شماره امروز: ۵۴۷

| | |

ویروس شوم کرونا هنوز بر جهان سایه افکنده و متولیان امر در سطح بین‌المللی و ملی دورنمای روشنی از پایان بحران کرونا و برگشت‌ناپذیری آن ارایه نمی‌دهند،

علی  حیدری

 ویروس شوم کرونا هنوز بر جهان سایه افکنده و متولیان امر در سطح بین‌المللی و ملی دورنمای روشنی از پایان بحران کرونا و برگشت‌ناپذیری آن ارایه نمی‌دهند، بی‌شک فاجعه شیوع کرونا اثرات پارادایمیک در تمامی عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، زیست محیطی و ... بر جای گذاشته و می‎گذارد و بایستی درس‌هایی از آن آموخت و آنها را (حتی با فرض از بین رفتن کامل بحران ویروس کرونا در مقطع کنونی) در سرلوحه کار قرار داد و خود را آماده و مهیای مقابله با شیوع مجدد آن و یا ظهور پدیده‎های مشابه ساخت. همچنین باید نسبت به شناخت وضع موجود و تبیین کارکرد متولیان ذی‌ربط در مواجهه با این پدیده و ارزیابی عملکرد آنان، آسیب‌شناسی و کالبدشکافی فرآیندهای تقنینی، ساختاری و اجرایی مرتبط با این قبیل بحران‌ها اقدام و به سمت اصلاح و بازنگری اساسی در ساختارها و سازوکارهای اجرایی مرتبط با مدیریت بحران حرکت نموده و تلاش کنیم تا سطح تاب‌آوری اقتصادی، اجتماعی و جامعه را در مواجهه با بحران‌هایی از این دست ارتقاء دهیم. باید از کرونا و تبعات و عوارض آن درس‌هایی آموخت و عبرت گرفت و برای مقاوم سازی اجتماعی، اقتصادی و ... عزم را جزم کرد. ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای خدمت مقابله با بحران کرونا و درگذشتگان ناشی از ابتلاء به کرونا و آرزوی شفای عاجل برای مجروحان و بیماران کرونایی، اگرچه باید قدردان همه دست اندرکاران مقابله با بحران کرونا بود و تلاش‌ها و مساعی آنان را تقدیر و تکریم نمود و به‌رغم آنکه باوجود مضایق و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و حصر اقتصادی، به‌طور نسبی در سطح بین‌المللی عملکرد قابل توجیهی را در این زمینه شاهد بوده‌ایم ولیکن این امر نباید مانع از ارزیابی و بازبینی ساختارها و سازوکارهای اجرایی شود. باید به سرعت با درس گرفتن از این واقعه اسف بار، نسبت به اصلاح امور اقدام و سطح آمادگی و تاب‌آوری را در سطوح ملی، منطقه‌ای، خانوادگی و فردی بالا برد و زیرساخت‌های لازم برای مقابله به موقع، هوشمندانه، هدفمند و موثر با این قبیل بحران‌ها را تمهید و تدارک نمود. برخی از اقدامات لازم و ضروری در این زمینه عبارتند از: 

1- شکل‌دهی نظام چند لایه تامین اجتماعی مشتمل بر حوزه‌های امدادی، حمایتی و بیمه‌ای در سطوح پایه، مازاد و مکمل با رعایت اصول فراگیری، جامعیت، کفایت و برخوردار از پایداری مالی

2- استقرار نظام یکپارچه مدیریت شهری و احاله کلیه امور تصدیگری و مسوولیت ارایه خدمات عمومی تمامی دستگاه‌های اجرایی به شهرداری‌ها 

3- جداسازی آموزش پزشکی از زیر مجموعه وزارت بهداشت و انتقال آن به زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به منظور پیشگیری از سوگیری امور تحقیقاتی، پژوهشی، علمی و آموزشی از رویکردهای متصدیان امور اجرایی

4- تجدیدنظر در روند خصوصی سازی با توجه به عملکرد نامناسب بخش خصوصی در مواجهه بحران کرونا. متاسفانه بخش خصوصی ایران نشان داد که به محض کاهش موقتی سود مورد انتظار به سمت انتقال هزینه به مردم و مصرف‌کنندگان و یا کارگران و کارکنان حرکت می‌کند.

5- ضرورت پیش‌بینی‌های لازم برای مداخله دولت در موارد نقص و شکست بازار به ویژه در ارایه کالاهای عمومی و خدمات اجتماعی و تجدیدنظر در فرآیند خصوصی‌سازی با عدم واگذاری فعالیت‌های مربوط به وظایف اساسی دولت و امور حاکمیتی و نیز حفظ آمادگی ساختاری دولت برای جایگزینی بخش دولتی به جای بخش خصوصی در مواقع بحران که بخش خصوصی پا پس می‌کشد.

6- شکل‌دهی سریع شناسنامه جامع اقتصادی – اجتماعی خانوار به منظور جانمایی افراد ازمنظر معیشت، شغل، توان درآمدی، میزان ریسک آسیب‌پذیری در بحران‌ها و ... براساس آزمون استحقاق‌سنجی (آزمون وسع) و غربالگری اقتصادی-  اجتماعی

7- نگاه چندساحتی و متوازن به رشد و پیشرفت (توسعه) و اعمال رویکرد اجتماعی در اتخاذ تصمیمات

8- ترمیم سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی مردم که در اثر کرونا دچار نقصان گردیده است و بازسازی پایگاه و تثبیت جایگاه ساختارها و سازوکارهایی که ناکارآمدی آنها در فرآیند مقابله با کرونا آشکار گردیده است. 

9- پیاده‌سازی مدیریت منطقه‌ای (ایالتی) و یا تمرکززدایی و تفویض اختیارات به استان‌ها جهت مقابله با بحران‌ها در سطح منطقه و استان 

10- یکپارچه‌سازی نظام مدیریت بحران حوادث، امداد حوادث و پدافند غیرعامل با هدف مقابله هوشمند و به موقع با بحران‌ها 

11- برقرارسازی نظام یکپارچه امداد، مشاوره و مددکاری اجتماعی با هدف کاهش اثرات نامساعد اجتماعی، خانوادگی و فردی (روحی، روانی و ...) بحران‌ها 

12- ایجاد زمینه بهره مندی عادلانه عوامل تولید از ارزش افزوده ایجادی و پیشگیری از تحمیل سریع اثرات کاهش موقتی سود توسط کارفرمایان و مالکان بنگاه‌های اقتصادی به مردم و مصرف‌کننده و یا به کارگران و کارکنان 

13- اعمال نظارت دقیق بر ساختار مالی و گزارشگری مالی بخش خصوصی و مراقبت در محاسبه و نگهداشت اندوخته‌ها و ذخایر قانونی، احتیاطی، فنی و ... در صورت‌های مالی بخش خصوصی برای حصول اطمینان از امکان تامین مالی در شرایط بحران

14- وضع مالیات‌های اجتماعی بر فعالیت‌های آسیب‌رسان به کیفیت زندگی مردم (شغل، معیشت و ...) و استفاده از منابع حاصله برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و فرودست جامعه

15- مدیریت و ساماندهی انفال و ایجاد خزانه‌داری انفال برای حصول اطمینان از تسهیم عادلانه منابع حاصل از بهره‌برداری انفال و تخصیص منابع متناسب برای مصالح عامه

16- وضع مالیات اجتماعی و عوارض و تعرفه متناسب بر تراکنش‌های پولی، بانکی و اینترنتی به منظور استفاده ازمنابع حاصله برای حمایت از افرادی که به سبب فضای نوین و مجازی کسب و کاردچار نقصان در معیشت، اشتغال و ... می‌شوند 

17- اعمال رویکرد توازن منطقه‌ای مبتنی بر عدالت و متناسب‌سازی شاخص‌ها و متغیرهای اقتصادی (دستمزد، یارانه نقدی و غیرنقدی، خط فقر و ...) با شرایط هر یک از مناطق استان‌ها (دوری از مرکز، محرومیت از امکانات و زیرساخت‌های ملی و ...) 

18- جداسازی امور مربوط به شوراها و شهرداری‌ها و دهیاری‌ها از وزارت کشور و خارج کردن امور مربوط به خدمات عمومی و اجتماعی از محاق مسائل سیاسی و امنیتی وزارتخانه مزبور و شکل‎دهی «وزارت مصالح عامه»

19- طراحی و پیاده‌سازی «نظام کرامت اجتماعی» با ابتناء بر اصول نوعدوستی، برادری، تکافل اجتماعی و به منظور جلب بیشتر مشارکت‌های خیرخواهانه مردم (خیریه، وقف، احسان، نذورات و ...) و تشویق همکاری‌های جمعی (تعاون، NGO‌ها و ...) و کمک‌های داوطلبانه (هلال احمر، کمیته امداد و ...) 

20- افزایش ضریب پوشش بیمه‌های اجتماعی و بازرگانی و افزایش سهم بیمه در سبد سرمایه خانوارها و تشویق مردم به پس‌انداز و سرمایه‌گذاری

21- بسط و توسعه عدالت اجتماعی ازطریق رفع فقر و محرومیت، توانمندسازی، کارگستری، هدفمندسازی یارانه‌های اجتماعی و اعمال مالیات‌های اجتماعی بر فعالیت‌های آسیب‌رسان به کیفیت زندگی مردم.

22- ارتقاء تاب‌آوری اجتماعی با ایجاد چتر فراگیر ایمنی اجتماعی، نظام پیشگیری از آسیب‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی، بازاجتماعی شدن محرومان و آسیب‌دیدگان و ایجاد زمینه بازگشت آنها به محیط کار، خانواده و جامعه.

23- تقویت و پایدارسازی سازمان‌ها و صندوق‌های بیمه‌گر اجتماعی با اصلاح قوانین و مقررات مغایر با اصول، قواعد و محاسبات بیمه‌ای، جلوگیری از تولید و انباشت مطالبات بیمه‌ای آنها از دولت و روزآمدسازی و سازگارسازی قوانین بیمه‌ای با اقتضائات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، مختصات جمعیتی و شرایط محیط کسب و کار در فضای مجازی.

24- تجدیدنظر جدی در نظام توزیع کشور به منظور جلوگیری از پدیده‌های شوم احتکار، گرانفروشی و ...

25- تجدیدنظر در نظام مصرف کشور به ویژه در حوزه درمان و برخورد جدی با تقاضاهای القایی و مخاطرات اخلاقی و برخورد با سودجویانی که با ترویج مصرف‌زدگی و القای مصرف غیرضرور، جیب خود را پر می‌کنند. بحران کرونا و عدم مراجعات مردم به مراکز درمانی از ترس کرونا، نشان داد که باید سریعاً به سمت سطح‌بندی خدمات درمانی، اجرای راهنماهای بالینی (گاید لاین‌ها)، نظام ارجاع و پزشک خانواده حرکت نمود چراکه عدم انجام بسیاری از اعمال تشخیصی، دارویی و درمانی به خاطر ترس از مراجعه به مراکز درمانی و کاهش بار مراجعات، موجب تشدید بیماری‌های مردم نشد.

26- همسوسازی و تطبیق همه فعالیت‌های مربوط به رشد و پیشرفت در عرصه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی با مصالح عامه و با رویکرد کاهش نابرابری‌های غیرموجه اقتصادی و اجتماعی، جبران و ترمیم عوارض محرومیت‌ها و آسیب‌ها و اعمال عدالت در دسترسی به خدمات و بهره‌مندی از منابع عمومی.

27- شکل‌دهی سریع پرونده الکترونیک یا کارت هوشمند اشتغال (شناسنامه کار) و شناسایی مشاغل فصلی، موقت، غیررسمی و تلاش برای ارتقاء امنیت شغلی کارگران و کارکنان و ایجاد صندوق ملی بیمه بیکاری برای کلیه بیکاران اعم از کارجویان و اخراجی‌ها.

عضو و نایب رییس هیات مدیره 

سازمان تامین اجتماعی

 

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران