مشکل سال‌هاست که هم داروخانه داران را کلافه کرده و هم بیمارانی که هر روز باید به دنبال داروی مورد نیاز خود تمام داروخانه‌های شهر را زیر پا بگذارند. این اتفاق اما بیشتر برای بیماران خاص رخ می‌دهد.

داروی قارچ سیاه نایاب شد

کمبود داروها تنها به دوران کرونا 

باز نمی‌گردد، این مشکل سال‌هاست که هم داروخانه داران را کلافه کرده و هم بیمارانی که هر روز باید به دنبال داروی مورد نیاز خود تمام داروخانه‌های شهر را زیر پا بگذارند. این اتفاق اما بیشتر برای بیماران خاص رخ می‌دهد. از هموفیلی‌ها گرفته تا بیماران که به‌ام اس مبتلا هستند وحتی بیماران سرطانی. کمبود یک دارو یعنی افزایش یافتن قیمت آن و بسیاری از بیماران به سختی از پس هزینه‌های دارویی خود بر می‌آیند. این روزها اما شرایط سخت‌تر هم شده. تا جایی که سرم‌های تزریقی هم به سختی در کشور پیدا می‌شوند. این کمبود دارو نه تنها شرایط را برای بیماران دشوار می‌کند که وضعیت داروخانه‌ها را هم در شرایط بحرانی قرار می‌دهد. بسیاری از داروخانه‌ها به دلیل همین کمبود و نبود دارو در حال ورشکستگی هستند.

  مهم‌ترین مشکل داروخانه‌ها، کمبود دارو

نایب‌رییس انجمن داروسازان ایران مهم‌ترین مشکل داروخانه‌ها در کشور را کمبود دارو دانست و با بیان اینکه یکی از مشکلات مهم داروخانه‌ها، واقعا مشکل مردم است و اصلی‌ترین مشکل مردم هم در این زمینه، نبودن دارو است، گفت: چراکه اکنون ۵۲ درصد بازار داروی ایران در اختیار ۳۰۰ داروخانه‌ دولتی و ۴۸ درصد دیگر در اختیار ۱۳ هزار داروخانه خصوصی است و این اصلا متوازن نیست. دکتر سید علی فاطمی گفت یکی از مشکلات مهم داروخانه‌ها، واقعا مشکل مردم است و اصلی‌ترین مشکل مردم هم در زمینه داروخانه نبودن دارو است که متاسفانه به جای اینکه وضعیت‌مان با گذشت این سال‌ها بهتر شود، هر سال بدتر می‌شود. در عین حال خیلی هم به کرونا ربط ندارد و شاهدیم که در حال حاضر بسیاری از داروهای غیر کرونایی هم در داروخانه‌ها نایاب شدند.

  تیمی سرکار‌ آید که توجه بیشتری به تامین دارو داشته باشد

او افزود: امیدواریم در دولت جدید تیمی سر کار‌اید که توجه بیشتری نسبت به برنامه‌ریزی برای تامین دارو داشته باشند؛ چه در واردات چه در حوزه تولید داخلی تا دچار این میزان از کمبود نباشیم و قرار نباشد که مردم در مقابل همکاران ما در داروخانه‌ها قرار بگیرند و ما نتوانیم پاسخگوی آنها باشیم.

  کمبود داروی قارچ سیاه!

فاطمی ادامه داد: در حال حاضر بیشترین کمبودهایی که به گوش مردم می‌رسد، داروهای مربوط به کروناست که البته چند روزی است که با تغییر سیاست وزارت بهداشت و خروج برخی از این داروها از پوشش بیمه‌ای، کمبود کمتر شده است. دارویی که همچنان مقداری موثر است مانند اکتمرا، کماکان نایاب است و مردم به دنبال آن هستند که فعلا فقط در داروخانه‌های دولتی توزیع می‌شود و در داروخانه‌های خصوصی تقریبا اصلا وجود ندارد. در عین حال اخیرا با بروز بیشتر بیماری قارچ سیاه داروی آمفوتریسین که دارویی تزریقی و وارداتی است و بسیار کم‌مصرف بوده هم یافت نمی‌شود و مردم را دچار مشکل کرده است. البته وزارت بهداشت اعلام کرده که این دارو را سفارش داده و هفته آینده به کشور می‌رسد. یا همین مشکل سرم که یکی، دو ماه خیلی ما را اذیت کرد. البته اکنون مقداری وضع بهتر شده است، اما مردم دچار مشکل شدند. در حالی که با یک برنامه‌ریزی صحیح می‌شد از کمبود سرم جلوگیری کرد.

  ذخایر استراتژیک دارویی را دریابید

او تاکید کرد: مهم‌ترین اقدامی که وزیر بهداشت جدید باید انجام دهند، بحث ذخایر دارو است. باید در کشور ذخایر استراتژیک دارو وجود داشته باشد. آن هم در کشوری مانند ایران که همواره بحران و حوادث غیرمترقبه در کمین ما است. حالا اکنون بحث پاندمی است و قبل از آن زلزله و سیل و ... بود. باید توجه کرد که کشورهای بزرگ معمولا دو تا سه ماه ذخایر استراتژیک دارو دارند و این موضوع برایشان مهم است. به‌طوری که انبارهای خاصی دارند که این ذخایر را در آن نگه می‌دارند. آمار این داروها اصلا در آمار کشوری نمی‌آید و در مواقع عادی سراغ آن نمی‌روند و برای مواقع بحران از آن استفاده می‌کنند، اما متاسفانه به صورت عادی به این مساله در کشور توجهی نمی‌شود و به محض اینکه کمبود ایجاد می‌شود، همه به دنبال تامین دارو هستند. تقریبا می‌توان گفت که ما همیشه در کشور از نظر میزان دارو سر به سر هستیم و به اندازه نیاز دارو در کشور خریداری می‌شود.

  سوءمدیریت؛ مهم‌ترین علت کمبود دارو

فاطمی درباره علت این چالش، گفت: در بروز این چالش تحریم و مشکلات ارزی تاثیر دارد، اما به نظر من این دو موضوع باعث شده که مقداری سوء مدیریت‌ها پنهان شود. به عنوان مثال در زمینه سرم مشکل نه ربطی به ارز داشت و نه به تحریم، بلکه مشکل مدیریتی بود. یک شرکت ایرانی تصمیم گرفت کارخانه را چند ماه تعطیل کند. شاید اصلا درست نبود که در این وضعیت بحرانی به شرکت اجازه تعطیلی می‌دادند. حال وقتی اجازه را دادند، باید از قبل پیش‌بینی می‌کردند که یا از طریق سایر تولیدکنندگان یا از طریق واردات تامین سرم دچار مشکل نشود که متاسفانه این اقدامات انجام نشد و دیدیم که شرکت هم نتوانست به موقع به مدار تولید بازگردد و در این دو، سه ماه مردم از کمبود سرم صدمه دیدند.

  چرایی دلالی و قاچاق در بازار دارو

نایب‌رییس انجمن داروسازان ایران در ادامه صحبت‌هایش درباره یکی از چالش‌های مهم حوزه دارویی کشور مبنی بر قاچاق دارو و دلال‌هایی که حتی در کنار خود داروخانه‌ها به مردم دارو می‌فروختند، گفت: علت مساله بازار سیاه یا کسانی که دلالی می‌کنند، کمبود دارو است. اگر کمبود دارو با مدیریت درست از بین رود، دیگر اصلا دلیلی وجود ندارد که پای دلالان به بازار دارو باز شود. در عین حال موضوع دیگر دلالانی است که از این شرایط سوءاستفاده می‌کنند. باید توجه کرد که دلالی و بازار سیاه، خاص بازار دارو نیست. بلکه می‌بینیم به محض اینکه هر محصولی دچار مشکل می‌شود، دلالی پیش می‌آید. با این حال باید توجه کرد کمبود مرغ، میوه و ... را مردم می‌توانند تحمل کنند، اما دارو باید در همان لحظه استفاده شود. می‌توان گفت برای مدتی فلان محصول را استفاده نکنید، اما این درباره دارو صدق نمی‌کند. متاسفانه مسوولان ما دارو را فوریتی در نظر نمی‌گیرند. در حالی که هم باید برای تامین آن برنامه‌ریزی شود و هم اینکه اگر کسانی جلو در داروخانه‌ها یا هر جای دیگری مانند بازار ناصرخسرو و اینترنت داروی مورد نیاز مردم را با قیمت چند ده برابر می‌فروشند، نیروهای امنیتی باید دنبال این افراد باشند و شناسایی کرده و آنها را گرفته و با آنها برخورد کنند. البته دلالی در هیچ بازاری پسندیده نیست، اما در حوزه دارو باید با دلالان بسیار بسیار جدی برخورد کنند که متاسفانه این برخورد را هم زیاد جدی نمی‌بینیم و کم می‌شنویم که دلال‌های دارو یا قاچاقچیان آن گرفته شوند. به هر حال نباید با دارو شوخی کرد. هرچند بهترین کار از بین بردن علت است، اما به هر حال باید با این افراد برخورد قهری هم انجام شود تا از درد و ناراحتی مردم سوءاستفاده نکنند.

فاطمی تاکید کرد: مهم‌ترین مساله داشتن ذخایر استراتژیک دارو است که امیدواریم مسوولان این موضوع را جدی بگیرند. همانطور که هر کشوری برای مهمات، انبارهای مهمات دارد، باید انبارهای خاص نگهداری دارو هم دور از دسترس بمباران دشمن وجود داشته باشد. در بحث پدافند غیرعامل موضوع ذخایر دارو بسیار مهم است و باید جدی گرفته شود.

  پول، جایگزین معیارها شده است

وی گفت: قبلا هر سال کار در منطقه محروم ۱۲۰ امتیاز داشت، در عین حال حداقل متراژ داروخانه‌ها باید ۳۰ متر باشد، اما اکنون اگر فردی به‌جای ۳۰ متر فضا، ۶۰ متر فضا داشته باشد، ۵۰۰ امتیار به او می‌دهند. حال فرد به جای اینکه پنج سال برود و در منطقه محروم کار کند، کافی است مغازه بزرگ‌تری پیدا کند تا امتیازش جبران شود. عملا پول جایگزین معیارها شده است. برای اینکه داروسازی بتواند در کلان‌شهری داروخانه بزند، باید حدود ۲۷۰۰ امتیاز داشته باشد. داروساز به دلیل مدرک تحصیلی‌اش ۲۰۰۰ امتیاز دارد. باید توجه کرد که بیش از ۴۰ درصد شهرهای ایران شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر هستند، حال فرد برای تاسیس داروخانه در این شهرها نیاز به کار خاصی ندارد و با همان ۲۰۰۰ امتیاز می‌تواند در ۴۰ درصد شهرهای ایران، داروخانه تاسیس کند.

  ۱۳ هزار داروخانه خصوصی در کشور

فاطمی با بیان اینکه در حال حاضر ۱۳ هزار داروخانه خصوصی در کشور داریم، گفت: همانطور که گفتم مهم‌ترین مشکل در داروخانه‌ها بحث کمبود دارو است. در حال حاضر عمده مردم نسخه به دست فقط به داروخانه‌های دولتی رفته و صف می‌ایستند و به داروخانه خصوصی مراجعه نمی‌کنند. زیرا بیشتر داروهای کمیاب را به داروخانه‌های دولتی یا منتخب می‌دهند. این اشکال بزرگی است و باید روند به گونه‌ای باشد که دارو بین همه داروخانه‌ها به صورت عادلانه توزیع شود.

  ۶۰ درصد داروخانه‌ها  در آستانه ورشکستگی

او ادامه داد: در حال حاضر بر اساس آمارهایی که سازمان‌های بیمه‌گر بر اساس تعداد نسخ داروخانه‌ها و میانگین دریافتی‌شان از بیمه‌ها ارایه می‌کنند، واقعا شاید نزدیک به ۶۰ درصد داروخانه‌های ایران از نظر درآمد و هزینه در نقطه سر به سر هستند؛ یعنی واقعا در آستانه ورشکستگی هستند و درآمدشان فقط هزینه‌هایشان را پوشش می‌دهد. نزدیک ۱۰ تا ۱۵ درصد از داروخانه‌ها عملا ورشکسته‌اند و وقتی دخل و خرج‌شان را نگاه می‌کنید، عملا منفی هستند. شاید فقط ۱۰ درصد داروخانه‌ها در موقعیت‌های خاص بوده و ممکن است وضعیت خوبی داشته باشند. یکی از علل اصلی این موضوع عدم توزیع عادلانه دارو، بین داروهای خصوصی است. به هر حال ما ۱۳ هزار داروخانه خصوصی و ۳۰۰ داروخانه دولتی داریم. حال ۵۲ درصد بازار داروی ایران در اختیار داروخانه‌های دولتی است. ۴۸ درصد دیگر در اختیار ۱۳ هزار داروخانه خصوصی است و این اصلا متوازن نیست. اگر دولت می‌خواهد به داروسازان جوان کمک کند، بهترین کار این است که سهمش را واگذار کند و پایش را از فروش دارو بیرون کشیده و آن را به داروخانه بخش خصوصی واگذار کند. زیرا قیمت دارو در داروخانه دولتی و خصوصی یکسان است. تمرکز داروها در داروخانه‌های دولتی فقط باعث ازدحام می‌شود.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران