شماره امروز: ۵۴۷

| کدخبر: 44072 | |

چندی پیش انتشار تصاویری از تابلوی «سردار اسعد بختیاری» یکی از مهم‌ترین تابلوهای کمال‌الملک که در موزه مجلس نگهداری می‌شود و صدمات وارده به اثر در هنگام مرمت آن؛ با واکنش هنرمندان روبه‌رو شد. گرچه این اتفاق مربوط به امروز نیست و حدود 6 الی 7 سال پیش که این تابلو توسط گروهی به سرپرستی حسینعلی جعفریان مرمت شد؛ رخ داد اما نارضایتی‌هایی از مرمت تابلو تا امروز ادامه یافته است. به گزارش ایلنا، خانه ملت در همان روزها نوشت: تا تیر 91 مرمت حدود ۱۵اثر در این مرکز به انجام رسیده است. طبق گزارش این سایت، آسیب‌های برخی تابلوهای کمال‌الملک به حدی بود که در صورت عدم رسیدگی کافی و سریع به آنها، خسارات جبران‌ناپذیری به این سرمایه‌های ملی وارد می‌شد. از همین رو کارگاه مرمت موزه با همکاری دانشگاه هنر اصفهان مرمت تابلوها را شروع و از هیات علمی این دانشگاه به عنوان «مشاور علمی پروژه» دعوت به همکاری کرد. مسوولیت مرمت این تابلوها را دانشجویی که در مهر سال 90 از دانشگاه هنر فارغ‌التحصیل شده؛ برعهده گرفته و او هم دانشجویی خانم را که فارغ‌التحصیل نقاشی است به کمک فراخواند. اگرچه این تیم توسط گروهی از هنرمندان اصفهان تایید شده ‌بودند اما پس از پایان کار؛ مقایسه تابلو در قبل و بعد از مرمت؛ از روی عکس‌های منتشره نشان می‌دهد، رنگ کار تغییر محسوسی دارد و از همین رو صدماتی که به اثر حین مرمت اثر وارد شده؛ سر و صدای زیادی در جامعه هنری به راه‌ انداخت. مدیر بخش مرمت کتابخانه مجلس، آن زمان درباره مرمت این اثر گفته بود: «در مرمت تابلوهای نقاشی تا حد امکان عمل آسترگیری (تقویت پشت اثر توسط یک لایه محافظ مثل پارچه) انجام نمی‌شود و متاسفانه به خصوص در مواردی که ابعاد تابلوها بزرگ است، پارچه‌یی که روی آن نقاشی انجام شده است توان کشیده شدن مجدد روی کلاف خود را نداشته و بنابراین نیاز مبرمی به تقویت تکیه‌گاه نقاشی احساس می‌شود. مخصوصا که بزرگی ابعاد موجب دل دادن تابلو (در این حالت تابلو صاف و قرص روی چارچوب سوار نیست) و عدم ایستایی مناسب می‌شود.»

او با اظهار خشنودی از پایان یافتن این کار ضمن اشاره به «نگرانی‌ها و استرس‌های ناشی از انجام با کیفیت مرمت این اثر نفیس» از تیم مرمت اعلام رضایت کرده بود. اما امروز؛ پس از گذشت چندین سال؛ پخش تصاویری از قبل و بعد از مرمت این تابلو و دیگر آثار کمال‌الملک که در مرکز اسناد و موزه مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود؛ بازهم موجی از نارضایتی‌ها را در جامعه هنری کشور به همراه داشته است.

به گفته کارشناسان؛ اساسا مشکلاتی که برای آثار موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی ایجاد می‌شود به دلیل گرمای زیاد آن، خشکی هوا و نگهداری برای مدت طولانی در یک فضای خشک است. این آثار هنری تنها یک تابلو نقاشی نیستند بلکه بخش‌های تاریخی ایران و سرگذشت یک کشور هستند که در نوع خود بسیار بی‌نظیرند و از آنجا که بخشی از مرمت پیش‌بینی و پیشگیری است؛ متاسفانه شاهد هستیم این آثار فاخر هنری در مخازن و اتاق‌هایی غیراستاندارد نگهداری می‌شوند.

مجید فداییان (پژوهشگر مرمت آثار هنری) درباره شیوه مرمت تابلوی کمال‌الملک و دیگر آثار هنری اظهار کرد: این مرمت توسط گروهی از فارغ‌التحصیلان و دانشجویان دانشگاه صورت گرفته بود از آنجاکه دانش به روزی در دانشگاه‌های ما وجود ندارد و ارتباط موثری بین دانشگاه و مراکز معتبر مرمت آثار هنری در خارج از کشور نیست ما با چنین مشکلاتی روبه‌رو می‌شویم. البته این را نیز باید بگویم که ما این مشکلات را از زمان دوره قاجار داشتیم زمانی که از روزنامه برای مرمت نسخ خطی استفاده می‌شد. او با بیان اینکه مرمت دارای تقسیم‌بندی‌های مختلفی است، گفت: در حقیقت ما به دوره‌یی رسیدیم که بشر باید آنچه را که دارد؛ حفظ کند. برای مرمت نیز نمی‌توان از یک ماده خاص استفاده کرد بلکه باید از موادی استفاده کرد که نه تنها به اثر صدمه نمی‌زند بلکه در عین حال برای طبیعت مناسب باشد.

این پژوهشگر معتقد است؛ امروزه در دنیا روی مواد و متریال جدید مرمت پژوهش‌های بسیاری انجام می‌شود چراکه یکی از مهم‌ترین مسائل این است که مواد در درازمدت چه تاثیری روی اثر خواهد داشت. بارها در مرمت این اتفاق افتاده که استفاده از ماده‌یی مانند چسب با گذشت زمان صدماتی را به کار وارد کرده است.

مشاهده صفحات روزنامه

ارسال نظر

نظر کاربران