شماره امروز: ۵۴۷

| | |

حفاری‌های غیرمجاز و قدم‌هایی که احتمالا از سر عمد به سمت قلعه ساسانی آران و بیدگل برداشته شد،

حفاری‌های غیرمجاز و قدم‌هایی که احتمالا از سر عمد به سمت قلعه ساسانی آران و بیدگل برداشته شد، بخشی از قلعه «کرشاهی» در بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل در کاشان را تخریب کرد. قلعه ساسانی «کرشاهی» در منتهی الیه شرق نوار ریگ بلند و در ضلع جنوب پناهگاه حیات وحش «یخاب» در بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل با حدود7 هزار مترمربع مساحت و ویژگی‌های معماری و دفاعی که در دل خود باقی نگه داشته، حالا سرانجامِ دیگری پیدا کرده است. این قلعه ساسانی به خاطر بی‌توجهی‌ها و حفاری‌های غیرمجاز از یک سو و بهسازی غیراصولی قنات منطقه از سوی دیگر و حتی احتمالِ دخالت انسان‌ها به مرور در حال تخریب است. مصیب صدری، فعال میراث‌فرهنگی آران و بیدگل و رییس انجمن محیط زیست این منطقه درباره وضعیت این اثر تاریخی که ۱۳۸۱ به شماره ۵۸۹۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، به ایسنا گفت: هر سال دست‌کم سه تا چهار بار این محوطه توسط حفاران غیرمجاز، حفاری می‌شود، حتی کسانی که برای گنج بساطی دارند، اقدام به تخریب اتاق‌ها و حفاری

زیر پایه‌های بنا می‌کنند. علاوه بر تخریب فضای زیر شاه‌نشین برای پیدا کردن گنج، زیر برج غربی نیز آواربرداری شده و برج ورودی نیز به دلیل همین حفاری‌ها فرو ریخته است. او با اشاره به حفرِ حدود ۱۲ گودال در زیر پایه‌های برج‌های این قلعه تاریخی، به ایجاد یک مسیر قنات توسط کشاورزان در طول چند ماه گذشته اشاره می‌کند و می‌گوید: بومی‌ها و کشاورزان در بهسازی مسیر قنات که از حدود یک متری برج رد می‌شده، بدون نظارت و با استفاده از دستگاه‌هایی که جزو ضوابط میراث فرهنگی نیست به صورت غیر اصولی کار بهسازی را انجام داده‌اند، اقدامی که خود عاملی برای سست شدن پایه‌های این برج می‌تواند باشد. وی با اشاره به وضعیت قرمز کاشان از شیوع ویروس کرونا و منع ورود و خروج کارشناسان میراث فرهنگی به این منطقه تاریخی اظهار می‌کند: در این شرایط باید منتظر شویم و ببینیم چه زمانی این اتفاق تمام می‌شود تا پس از آن کارشناسان مرمت بتوانند این بنای تاریخی را بررسی کنند. وی اما محتمل‌ترین گزینه‌ها از تخریب بخشی از قلعه کرشاهی را نخست ورود حفاران غیرمجاز به این منطقه   سپس انجام بهسازی مسیر قنات به صورت غیراصولی بیان می‌کند و می‌افزاید: در عملیات بهسازی احتمالا با استفاده از دستگاه‌های کمپرسور زیر زمین را کنده‌اند، کاری که می‌تواند عامل سست شدن پایه‌ها باشد، اما از سوی دیگر حفاری‌ها در منطقه بسیار زیاد است. صدری با اشاره به ساخت‌وسازهای گاه و بی‌گاهی که در اطراف این قلعه تاریخی انجام شده است، می‌گوید: مدتی قبل در این محدوده یک چشمه سرویس بهداشتی ساختند و هیچ‌کس به انجام آن اعتراض نکرد، از سوی دیگر دیواره‌های ضلع جنوبی قلعه نیز به دلیل حضور گله‌دارها تخریب شد. هر چند خوشبختانه اساس قلعه سالم باقی مانده است، اما به نظر می‌رسد اگر این وضعیت ادامه‌دار باشد با سست شدن تدریجی پایه‌ها، آن نیز به مرور زمان تخریب می‌شود. این فعال میراث فرهنگی، به نبود هیچ تابلوی معرفی و راهنما توسط میراث فرهنگی برای این اثر تاریخی اشاره و اضافه می‌کند: در این میان حتی یک علامت هشدار عمومی هم برای حفاظت از این قلعه در منطقه نصب نکرده‌اند. به گفته مدیرعامل انجمن محیط زیست کاشان قلعه «کرشاهی» با پی‌های باقی‌مانده از معماری ساسانیان، در منتهی الیه شرق نوار ریگ بلند و در ضلع جنوب پناهگاه حیات وحش یخاب در بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل قرار گرفته که در دوره‌های بعد بسط و توسعه پیدا کرده و حتی در دوره قاجار نیز به عنوان پایگاه دفاعی مورد استفاده بوده است. او با اشاره به وسعت حدود 7هزار متر مربعی قلعه که عمده سازه آن با گل از نوع چینه و خشت ساخته شده و بخشی از پی آن از سنگ است، ادامه می‌دهد: دور تا دور قلعه خندقی به عرض چهار متر حفر شده که به منظور پیشگیری از نفوذ مهاجمان آبگیری می‌شده است. اتاق‌های قلعه برای سکونت در دو قالب ارباب‌نشین و رعیت‌نشین ساخته شده و 5 بُرج تدافعی داشته است. برج اصلی آن در ضلع جنوبی قلعه بوده که به عنوان سردر ورودی نیز کاربری داشته است.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران