شماره امروز: ۵۴۷

سرویس‌های گوگل در روزهای گذشته برای بسیاری از کاربران داخل ایران از دسترس خارج شده است

| | |

سرویس‌های تجاری و برخی سرویس‌های غیرتجاری گوگل در روزهای گذشته برای بسیاری از کاربران داخل ایران از دسترس خارج شده است و عده زیادی حتی به کمک انواع VPN هم امکان استفاده از این سرویس‌ها را ندارند.

سرویس‌های تجاری و برخی سرویس‌های غیرتجاری گوگل در روزهای گذشته برای بسیاری از کاربران داخل ایران از دسترس خارج شده است و عده زیادی حتی به کمک انواع VPN هم امکان استفاده از این سرویس‌ها را ندارند. کارشناسان علت این واقعه را تغییر سیستم شناسایی کاربر توسط گوگل می‌دانند و معتقدند این تغییرات در راستای هدفمند کردن تبلیغات گوگل است که ناخواسته باعث شناسایی دقیق کاربران ایرانی و بسته شدن سرویس‌های تحریمی شده است. اما در این میان سرویس‌های غیرتحریمی هم وجود دارد که به اشتباه مسدود شده‌اند. مدیر ایرانی توسعه محصول گوگل وعده داده که این مشکل با پیگیری حل می‌شود. درحال حاضر فعالان ایرانی حوزه تکنولوژی درحال تهیه لیستی از محصولات گوگل هستند که استفاده از آنها در کشور ایران طبق قوانین امریکا و گوگل بلامانع است اما به اشتباه برای ایرانی‌ها مسدود شده‌اند. قرار است این لیست از طریق مدیران ایرانی شرکت گوگل به اطلاع این شرکت برسد. در روزهای گذشته برخی از کاربران ایرانی تولیدکننده محتوا در شبکه‌های اجتماعی در مورد کم شدن درآمد از کانال یوتیوب خبر دادند و خیلی زود این شایعه بر سر زبان‌ها افتاد که احتمالا گوگل برای همیشه سرویس‌های خود را روی کاربران ایرانی خواهد بست و بسیاری پیشنهاد می‌کنند که همین حالا باید از اطلاعات خود بک‌آپ بگیرید. البته گوگل تحریم‌های جدیدی را علیه کاربران ایرانی وضع نکرده و همه‌چیز به همان منوال سابق است. در نتیجه سرویس‌های مانند جی‌میل، داکس، درایو و گوگل پلی که پیش از این در دسترس عموم بود، به احتمال بسیار بالا از این پس هم در دسترس خواهد بود. می‌ماند یک سری سرویس‌های تحریم شده مانند آنالیتیکس و سرویس مخصوص توسعه‌دهنده‌های اندروید و تمامی سرویس‌هایی که بر پایه پلتفرم ابری گوگل هستند. این سرویس‌های پیش از این تنها از طریق استفاده از وی‌پی‌ان قابل دسترس بودند، اما اخیرا این امکان هم از کاربران ایرانی گرفته شده است. به نظر می‌رسد گوگل سیستم تشخیص مکان جغرافیایی تمامی کاربران خود را به‌روزرسانی کرده تا بهتر بتواند قوانین مالیاتی جدید امریکا برای کاربران یوتیوب را اجرا کند. بر اساس قانون جدید، هر تولیدکننده محتوایی که در پلتفرم یوتیوب ویدیو تولید و از این راه درآمدی کسب کند، باید مالیاتی را به اداره مالیات امریکا پرداخت کند که این کار از طریق پر کردن فرم مالیاتی صورت می‌گیرد. در غیر این صورت گوگل این حق را دارد که بین ۰ تا ۳۰ درصد از درآمدهای حاصل از این تولیدکننده را به عنوان مالیات کسر کند تا تولیدکننده محتوا فرم‌های مربوطه را پر کند. نکته مهمی که در این میان به چشم می‌خورد، قراردادهای مالیاتی کشورها با امریکاست. با مطالعه این بخش متوجه می‌شویم که اگر یک یوتوبر مخاطب‌های بین‌المللی داشته باشد، مالیات بر درآمد بیننده‌های ساکن کشورهای مختلف، با یکدیگر متفاوت است. به زبان ساده، درآمدی که از بیننده‌های آلمانی برای یک تولیدکننده محتوا حاصل می‌شود، درصد مالیات متفاوتی به نسبت مالیات بر درآمد بیننده‌های ژاپنی را متوجه حال تولیدکننده محتوا می‌کند. به همین دلیل گوگل سیستم مکان‌یابی جغرافیایی کاربران خود را به روز کرده تا بهتر بتواند پیرو این قوانین مالیاتی باشد.

    وی‌پی‌ان‌ هم کمکی  نمی‌کند

در میان این بحث‌ها و شایعه‌ها بسیاری از سرویس‌های مختلف بدون VPN و با VPN برای یک عده از کاربران داخل ایران باز نمی‌شود و برای یک عده بدون مشکل کار می‌کند. از طرف دیگر بسیاری از سرویس‌هایی که خود از گوگل سرویس می‌گیرند مانند سایت Spotify یا Last.fm هم از دسترس برخی از کاربران ایرانی خارج شده است؛ اما محتمل‌ترین اتفاقی که بسیاری از کارشناسان روی آن اتفاق نظر دارند، این است که گوگل هیچ سرویس جدیدی را روی ایرانی‌ها نبسته، بلکه سرویس‌هایی که از قبل به دلیل تحریم‌ها برای کاربران ایرانی مسدود بودند و کاربران از طریق دور زدن تحریم‌ها به آنها دسترسی پیدا می‌کردند، حالا لوکیشن واقعی کاربران را می‌‌دانند و به همین دلیل این سرویس‌ها از دسترس ایرانی‌ها خارج شده است. در این میان مدیر ایرانی توسعه محصول گوگل معتقد است که با پیگیری رسانه‌ای و مشارکت جمعی در شبکه‌های اجتماعی می‌توان این مشکل را برای سرویس‌های غیرتجاری برطرف کرد. خشایارِ نژاد، مدیر ایرانی توسعه محصول گوگل در مورد شناسایی کاربران ایرانی توسط گوگل و مسدود شدن بسیاری از سرویس‌ها حتی در صورت استفاده از VPN گفت: «این اتفاق بیشتر شبیه یک اشتباه فنی است تا تغییر در سیاست‌گذاری.» او با اعلام اینکه هنوز مشخص نیست چرا این اتفاقات افتاده، توضیح داد: «از آنجایی که به آخر هفته کاری رسیدیم فعلا انتظار آن را نداریم که کسی جواب ایمیل‌های درون سازمانی را بدهد، اما پیگیر این موضوع هستیم و به محض روشن شدن مساله آن را به اطلاع کاربران ایرانی می‌رسانیم.» او در مورد دلایلی که ممکن است پشت این اتفاق باشد اعلام کرد: «تا آنجایی که من می‌دانم هیچ قانون جدیدی به ثبت نرسیده است که به دلیل آن این اتفاق افتاده باشد و به همین دلیل من خوشبین هستم که بتوان این مساله را حل کرد اما نیازمند زمان یک تا دو هفته‌ای است.» او در ادامه گفت: «گوگل نمی‌تواند سرویس‌های خود را برای منطقه ایران تست کند. به همین دلیل وقتی برای مردم یک کشوری تغییراتی را اعمال می‌کنند، نمی‌دانند این تغییر برای مردم یک کشور دیگر مانند ایران چه تغییراتی به وجود می‌آورد. به همین دلیل یک سری مشکلات به وجود می‌آید که البته با پیگیری به احتمال خیلی زیاد برطرف می‌شود.»

     بلک‌لیست مشترک برای آی‌پی‌ها

به گفته خشایار نژاد، بیشتر سرویس‌های گوگل از یک لیست سیاه مشترک استفاده می‌کنند و این موضوع می‌تواند دلیل اصلی پشت این اتفاقات باشد. او در این مورد توضیح داد: «وقتی گوگل می‌خواهد به دلیل قوانینی که مجبور به اجرای آنهاست، آی‌پی‌های یک کشوری را بلاک کند، یک بلک‌لیست از این آی‌پی‌ها ایجاد می‌کند و سرویس‌های مالی مانند Google Pay که در قوانین جدید شامل تحریم‌ها می‌شوند، این بلک‌لیست را آپدیت می‌کنند. در مواقعی سرویس‌های دیگر گوگل مثل جیمیل یا گوگل کلاود بدون توجه به جزئیات موجود در این بلک‌لیست از همان استفاده می‌کنند؛ در حالی که استفاده از سرویس یادشده اصلا خلاف قوانین نبوده و کافی است تا با پیگیری، درخواست جداسازی بلک‌‌لیست‌ها برای استفاده مجدد از سرویس داده شود.» آن‌طور که مدیر توسعه محصول گوگل اعلام کرد، این اتفاق پیش از این هم برای سرویس‌های دیگری افتاده بود که با پیگیری‌ها تا حد زیادی مشکلات برطرف شدند.خشایارنژاد در ادامه به این نکته اشاره کرد که هدف اصلی شرکتی مانند گوگل این است که همه مردم دنیا به سرویس‌هایش دسترسی داشته باشند. مشکل اما قوانینی است که دولت امریکا یا داخل ایران ثبت می‌کنند و برای شرکت‌ها و کاربران مشکل ایجاد می‌کنند. او در این مورد توضیح داد: «اینکه بگوییم چون کاربران ایرانی برای گوگل درآمدزایی خاصی ندارند، گوگل دسترسی این کاربران به سرویس‌هایش را قطع می‌کند کاملا برداشت اشتباهی است.» به گفته او، حدود ۸۰ درصد کاربرانی که از گوگل استفاده می‌کنند، درآمد خاصی از آن ندارند؛ بنابراین دسترسی به سرویس‌ها برای شرکتی مانند گوگل بسیار مهم است؛ اما قوانینی که دولت امریکا ثبت کرده دست گوگل را برای ارایه همه سرویس‌ها بسته و بیشتر این فشار‌ها هم روی سرویس‌هایی است که به نوعی با تراکنش‌های مالی و درآمدزایی در ارتباطند. 

      وکیل‌ها و کاربران در شبکه‌های اجتماعی باید مساله را پیگیری کنند

نژاد اضافه کرد: «سرویس‌هایی مانند گوگل‌داکس، جیمیل، سرچ و غیره سرویس‌های درآمدزایی نیستند و هیچ مشکلی برای استفاده از آنها وجود ندارد. سرویسی مانند یوتیوب، برای بازدیدکننده سرویس درآمدزایی نیست و مشکلی برای استفاده ندارد. اما برای مثال سرویس یوتیوب برای خالق محتوا که روی آن تبلیغ می‌گیرد و درآمدزایی می‌کند می‌تواند مشکل‌دار باشد و این مساله متفاوتی است.» به گفته نژاد، یک سری از کارمندان ایرانی گوگل در ۱۰ سال گذشته وقت بسیار زیادی گذاشته و با ارتباطات خوبی که با وکیل‌های گوگل برقرار کرده‌اند، مواردی که خارج از قانون بسته‌ شده را پیگیری می‌کنند تا محدودیت‌های این سرویس‌ها برطرف شود. او ادامه داد: «مواردی که از سمت خود کاربران پیگیری می‌شود مانند امضای Petition یا هشتگ زدن در شبکه‌های اجتماعی، نشان‌دهنده عمق و بُعد مساله است. گوگل با این اتفاق متوجه می‌شود که چه تعداد آدم درگیر مساله اینچنینی شده‌اند و روی زندگی چند نفر دیگر مستقیم یا غیرمستقیم تاثیرگذاشته است.» نژاد افزود: «برای شرکتی مانند گوگل بسیار فرق می‌کند اینکه بگوییم هزار نفر آدم درگیر این مشکل شده‌اند یا یک میلیون نفر یا ۸۰ میلیون نفر. از آنجایی که تمام این‌ها از سمت گوگل بررسی می‌شود من پیشنهاد می‌کنم کاربران در شبکه‌های اجتماعی اعتراض خود را اعلام کنند و به‌خصوص با توییت‌ها و هشتگ‌های انگلیسی صدای خود را به گوش گوگل برسانند تا این مساله زودتر برطرف شود.»

     تحریم جدیدی در کار نیست

همچنین میلاد نوری، برنامه‌نویس و فعال حوزه تکنولوژی، در مورد حدس و گمان‌هایی که فعالان این حوزه در مورد مشکل به وجود آمده زده‌اند، گفت: «احتمالا گوگل سیستم شناسایی کاربران را برای ارایه تبلیغات هدفمند تغییر داده است. این شناسایی پیش از این صرفا از روی آی‌پی بوده و حالا از سیستم دیگری استفاده می‌کند. هنوز مشخص نیست گوگل از چه مکانیزمی استفاده می‌کند. اما می‌دانیم که شناسایی‌ها فقط از روی اکانت نیست. برای مثال کاربرانی بوده‌اند که جیمیل آنها با شماره ایران وریفای شده اما مدت‌هاست که ساکن یک کشور دیگر بوده‌اند، ایمیلی برای تغییر کشور اکانت دریافت کرده‌اند.» به گفته نوری، به احتمال خیلی زیاد تحریم جدیدی در کار نیست و مواردی مانند این مقاله و همچنین آپدیتی که گوگل حدود یک هفته قبل در مورد Android System WebView منتشر کرده‌ بود، می‌تواند نشان‌دهنده تغییر سیاست‌های گوگل در مورد تبلیغات باشد که متاسفانه با شناسایی دقیق کاربران به این شکل روی کاربران ایرانی تاثیر گذاشته است. نوری در مورد توانایی گوگل برای شناسایی کاربران ایرانی و اینکه هنوز برخی با کمک VPN به این سرویس‌ها دسترسی دارند، گفت: «تمام صحبت‌های ما براساس حدس و گمان است و هنوز کسی نمی‌داند گوگل دقیقا از چه مکانیزمی استفاده می‌کند. برای شرکتی مانند گوگل فهمیدن جای دقیق کاربر کار ساده‌ای است. برای مثال از روی مسیریابی‌های گوگل‌مپ، منطقه زمانی گوشی و لپ تاپ، آنالیز ایمیل‌ها، شماره‌ای که روی ایمیل رجیستر شده، آی‌پی‌هایی که روی گوشی اندرویدی ثبت شده و از بسیاری روش‌های دیگر گوگل امکان شناسایی کاربران ایرانی را دارد اما اینکه هنوز برخی با کمک بعضی از VPNها به سرویس‌های تحریمی دسترسی دارند نشان‌دهنده این است که مکانیزم تشخیص گوگل مشخص نیست.» نوری معتقد است بهترین روش در حال حاضر پیگیری جمعی برای رفع تحریم سرویس‌های غیرتجاری است. او در این مورد گفت: «رسانه‌های ایرانی و خارجی باید پیگیری کنند. تحریم‌های امریکا و قوانین گوگل با اعتراض کردن کاربران ایرانی تغییر نمی‌کند. از طرفی سیستمی که گوگل برای تبلیغاتش طراحی کرده یک مورد برنامه‌ریزی شده و هزینه‌دار است که به این راحتی‌ها هم سیاست‌های کلانش را کنار نمی‌گذارد. اما یک سری سرویس‌ها در این میان اشتباهی تحریم شده‌اند که تجربه گیت‌هاب نشان می‌دهد که می‌توان با پیگیری و اعتراض، به آنها دسترسی مجدد پیدا کرد.»

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران