شماره امروز: ۵۴۷

قطع اینترنت مانند این است که برق را قطع کنیم و در تاریکی قرار بگیریم

| | |

موضوع راه‌اندازی پروژه ملی مانند شبکه ملی اطلاعات و بود یا نبود آن در بیش از یک دهه گذشته همیشه از موضوعات داغ مورد بحث بوده است.

موضوع راه‌اندازی پروژه ملی مانند شبکه ملی اطلاعات و بود یا نبود آن در بیش از یک دهه گذشته همیشه از موضوعات داغ مورد بحث بوده است. اینکه بالاخره شبکه ملی اطلاعات به معنی قطع اینترنت و کوتاه شدن دست کاربران داخل کشور از اینترنت بین‌المللی است یا راه‌اندازی این شبکه ارتباطی به قطع اینترنت ندارد. عضو شورای عالی فضای مجازی در واکنش به باور همیشگی کاربران در مورد قطع اینترنت به دنبال راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات اعلام کرد که با قطع اینترنت مخالف است و اینترنت جزو لاینفک شبکه ملی اطلاعات است. رسول جلیلی به عنوان یکی از منتقدان وزارت ارتباطات در مورد راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات می‌گوید درست است که بخش‌هایی از این شبکه راه‌اندازی شده، اما این شبکه از نظر تاب‌آوری با مشکلات زیادی مواجه است. این عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی همچنین با اشاره به تهدید قطع اینترنت از طرف کشوری مانند آمریکا، گفت: ما باید آمادگی داشته باشیم در صورت قطع اینترنت اگر خدمات‌دهنده و خدمت‌گیرنده در داخل کشور هستند، مشکلی برای شبکه و ارایه خدمت وجود نداشته باشد.

طرح شبکه ملی اطلاعات در کشور از اواخر سال ۱۳۸۴ مطرح و مهم‌ترین دلیل پیاده‌سازی این شبکه در آن سال‌ کاهش وابستگی به شبکه جهانی اینترنت اعلام شد؛ اما اساس شبکه ملی از سال ۱۳۹۲ در شورای عالی فضای مجازی بازتعریف شد. در سند «ضرورت تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» تصویب‌شده در سال ۱۳۹۵ نیز آمده که شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی کل فضای مجازی، شبکه همه شبکه‌های کشور است. همان زمان شورای عالی فضای مجازی در تشریح خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات، این خدمات را بخش غیر قابل اجتناب از این شبکه دانست که دارای جنبه راهبردی با مخاطب داخلی بالایی هستند. مرکز داده (میزبانی و ذخیره‌سازی)، خدمات نام و نشان‌گذاری، جویشگر، رایانامه، پیام‌رسان‌های ارتباطی، هاب پیام و مراکز تبادل اطلاعات و نیز اکثر خدمات رایانش ابری، از مهم‌ترین خدمات باکیفیت شبکه ملی اطلاعات اعلام شدند. با وجود این،‌ از زمان مطرح ‌شدن شبکه ملی اطلاعات در کشور، این نگرانی در میان کاربران اینترنتی ایجاد شده که شبکه ملی، پیش‌زمینه‌ای برای قطع اینترنت خواهد بود، هرچند این شائبه بارها از سوی مسوولان در کشور  رد شده است. در این راستا رسول جلیلی، استاد دانشگاه و عضو شورای عالی فضای مجازی، با اشاره به اقدامات انجام‌شده درباره شبکه ملی اطلاعات در بخش‌های زیرساختی و ارتباطی، به تمرکز بر لایه خدمات و ارایه خدمات تاکید کرده و از متولیان این حوزه‌ها خواست به وظایف خود در این بخش‌ها عمل کنند.

   شبکه ملی اطلاعات از اینترنت

 مستقل نیست

رسول جلیلی در پاسخ به سوالی درباره وضعیت حال حاضر شبکه ملی اطلاعات، با بیان اینکه شبکه ملی اطلاعات نگاشتی از شبکه جهانی اینترنت بر جغرافیای ایران است، گفت: شبکه ملی اطلاعات در طول شبکه جهانی اینترنت در ایران است و این طور نیست که شبکه ملی اطلاعات چیزی مستقل از شبکه اینترنت باشد. وی با اشاره به بحث استقلال در شبکه ملی اطلاعات، افزود: بحث استقلال در اسناد بالادستی به معنی حکمرانی و مدیریت و اینکه کدام قوانین کشور در این بستر اعمال می‌شود.

 عضو شورای عالی فضای مجازی به سند ابلاغی مهرماه امسال اشاره کرد و گفت: بر اساس این سند شبکه ملی اطلاعات در مدل مفهومی چند لایه از لایه‌های ارتباطات، فناوری اطلاعات، خدمات پایه و دو لایه بالایی آن خدمات عمومی و محتوا تشکیل شده که سه لایه ابتدایی از ارکان اصلی شبکه ملی اطلاعات است. وضعیت ما در لایه ارتباطات از لایه فناوری اطلاعات بهتر است و این لایه نیز وضعیت بهتری از لایه خدمات پایه دارد اما در این لایه وضعیت مناسبی نداریم.

   مشکلات شاد را به اشتباه از شبکه ملی اطلاعات می‌دانند

این استاد دانشگاه با بیان اینکه هم‌اکنون تقریبا تمام مردم ایران کاربر فضای مجازی هستند، تصریح کرد: به دلیل اینکه مردم از طریق لایه خدمات و محتوا از امکانات این شبکه استفاده می‌کنند اگر در این لایه مانند برنامه شاد مشکلاتی وجود داشته باشد به اشتباه آن را از زیرساخت شبکه ملی اطلاعات می‌بینند. جلیلی با بیان اینکه وزارت ارتباطات در حوزه ارتباطات به نمایندگی از دولت سرمایه‌گذاری مناسبی داشته و دارد، تصریح کرد: در این حوزه وضعیت مطلوبی داریم اما با توقعات و انتظارات مردم فاصله دارد که البته این فاصله همیشه باقی می‌ماند. بخش خصوصی نیز به دلایل مختلف سرمایه‌گذاری مناسبی نداشته و شتاب بالای فناوری و افزایش انتظارات مردم باعث افزایش شکاف بین توقعات و آنچه داریم شده است. 

   دولت برای سرمایه‌گذاری در پیام‌رسان‌ها انگیزه کافی ایجاد نکرده است

وی به وضعیت نامناسب خدمات پایه فضای مجازی اشاره کرد و گفت: در حوزه شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها و جویشگر در چند سال گذشته اقدامات مختصری انجام شد اما دولت باید برای ایجاد انگیزه و توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری کند یا شرایطی را برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی فراهم کند که البته در بخش‌هایی این حمایت انجام شده است.در حوزه پیام‌رسان‌های داخلی باید خدماتی در نظر گرفته شود تا برای صاحبان این پیام‌رسان‌ها صرفه اقتصادی داشته باشد تا بتوانند برنامه‌ای برای پنج سال خود داشته باشند. اینکه در این حوزه سرمایه‌گذاری نشده می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد از جمله اینکه دولت انگیزه لازم برای بخش خصوصی ایجاد نکرده تا آنها روی خدمات پایه‌ای شبکه ملی اطلاعات مانند جست‌وجوگر، سیستم‌عامل سرمایه‌گذاری کند. البته ایجاد این انگیزه در حوزه‌هایی مانند نقشه و مسیریاب اتفاق افتاده و در این زمینه سرویس‌های خوبی ‌داریم اما در بخشی مانند پیام‌رسان این اتفاق نیفتاده است.  او با اشاره به مشکلات پیام‌رسان‌های داخلی گفت: گاهی فکر می‌کنم پیام‌رسان‌های فعال داخلی با چه توجیه اقتصادی در حال کار در این بازار هستند. اصل این است که خدمات مناسبی روی این پیام‌رسان‌ها تعریف شود تا فعالیتشان توجیه داشته باشد اما این اتفاق نیفتاده است.

   نباید با قطع اینترنت، مشکلی در ارایه خدمت ایجاد شود

این عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با اشاره به تهدید قطع اینترنت از طرف کشوری مانند آمریکا، تصریح کرد: ما باید آمادگی داشته باشیم در صورت قطع اینترنت اگر خدمات‌دهنده و خدمت‌گیرنده در داخل کشور هستند، مشکلی برای شبکه و ارایه خدمت وجود نداشته باشد. جلیلی به وظیفه دیگر بخش‌ها در حوزه شبکه ملی اطلاعات اشاره کرد و افزود: به‌طور مثال در حوزه محتوا صدا و سیما که مسوولیت صوت و تصویر فراگیر را بر عهده گرفته، اگر امروز در دوران کرونا مردم به اندازه کافی سرگرمی در اختیار ندارند و محتوای ناهنجار خارجی را استفاده کنند اشکال از صدا و سیما است. وی به وضعیت مبهم تنظیم‌گری خدمات نوین اشاره کرد و گفت: در حال حاضر مشخص نیست تنظیم‌گری خدمات نوین بر عهده چه بخشی است و نیاز به تعاملی بین وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی و شورای عالی فضای مجازی برای تعیین تکلیف این حوزه وجود دارد. این عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با اشاره به تلاش وزارت ارتباطات برای ارایه سرویس بهتر در برنامه شاد، گفت: وزارت ارتباطات زمینه ارایه خدمات به جمعیت ۱۰ میلیونی را فراهم کرده است و من قبل از گلایه از وزارت ارتباطات در این حوزه از مرکز ملی فضای مجازی گلایه کردم، زیرا این مرکز باید هماهنگی بین متولیان این حوزه را برای ارایه خدمت بهتر فراهم کند. خیلی از دانش‌آموزان در دورترین نقاط کشور می‌خواهند از خدمات شاد بهره‌مند شوند اما به محض اختلال در این برنامه از پیام‌رسان خارجی استفاده می‌کنند که این بسیار خطرناک است. جلیلی با اشاره به رشد فناوری، نیاز مردم، کرونا و رقبای سخت، تاکید کرد: این موارد در کنار هم، عرصه را برای ما در حوزه فضای مجازی سخت کرده است.

   امنیت و ‌تاب‌آوری شبکه ملی اطلاعات مهم است

وی انتقادها در این حوزه را وارد دانست و افزود: امنیت و ‌تاب‌آوری شبکه ملی اطلاعات به عنوان یک شبکه حیاتی بسیار مهم است و اینکه در تجهیزات زیرساخت این شبکه تجهیزات آمریکایی داریم یعنی ‌تاب‌آوری مناسبی ندارد البته وظیفه وزارت ارتباطات هم احیای صنعت داخلی نیست و این مساله مشترک همه کشور است. این استاد دانشگاه صنعتی شریف، وضعیت خرید الکترونیکی کالا، تولید اپلیکیشن‌ها و مسیریاب‌ها را در کشور مناسب ارزیابی کرد و گفت: صادرات و واردات پهنای باند به نسبت تولید در کشور در مقایسه با کشوری مانند کره جنوبی وضعیت مناسبی ندارد. وی درباره فعالیت شبکه‌های اجتماعی خارجی، افزود: این شبکه‌ها بر اساس مصوبات سال ۹۶ می‌توانند با دریافت مجوز در کشور فعالیت کنند. جلیلی به عنوان یک عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با اعلام اینکه ما ۱۰۰ درصد با قطع اینترنت مخالفیم، تصریح کرد: هیچ‌کس در جمهوری اسلامی فقط قائل به شبکه ملی اطلاعات نیست و ما همه نیاز به اینترنتی بسیار خوب داریم و همین‌طور که لحظه‌ای قطعی برق زندگی ما را دچار اختلال و تاریکی می‌کند، ما اینترنت بدون قطعی را به عنوان یکی از خدمات شبکه ملی اطلاعات در تمام نقاط جغرافیایی کشور نیاز داریم و واجب است.


 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

نظر کاربران