شماره امروز: ۵۴۷

| | |

از آنجایی که بحران خشکسالی و کم‌آبی یکی از مهم‌ترین مشکلات دنیای امروز به شمار می‌رود استفاده از فناوری سنجش از دور می‌تواند راهکار موثری در مدیریت این بحران و کاهش اثرات مخرب آن باشد.

از آنجایی که بحران خشکسالی و کم‌آبی یکی از مهم‌ترین مشکلات دنیای امروز به شمار می‌رود استفاده از فناوری سنجش از دور می‌تواند راهکار موثری در مدیریت این بحران و کاهش اثرات مخرب آن باشد.

به گزارش مهر، فناوری سنجش از دور با ویژگی‌های منحصر به فردی از جمله چند طیفی بودن، تواتر زمانی بالا در تصویربرداری و محدوده تحت پوشش آن، ظرفیت‌های فنی بسیار موثری در پایش پارامترهای محیط‌های طبیعی و فعالیت‌های انسانی دارد. امروزه با به‌کارگیری فناوری سنجش از دور و قابلیت‌های تصاویر ماهواره‌ای می‌توان در مورد لکه‌های نفتی سطح آب‌ها، برآورد شاخص سطح برگ و میزان کلروفیل، میزان فسفر در تالاب‌ها، ارزیابی ذخیره کربن جنگل، تخمین مدل بارش تجمعی و امکان اندازه‌گیری بارش و ابرناکی هوا، مطالعه کرد. در همین حال توانایی‌های فناوری سنجش از دور در پیاده‌سازی سامانه اطلاعات مکانی، مطالعات زیست محیطی و اکوسیستم‌ها، پایش ماهواره‌ای آتش‌سوزی‌ها، وضعیت میزان گرد و غبار در اتمسفر و پایش میانگین غلظت دی‌اکسید نیتروژن و دی‌اکسید گوگرد، اثبات شده است. حتی برآورد حجم سرپای درختان جنگل، اندازه‌گیری دمای سطح زمین، پایش میزان رسوبات و ذرات معلق در آب‌های سطحی، شناسایی و پایش منابع ژئوترمال یا زمین گرمایی، پایش تغییرات کاربری در جنگل‌ها، پیش‌بینی وضع هوا و هواشناسی و پایش بیابان زایی با استفاده از داده‌های سنجش از دور امکان‌پذیر است. به همین دلیل رشد و توسعه فناوری‌های فضایی و سنجش از دور برای هر کشوری می‌تواند نقش بسیار موثری ایفا کند و با استفاده از این فناوری تمامی پارامترهای محیطی و اقلیمی، قابل مطالعه، بررسی، پیش بینی و مدل‌سازی خواهد بود.

     سنجش از دور به معضل خشکسالی  وارد می‌شود

از آنجایی که بحران خشکسالی و کم‌آبی یکی از مهم‌ترین مشکلات دنیای امروز به شمار می‌رود و اثرات مخربی بر زندگی و زیست بوم انسان‌ها دارد، استفاده از فناوری سنجش از دور می‌تواند راهکار موثری در مدیریت این بحران و کاهش اثرات مخرب آن باشد. به همین دلیل کشورها مدل‌های مختلفی از به کارگیری این فناوری را در دستور کار قرار داده‌اند. طبق اعلام سازمان ملل، تقاضای جهانی آب احتمالاً تا سال ۲۰۴۰ بیش از ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت و مطالعات نیز نشان می‌دهد که در صورت تداوم روند فعلی بهره‌برداری از منابع آب تا سال ۲۰۵۰ بیش از ۴۲ درصد از جمعیت جهان در معرض تنش آبی شدید قرار خواهند گرفت. بررسی‌های انجام شده در ایران نیز نشان می‌دهد که با توجه به پایین بودن میزان بارش‌ها، ثابت بودن منابع آبی کشور، افزایش جمعیت و رشد تقاضای آب، تشدید بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی، خشک و شور شدن منابع آب زیرزمینی و مصرف بیش از ۸۶ درصد از منابع آب تجدید پذیر، بروز بحران آب و تنش آبی و خشکسالی دور از انتظار نیست.  با این وجود شاید بتوان گفت که یکی از بهترین راهکارها برای پایش منابع آبی کشور از جمله رودخانه‌ها، تالاب‌ها و به‌طور کلی حوضه‌های آبریز و نیز مدیریت بهینه منابع آبی، استفاده از توانمندی فناوری سنجش از دور و تصاویر ماهواره‌ای برای پوشش مکانی وسیع، تصویربرداری متوالی در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت و سهولت دسترسی به اطلاعات با هزینه بسیار پایین است.

      اطلاعات مفیدی که از تصاویر ماهواره‌ای  قابل دریافت است

فناوری سنجش از دور با پایش مکانی و زمانی پدیده‌های مرتبط با خشکسالی می‌تواند لایه‌های اطلاعاتی مفیدی در حوزه پایش این معضل در اختیار سازمان‌های مرتبط با حوزه‌های محیط زیست، هواشناسی، مدیریت بحران و غیره قرار دهد. از جمله این لایه‌های اطلاعاتی می‌توان به برآورد میزان بارش، تخمین دمای هوا، وضعیت پوشش گیاهی، تخمین دمای سطح زمین، تخمین رطوبت خاک، مساحی تغییرات اراضی جنگلی و مراتع و مساحی تغییرات پهنه‌های تالاب‌ها و بدنه‌های آبی، روند تغییرات کمی و کیفی آب‌های سطحی و زیرزمینی، نحوه کنترل سیلاب و روند تغییرات سطحی و حجمی آنها و حتی فعالیت‌های انسانی در حوضه‌های آبخیز و تغییرات نامناسب کاربری و الگوهای نامناسب کشت و مصرف آب اشاره کرد.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران