شماره امروز: ۵۴۷

نتایج آزمون‌‌های استاندارد سطح تشعشعات مخابراتی منتشر شد

| کدخبر: 142174 | |

گروهی از پژوهشگران کشورمان در دانشگاه فردوسی مشهد نتایج آزمون‌‌های استاندارد سطح تشعشعات برخی از آنتن‌‌های BTS را منتشر کرده‌‌اند

گروهی از پژوهشگران کشورمان در دانشگاه فردوسی مشهد نتایج آزمون‌‌های استاندارد سطح تشعشعات برخی از آنتن‌‌های BTS را منتشر کرده‌‌اند که با بررسی ابعاد و زوایای گوناگون آن می‌توان پاسخی برای این پرسش کلیدی یافت که آیا اثرهای کوتاه‌‌مدت تشعشعات آنتن‌‌های مخابراتی برای انسان خطری دارد یا نه؟ با وجود نقش انکارناپذیر ارتباطات بی‌‌سیم در افزایش کیفیت زندگی افراد، همواره بحث‌های زیادی درباره اثرهای این امواج الکترومغناطیسی بر سلامت انسان وجود داشته است. پژوهشگران همواره تلاش کرده‌‌اند از ایمنی این نوع تجهیزات برای سلامت عموم مطمئن شوند. در‌این‌میان، شاید یکی از تجهیزات مهم‌ بحث‌برانگیزی که پیوسته توجه زیادی را به‌خود جلب کرده، ایستگاه‌های مخابراتی تلفن‌همراه بوده‌اند.

از دیدگاه بین‌المللی، تنها نهاد ناظر بر سلامت و ایمنی مردم دربرابر میدان‌‌های الکترومغناطیسی، سازمان بهداشت جهانی (WHO) است. در این سازمان، هیاتی با نام «کمیسیون بین‌المللی حفاظت دربرابر تشعشعات یونیزه‌‌کننده» یا به‌‌اختصار ICNRIP مسوول بررسی علمی اثرهای میدان‌‌های الکترومغناطیسی روی سلامت افراد است. بنابر دستورالعمل‌‌های ICNIRP، قرارگیری درمعرض سطوح بالایی از تشعشعات الکترومغناطیسی می‌تواند موجب بُروز عوارضی مانند افزایش دمای بدن افراد شود؛ به‌همین‌دلیل، این کمیسیون برآن شد مقادیر مرجعی به عنوان استاندارد سطح تشعشعات دریافتی بدن انسان تعریف کند. این مقادیر پارامترهای مختلفی را دربرمی‌گیرد که در میان آنها، می‌توان به توان مصرفی و بهره تقویت آنتن‌‌ها، سیستم کنترل توان تطبیقی در ایستگاه مخابراتی و شرایط محیطی محل نصب ایستگاه‌ها اشاره کرد.

 کاهش زمان اندازه‌‌گیری

میدان الکترومغناطیسی دکل‌‌های مخابراتی

به‌‌تازگی گروهی از پژوهشگران کشورمان در دانشگاه فردوسی مشهد، برای بررسی سطح تشعشعات ناشی از میدان مغناطیسی دکل‌‌های مخابراتی تلفن‌‌های همراه مطابق استانداردهای بین‌المللی، برخی آزمایش‌‌ها را انجام داده‌اند. در این آزمایش‌‌ها که در پردیس دانشگاه فردوسی انجام گرفت، سطح تشعشعات هم در فضای بسته و هم فضای آزاد اندازه‌‌گیری و نتایج با دستورالعمل‌‌های ICNIRP و نیز استاندارد ۸۵۶۷ مقایسه شد.

گفتنی است این دانشگاه به پنج ایستگاه واقع در فضای باز (میکروسل) و دو ایستگاه واقع در فضای بسته (پیکوسل) مجهز است.تاکنون پژوهش‌های زیادی درزمینه سطح تشعشعات ایستگاه‌های میکروسل و ماکروسل نصب‌‌شده در فضای آزاد انجام شده است؛ با‌این‌حال، پژوهش‌ها درباره سطح تشعشعات مجاز در ایستگاه‌های منصوب در فضاهای داخلی بسیار محدود بوده است.

 خطر تشعشعات الکترومغناطیسی برای انسان از کجا نشأت می‌گیرد؟

خطرهای کوتاه‌‌مدت شامل افزایش حرارت بدن به‌‌علت تلفات میدان الکترومغناطیسی در محیط بدن است. ICNIRP  شاخصی به‌نام نرخ ویژه جذب (SAR) تعریف کرده که درحقیقت، میزان انرژی جذب‌‌شده در واحد جرم بافت‌های بدن انسان است. بنابر دستورالعمل این کمیسیون، میزان توان تشعشع‌‌یافته از تجهیزات بی‌‌سیم باید به‌‌حدی اندک باشد که شاخص SAR مربوط‌به آنها از آستانه مجاز تعریف‌‌شده تجاوز نکند. مقدار آستانه بین‌المللی مجاز SAR برای کل بدن انسان در فرکانس‌‌ کاری ۱۰۰ کیلوهرتز تا ۳۰۰ گیگاهرتز، برابر با ۰.۰۸ وات بر کیلوگرم تعیین شده و مقادیر بیشتر از این آستانه مجاز برای سلامتی انسان مضر شناخته شده‌‌ است. بنابراین، تمامی اپراتورهای تلفن‌‌های همراه باید توان آنتن‌‌های BTS خود را به‌‌گونه‌‌ای تنظیم کنند که تشعشعات آنها از این حد تجاوز نکند.باوجوداین، مشکل اینجا است که اندازه‌‌گیری شاخص SAR برای کل بدن انسان، امری مشکل است و انجام آن مستلزم استفاده از دستگاه‌های اندازه‌‌گیری پیچیده و گران‌‌قیمتی است که باید در مجاورت آنتن‌‌های مخابراتی نصب و بهره‌برداری شوند. از‌این‌رو، معمولا اندازه‌‌گیری‌‌های مربوط‌به این شاخص فقط در محیط آزمایشگاه‌های ویژه انجام می‌گیرد. در جدول زیر، حد آستانه مجاز برای شدت میدان الکترومغناطیسی براساس فرکانس‌‌های کاربری اپراتورهای تلفن‌همراه آمده است.

 نتایج عملی حاصل از آزمایش‌‌های میدانی چگونه بوده است؟

همانطورکه پیش‌‌تر اشاره کردیم، از مجموع هفت آنتن BTS موجود در پردیس دانشگاه فردوسی، پنج آنتن در فضای آزاد و دو آنتن در فضای داخلی ساختمان دانشکده مهندسی نصب شده‌‌‌‌اند. آنتن‌‌های فضای آزاد همگی روی دکل‌‌هایی با ارتفاع ۲۴ تا ۳۰ متر از سطح زمین‌‌ نصب شده‌‌ که اپراتورهای مختلف برخی از این دکل‌‌ها را به‌‌صورت اشتراکی بهره‌‌برداری کرده‌‌اند. تمامی آنتن‌‌های فضای آزاد برای ارایه خدمات GSM و UMTS و LTE طراحی شده‌‌اند؛ درحالی که آنتن‌‌های داخلی، فقط می‌توانند سرویس GSM را با هدف بهبود کیفیت تماس‌‌های صوتی در شبکه پرترافیک ساختمان دانشکده را ارایه دهند. گفتنی است در محیط فضای داخلی دانشکده علاوه‌‌بر دو آنتن‌‌ BTS اشاره‌‌ شده، بیش از ۶۰ آنتن وای‌‌فای در‌حال‌کار در فرکانس کاری ۲.۴ گیگاهرتز نیز مستقر هستند. تمامی آزمایش‌‌ها را ابزارهای دقیق و در ساعات پرترافیک شبکه مخابرات (بین ۹ صبح تا ۳ بعدازظهر) انجام داده‌اند.

 سطح میدان الکتریکی دریافتی در چهار آنتن BTS نصب‌شده در فضای آزاد

همانطورکه می‌‌بینید تمامی مقادیر ثبت‌‌شده پژوهشگران در محدوده آستانه مجاز ICNIRP قرار گرفته‌‌اند. نتایج حاکی از آن است که به‌‌دلیل نبود ساختمان‌های اداری و مسکونی‌‌ در فواصل غیرمجاز دربرابر آنتن‌‌های BTS، انتظارات مربوط‌به این استاندارد به‌‌خوبی برآورده شده است.

نتایج حاصل از آزمایش‌‌های میدانی درزمینه دو خط RX یکی از آنتن‌‌های فضای داخلی دانشکده نیز در شکل زیر آمده است:

 نتایج آزمایش‌های میدانی

نتایج گویای این واقعیت است که حداکثر مقدار مشاهده‌‌شده برای شدت میدان الکترومغناطیسی در فضای بسته به‌میزان ۱۶ ولت بر متر بوده است. باتوجه‌به اینکه سطح فرکانس کاری آنتن‌‌ها ۹۰۰ مگاهرتز بوده؛ پس، می‌توان نتیجه گرفت حداکثر شدت تشعشع دریافتی در محل، نهایتا ۴۰ درصد از حد مجاز تعریف‌شده در ICNIRP بوده است.این مطالعه موردی نشان می‌دهد سطح تشعشعات دریافتی از چند ایستگاه مخابراتی نمونه نصب‌شده در فضای آزاد نهایتا به ۳ ولت‌برمتر (معادل ۷ درصد آستانه مجاز) و در فضای داخلی ساختمان حداکثر به ۱۶ ولت‌برمتر (معادل ۴۰ درصد آستانه مجاز) می‌رسد. بدین‌ترتیب، مطابق دستورالعمل‌های ICNRIP، اثرهای کوتاه‌‌مدت تشعشعات این آنتن‌‌های مخابراتی برای انسان خطری نخواهد داشت. هرچند به‌نظر می‌رسد قضاوت صحیح درباره وضعیت کلی سطح تشعشعات آنتن‌های مخابراتی و تحلیل آثار آن روی سلامت افراد جامعه، به انجام مطالعات مشابه بیشتر درمحدوده ایستگاه‌های فعال در سطح کشور منوط باشد.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران